Hatay bölgesindeki süt işletmelerindeki atık suların genel özelliklerinin ve işletme hijyenine etkisinin araştırılması
Investigation of general characteristics of wastewater from dairy factories in Hatay region and its effects on factory hygiene
- Tez No: 979226
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE AKSAN ALDANMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gıda Mühendisliği, Food Engineering
- Anahtar Kelimeler: Süt işletmesi, Atık Su, Kimyasal Bileşim, Mikroflora, Hatay, dairy industry, wastewater, COD, BOD, microbiology, biofilm, sustainability
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Hatay ilinde faaliyet gösteren üç süt işletmesinden alınan atık sular ve atık sularla temas eden yüzeylerden alınan swap örneklerinde fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analizler yapılmıştır. Süt işletmesindeki farklı atık suların kurumadde (%0,02-%13,63) ve askıda kurumadde (75 mg/L-15.600 mg/L) oranı çok geniş bir aralıkta belirlenmiş ve pH değerleri 4,26 ile 7,64 arasında değişmiştir. KOİ değerleri 165 mg/L ile 85.200 mg/L arasında, BOİ₅ değerleri ise 49 mg/L ile 25.500 mg/L arasında saptanmıştır. Yüksek KOİ ve BOİ₅ değerleri belirlenen örneklerde görece olarak iletkenlik değeride yüksek bulunmuştur. Atık sularda protein ve yağ miktarının oransal olarak düşük olduğu, nitrat, nitrit ve fosfor miktarının atık su örneklerine göre değişkenlik gösterdiği saptanmıştır. Çalışmada atık sularda, TMAB değerleri 5×10²–8,35×10⁸ kob/mL aralığında değişmiş ve en yüksek değer C Firması yayıkaltı numunesinde (8,35×10⁸ kob/mL) kaydedilmiştir. Anaerob bakteri yükleri özellikle PAS ve yayıkaltı numunelerinde yüksek bulunmuş; C Firması yayıkaltısında 1,36×10⁸ kob/mL ve PAS numunesinde 1,10×10⁸ kob/mL değerleri ölçülmüştür. Maya-küf varlığı, özellikle B Firması durulama suyunda (1,8×10⁵ kob/mL) ve C Firması yayıkaltısında (4,26×10⁵ kob/mL) belirgin olarak tespit edilmiştir. Lipolitik bakterilerde en yüksek değer C Firması yayıkaltı numunesinde (4,81×10⁸ kob/mL) saptanırken, proteolitik bakteri yükü C Firması durulama suyunda 3,75×10⁵ kob/mL'ye ulaşmıştır. yüzeylerden alınan örneklerde mikrobiyal yükün yüzey tipine ve firmalara göre değişkenlik gösterdiği ve özellikle süt tankı ve karıştırma tankında yüksek mikrobiyal yük tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, süt endüstrisi kaynaklı atık suların ve çeşitli yüzeylerin analiz sonuçlarına göre, hem çevresel etkilerde, hem üretilen ürünlerin kalite ve güvenliğinde kritik öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle yan ürünlerin (peynir altı suyu ve yayıkaltı) yalnızca atık olarak değil, yüksek protein, laktoz ve mineral içerikleri nedeniyle fonksiyonel gıda üretiminde hammadde olarak değerlendirilmesi göz önüne alınmalıdır. Ayrıca, swap örnekleri analiz sonuçları işletmede biyofilm varlığının ve oluşum potansiyelini ortaya çıkarmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted using wastewater samples collected from three dairy processing plants in Hatay, Türkiye, as well as microbiological samples obtained from the surfaces in contact with these wastewaters. Physicochemical analyses revealed that the effluents contained high levels of organic pollutants, with chemical oxygen demand (COD) reaching up to 9.95 g/L and biochemical oxygen demand (BOD₅) up to 2.98 g/L, along with significant amounts of fat, grease, and suspended solids. Microbiological evaluations indicated substantial microbial loads: the buttermilk sample from Plant A exhibited a total aerobic mesophilic bacteria (TAMB) count of 5.10×10⁸ cfu/mL, while the mixing tank surface in Plant C showed the highest level at 8.35×10⁸ cfu/mL. In addition, whey samples contained both aerobic and anaerobic bacteria, with Plant C's whey effluent recording anaerobic bacteria levels as high as 1.10×10⁸ cfu/mL. Lipolytic bacteria were most abundant in Plant C buttermilk (4.81×10⁸ cfu/mL), while the highest proteolytic bacterial load was found in the rinsing water of the same plant (3.75×10⁵ cfu/mL). Surface analyses, particularly in milk and mixing tanks, highlighted the risk of biofilm formation. The findings demonstrate that dairy wastewater and equipment surfaces represent critical sources of microbiological contamination, posing risks for both environmental safety and food hygiene. Furthermore, the study emphasizes that dairy by-products such as whey and buttermilk should not only be considered waste but also valuable raw materials for the food industry, due to their richness in proteins, lactose, vitamins, and minerals. These by-products can be valorized in functional food production, such as sports nutrition, bakery products, confectionery, probiotic beverages, and infant formulas. This valorization not only enhances sustainability but also creates economic opportunities. In conclusion, the effective use of Clean-in-Place (CIP) systems, hygienic equipment design to prevent biofilm development, and the application of advanced wastewater treatment technologies are critical to reducing environmental impacts and ensuring food safety in the dairy sector.
Benzer Tezler
- İstanbul ve çevresindeki çiçek seralarının teknik özelliklerinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
GÜNGÖR GÜMÜŞTAŞ
- Hatay ili ve çevresinde süt sığırı yetiştiriciliği ve sığır besiciliği yapılan tarım işletmelerinin teknik, ekonomik ve yapısal özellikleri
The technical, economical and structural characterics of presently active dairy and feeding cattle farms in Hatay region
İBRAHİM TAPKI
- Hatay bölgesinde koyun yetiştiriciliğinin mevcut durumu, sorunları ve çözüm önerileri
Current sheep production in Hatay province with problems and solutions
NADİR KOYUN
- Hatay/Kırıkhan yörüklerinde halk bilimi unsurları
Folk science elements in Hatay / Kırıkhan yoruk
MUSTAFA DEVECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Halk Bilimi (Folklor)Hatay Mustafa Kemal ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN KÜRŞAT TÜRKAN
- Hatay bölgesinde üretilen süt ürünlerinin K2 vitamini içeriklerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ÇÖMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
KimyaHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞANA SUNGUR