Ortaokul öğrencilerinin kültürel okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
Determination of cultural literacy levels of middle school students
- Tez No: 979116
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin kültürel okuryazarlık düzeylerini belirlemek üzere geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek ve elde edilen verilerle öğrencilerin kültürel okuryazarlık düzeylerini çeşitli demografik değişkenler açısından incelemektir. Çalışma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Rize ili merkez ilçede öğrenim gören 8. sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Araştırma sürecinde geliştirilen“Kültür Okuryazarlığı Ölçeği”ile veri toplanarak geçerlik ve güvenirlik analizleri kapsamında açımlayıcı faktör analizi (AFA), doğrulayıcı faktör analizi (DFA), benzeşim ve ayrışım geçerliliği için CR ve AVE değerleri, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı ve test-tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Ölçeğin“kültürü kavrama”,“kültürü sürdürme”ve“kültürel etkileşim”ana boyutlarından oluştuğu belirlenmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği ve güvenirlik düzeyleri yüksek bulunmuştur. Araştırma bulguları, kız öğrencilerin kültürel okuryazarlık düzeylerinin erkek öğrencilere kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Okul türüne göre yapılan analizlerde, imam hatip ortaokulu öğrencilerinin“kültürü sürdürme”boyutunda özel okul öğrencilerine göre daha yüksek puan aldığı, özel okul öğrencilerinin ise“kültürel etkileşim”boyutunda imam hatip öğrencilerine kıyasla aynı puanın daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Anne ve babanın eğitim düzeyine göre yapılan karşılaştırmalarda, lisans mezunu ebeveynlere sahip öğrencilerin“kültürü kavrama”ve“kültürel etkileşim”boyutlarında daha yüksek puanlara sahip oldukları görülmüştür. Kültürel okuryazarlığın geliştirilmesine yönelik olarak okul temelli kültürel etkinliklerin artırılması, okul dışı öğrenme ortamlarından yararlanılması, velilere yönelik farkındalık çalışmaları yapılması, farklı kültürlelerle dijital köprüler kurulması ve kültür kulüplerinin kurulması gibi öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this research is to develop a valid and reliable scale to determine the cultural literacy levels of secondary school students and, based on the data obtained, to examine these levels in terms of various demographic variables. The study was conducted in the 2024–2025 academic year with 8th grade students studying in the central district of Rize province. Data were collected using the“Cultural Literacy Scale”developed during the research process. Within the scope of validity and reliability analyses, exploratory factor analysis (EFA), confirmatory factor analysis (CFA), composite reliability (CR) and average variance extracted (AVE) values for convergent and discriminant validity, Cronbach's alpha internal consistency coefficient, and the test-retest method were used. It was determined that the scale consists of three sub-dimensions, which were named“understanding culture,”“sustaining culture,”and“cultural interaction.”The construct validity and reliability levels of the scale were found to be high. Research findings revealed that the cultural literacy levels of female students were significantly higher than those of male students. In analyses conducted by school type, it was found that students from imam hatip secondary schools scored higher than private school students in the“sustaining culture”dimension, while private school students scored higher than imam hatip students in the“cultural interaction”dimension. Comparisons by parental education level showed that students whose parents were university graduates had higher scores in the“understanding culture”and“cultural interaction”dimensions. Suggestions for improving cultural literacy include increasing school-based cultural activities, making use of out-of-school learning environments, organizing awareness programs for parents, establishing digital bridges with different cultures, and setting up cultural clubs.
Benzer Tezler
- Öğretmen adaylarının hayat boyu öğrenme anahtar yeterliklerini öğrencilerine kazandırabilmelerine ilişkin öz yeterlik inançları (Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi örneği)
Pre-service teachers' self-efficacy beliefs about developing lifelong learning key competences of students (The sample of Gazi University, Gazi Education Faculty)
ÖZGE CEREN ÇELİK
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET TAŞPINAR
- Resmi okullarda çalışan öğretmenlerin değişim yorgunluğu düzeyinin incelenmesi
Examination of change fatigue levels of teachers working in public schools
DUYGU İLKDOĞAN SERBES
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERKAN TABANCALI
- Somut olmayan kültürel miras eğitiminin etkinlik temelli öğretimi
Activity-based teaching of intangible cultural heritage education
HATİCE SARGIN EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilgiler Öğretimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERPİL DEMİREZEN
- Ortaokul öğrencilerinin mekânsal okuryazarlıklarının incelenmesi
An investigation of middle school students' spatial literacy
SAİM TURAN
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAkdeniz ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN AKHAN
- İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin işlevsel okuryazarlık düzeyleriyle akademik başarıları arasındaki ilişki
The relationship between fifth grade primary students? functional literacy levels and academic achievements
EMİNE GÜL ÖZENÇ
Doktora
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimMarmara Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CİHANGİR DOĞAN
DOÇ. DR. MURAT AŞICI