Akran zorbalığı psikoeğitim programının ilkokul 4. Sınıf öğrencilerinin zorbalık düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effect of peer bullying psychoeducation program on the bullying levels of 4th grade primary school students.
- Tez No: 979117
- Danışmanlar: PROF. DR. METİN PİŞKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı akran zorbalığını azaltmaya yönelik araştırmacı tarafından geliştirilen psikoeğitim programının zorbalık düzeyi yüksek ilkokul 4. sınıf öğrencileri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada, ön test-son test ve izleme ölçümlerini içeren kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, Ankara ili Sincan ilçesinde bulunan Borsa İstanbul İlkokulu'nda öğrenim gören ve zorbalık düzeyi yüksek olarak belirlenen 4. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Öğrenciler, Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği- Çocuk Formu ön test puanlarına göre eşleştirilerek deney ve kontrol gruplarına atanmış; her iki grup 12 öğrenciden oluşmuştur. Deney grubuna sekiz oturumdan oluşan“Akran Zorbalığı Psikoeğitim Programı”yüz yüze uygulanırken, kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Araştırmada deney grubuna; toplam 8 oturumdan oluşan müdahalede bulunulmuştur. Psikoeğitim programı, program içeriği hakkında bilgilendirmenin yapıldığı ve zorbalık konusuna giriş yapıldığı bir ön oturum ile başlamış, psikoeğitim uygulamalarının gerçekleştirildiği altı oturum ile devam etmiş ve programda kazanılan beceriler ile programın değerlendirildiği bir sonlandırma oturumu ile tamamlanmıştır. Bu süreçte kontrol grubunu oluşturan öğrencilere herhangi bir işlem yapılmamıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Pişkin ve Ayas (2011) tarafından geliştirilen“Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği – Çocuk Formu”nun zorbalık (zorba) alt boyutu kullanılmıştır. Ayrıca, deney grubundaki katılımcıların programa ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan“Akran Zorbalığı Psikoeğitim Programı Değerlendirme Formu”uygulanmıştır. Programın etkililiğinin kalıcılığını değerlendirmek amacıyla izleme testi, son testten iki ay sonra gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde, akran Zorbalığı Programı'nın öğrencilerin zorbalık düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla Friedman Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Araştırma bulguları deney grubundaki öğrencilerin Akran Zorbalığı Ölçeğinden aldıkları ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuç, akran Zorbalığı Psikoeğitim Programı'nın deney grubundaki ilkokul öğrencilerinin zorbalık düzeylerinin azalmasında etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca izleme testi sonuçları, psikoeğitim programının etkisinin zaman içinde sürdüğünü ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda, uygulanan programın hem kısa vadede hem de izleme sürecinde zorbalık düzeylerini azaltmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effect of the psychoeducation program developed by the researcher to reduce peer bullying on 4th grade primary school students with high levels of bullying. In the study, a quasi-experimental design with a control group including pre-test, post-test, and follow-up measurements was employed. The study group consisted of 4th-grade students identified as having high levels of bullying behavior, studying at Borsa İstanbul Primary School located in the Sincan district of Ankara. The students were matched based on their pre-test scores on the Peer Bullying Identification Scale–Child Form and then assigned to the experimental and control groups, each consisting of 12 students. The experimental group participated in an eight-session“Psychoeducation Program on Peer Bullying”conducted face-to-face, while no intervention was implemented with the control group. The psychoeducation program included a total of eight sessions: it began with an introductory session that provided information about the program and introduced the topic of bullying, continued with six sessions focused on psychoeducational activities, and concluded with a final session aimed at evaluating the program and consolidating the skills gained. During this process, no procedures or interventions were applied to the students in the control group. The bullying (bully) subscale of the“Peer Bullying Detection Scale - Child Form,”developed by Pişkin and Ayas (2011), was used as the data collection tool in the study. Additionally, the“Peer Bullying Psychoeducation Program Evaluation Form,”developed by the researcher, was administered to determine the participants' opinions about the program in the experimental group. A follow-up test was conducted two months after the posttest to assess the program's long-term effectiveness.In the analysis of the obtained data, the Friedman Test, Wilcoxon Signed-Rank Test, and Mann-Whitney U Test were used to determine the effect of the Peer Bullying Program on students' bullying levels. The research findings revealed a significant difference between the pre-test and post-test scores of the Peer Bullying Scale obtained by the students in the experimental group. This result demonstrates that the Peer Bullying Psychoeducation Program was effective in reducing bullying levels among the elementary school students in the experimental group. Furthermore, follow-up test results indicated that the effects of the psychoeducation program persisted over time. Based on the findings, it was concluded that the implemented program was effective in reducing bullying levels both in the short term and during the follow-up period.
Benzer Tezler
- İlkokul öğrencilerinde akran zorbalığı farkındalık programının etkililiğinin incelenmesi
Examining the effectiveness of peer bullying awareness program in primary school students
SİMAY ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDOĞAN AYKUT CEYHAN
- Bilişsel davranışçı terapi temelli zorbalığa müdahale psikoeğitim programının ilkokul öğrencileri arasında görülen zorbalık eğilimini azaltmadaki etkisi
The effect of psychoeducation program based on cognitive behavioral therapy for bullying i̇ntervention in reducing bullying tendency among primary school students
BİLGE NUR ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİCRAN ÇETİN GÜNDÜZ
- Akran zorbalığını önlemeye yönelik psikoeğitim programının zorbalık düzeyi ve problem çözme becerisi üzerindeki etkisi
The effect of the psyco-educational program to prevent peer bullying on the level of bullying and problem solving skills
SAMET SEZGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimOrdu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER KARAMAN
- Sosyal duygusal öğrenme temelli psikoeğitim programının zorbalıkla baş etme yeterliliği üzerindeki etkisi
The effect of social emotional learning skills-based psychoeducation program on the competence of coping with bullying
FATMA GÖK SARIYILDIRIM
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FULYA CENKSEVEN ÖNDER
- Kabul ve kararlılık terapisi yönelimli psikoeğitim programının akran zorbalığı üzerindeki etkisi
The effect of acceptance and commitment therapy oriented psycho-education program on peer bullying
ABDULLAH YALNIZ
Doktora
Türkçe
2019
PsikolojiSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT İSKENDER