Aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde siberkondri düzeyi ve sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between cyberchondria levels and healthy lifestyle behaviors in individuals applying to a family medicine outpatient clinic
- Tez No: 979227
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, Sağlıklı yaşam davranışları, Siberkondri, Sağlık davranışları, Family medicine, Healthy lifestyle behaviors, Cyberchondria, Family practice, Health behaviors
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Konya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Kliniğine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde siberkondri ve sağlıklı yaşam davranışları düzeyinin ölçülmesi ayrıca siberkondri ve sağlıklı yaşam davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Bu çalışma Konya Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'nde 01/03/2025- 30/04/2025 tarihleri arasında 18-65 yaş arası 285 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak,“Sosyodemografik Veri Formu”,“Siberkondri Ciddiyet Ölçeği”ve“Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği”kullandı. Sosyodemografik veri formu, toplam 14 maddeden Siberkondri Ciddiyet Ölçeği 33 maddeden ve Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği 34 maddeden oluşmaktadır. Verilerin analizi IBM SPSS (Statistical Package For Social Sciences) 22.0 paket programında yapıldı. Bulgular: Çalışma 18-65 yaş arası toplam 285 kişiyle tamamlandı. Katılımcıların %50,5'i erkek, %49,5'i kadındır. Eğitim düzeyleri incelendiğinde, %57,5'inin üniversite mezunu olduğu görülmüştür. Katılımcıların %80'i çalışmakta, %61,4'ü evli, %55,4'ü çocuk sahibidir. Geliri giderinden fazla olanların oranı %30,5'tir. Katılımcıların %37,2'si sigara, %7,7'si alkol kullanmakta; %29,5'inin kronik hastalığı, %30,9'unun düzenli ilaç kullanımı bulunmaktadır. Ailede kronik hastalık öyküsü %50,9 oranında bildirilmiştir. Yılda beşten fazla sağlık kuruluşuna başvuranların oranı %28,4'tür. Çalışmamızda Siberkondri Ciddiyet Ölçeği (SCÖ) puan ortalaması 74,9 olarak, Sağlıklı Yaşam Davranışları Ölçeği (SYDÖ) puan ortalaması 62,9 olarak bulunmuştur. Cinsiyete göre yapılan analizlerde kadınların sağlıklı yaşam davranışları ölçeği toplam puanı ve alt boyutlarında erkeklere kıyasla anlamlı biçimde daha yüksek puanlar aldığı saptanmıştır. Yaş ve eğitim düzeyi arttıkça stres yönetimi, uyku ve sağlık sorumluluğu puanlarının yükseldiği; sosyal destek puanlarının ise genç bireylerde daha yüksek olduğu görülmüştür. Üniversite ve üzeri eğitim düzeyine sahip bireylerin sağlıklı yaşam davranışları puanları daha yüksekken, siberkondri ölçeğinin zorlantı ve doktora güvensizlik alt boyutlarında daha düşük puanlar almışlardır. Korelasyon analizleri, sağlıklı yaşam davranışları ile siberkondrinin“aşırılık”ve“içini rahatlatma”alt boyutları arasında pozitif yönde zayıf düzeyde;“doktora güvensizlik”alt boyutu ile ise negatif yönde orta düzeyde ilişki olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, sağlık farkındalığı yüksek bireylerin çevrim içi sağlık bilgisi arayışına daha fazla yöneldiğini ve sağlık profesyonellerine daha fazla güven duyduklarını ortaya koymaktadır. Sonuç: Araştırma bulguları, sağlıklı yaşam davranışları ile siberkondri düzeyleri arasında anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Sağlık bilinci yüksek bireylerin çevrim içi sağlık bilgisi arayışına daha fazla yöneldiği, ancak sağlık profesyonellerine duyulan güvenin bu süreçte korunduğu görülmüştür. Sağlıklı yaşam davranışları açısından kadınlar ve üniversite mezunları daha yüksek puanlar almıştır. Yaşa bağlı olarak stres yönetimi ve uyku davranışları ileri yaşta daha olumlu seyretmekte, genç bireylerde ise sosyal destek mekanizmaları ön plana çıkmaktadır. Ailede hastalık öyküsü ve sağlık kuruluşuna düzenli başvuru, sağlık sorumluluğunu artıran etkenler olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, aile hekimliğinin hem sağlıklı yaşamın teşviki hem de siberkondri riskinin azaltılmasında kritik bir rol üstlendiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to assess the levels of cyberchondria and healthy lifestyle behaviors among individuals aged 18–65 who applied to the Family Medicine Clinic of Konya City Hospital, and to evaluate the relationship between these two variables. Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted between March 1 and April 30, 2025, with 285 participants at the Family Medicine Outpatient Clinic of Konya City Hospital. Data were collected using the“Sociodemographic Data Form,”the“Cyberchondria Severity Scale,”and the“Healthy Lifestyle Behaviors Scale.”The Sociodemographic Data Form consisted of 14 items, the Cyberchondria Severity Scale included 33 items, and the Healthy Lifestyle Behaviors Scale comprised 34 items. Data analysis was performed using IBM SPSS 22.0. Results: The study included 285 individuals aged 18–65, of whom 50.5% were male and 49.5% female. Nearly half (57.5%) held a university degree, 80% were employed, 61.4% were married, and 55.4% had children. Additionally, 30.5% reported income exceeding expenses, 37.2% were smokers, 7.7% consumed alcohol, 29.5% had a chronic illness, and 30.9% used medication regularly. A family history of chronic illness was reported by 50.9%, and 28.4% visited a healthcare facility more than five times annually. The mean score on the Cyberchondria Severity Scale (CSS) was 74.9, while the mean score on the Healthy Lifestyle Behaviors Scale (HLBS) was 62.9. Female participants scored significantly higher than males on the HLBS total and subscale scores. Increased age and education level were associated with higher scores in stress management, sleep, and health responsibility, whereas younger individuals scored higher in social support. Participants with university-level education or higher had significantly higher HLBS scores and lower scores in the“compulsion”and“mistrust of doctors”subscales of the CSS. Correlation analyses revealed a weak positive relationship between healthy lifestyle behaviors and the“excessiveness”and“reassurance seeking”subscales of cyberchondria, and a moderate negative relationship with the“mistrust of doctors”subscale. These findings suggest that individuals with greater health awareness are more likely to seek online health information while maintaining trust in healthcare professionals. Conclusion: The findings of this study reveal significant associations between healthy lifestyle behaviors and levels of cyberchondria. Individuals with higher health awareness tend to engage more frequently in online health information seeking, while maintaining trust in healthcare professionals throughout this process. Women and university graduates demonstrated higher scores in healthy lifestyle behaviors. Age-related patterns were observed, with stress management and sleep behaviors being more favorable among older adults, whereas social support mechanisms were more prominent in younger individuals. A family history of illness and regular visits to healthcare institutions were identified as factors contributing to increased personal health responsibility. Overall, the results highlight the critical role of family medicine in both promoting healthy living and mitigating the risk of cyberchondria.
Benzer Tezler
- Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran hastalarda sağlık anksiyetesi ve siberkondri
Health anxiety and cyberchondria among patients attending a FamilyMedicine Outpatient Clinic
AMİNE ELMALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL KASIM
DR. ÖĞR. ÜYESİ EBRU UĞRAŞ
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde siberkondri düzeyi ve e-sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between cyberchondria level and e-health literacy in individuals applying to the family medicine polyclinic
ŞEYMANUR ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiOrdu ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BESTEGÜL ÇORUH AKYOL
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalardaki siberkondri düzeyleri ile kişilerin başvuru şikayetleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between the cyberchondry levels in the patients application to family medicine polyclinic and their complaints on application
BÜŞRA KABA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN DEMİRCİ
- Erişkin bireylerde siberkondri düzeyi ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge, attitude and behavior levels regarding pre-marital health screening among individuals applying to family health centers
ELİF MUSELLİM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HABİBE İNCİ
- Aile Hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda siberkondria düzeyi ve sosyal medya bağımlılığı
Cyberchondria level and social media addiction inpatients applying to family medicine polyclinic
VEHBİ UFUK ŞAHİNKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TARIK EREN YILMAZ