Geri Dön

Acil servise travma ile başvuran 5-12 yaş arası çocuklardakidikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu değerlendirilmesi

Evaluation of attention-deficit/hyperactivity disorder in children aged 5–12 years presenting to the emergency department with trauma

PDF İndir

  1. Tez No: 979228
  2. Yazar: FULYA SAĞLAM
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. EKİM SAĞLAM GÜRMEN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Acil servis, Çocuk travma, DEHB, Dikkat eksikliği, Ekran süresi, Hiperaktivite, Travma, Attention deficit, ADHD, Emergency department, Hyperactivity, Pediatric trauma, Screen time, Trauma
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç Bu çalışma, travma nedeniyle acil servise başvuran 5–12 yaş aralığındaki çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu'nun (DEHB) görülme sıklığını belirlemeyi ve travma ile DEHB arasındaki ilişkiyi ailesel ve çevresel değişkenlerle birlikte değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem Prospektif ve kesitsel tasarlanan araştırma, 01.01.2024–01.01.2025 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisi'nde gerçekleştirilmiştir. Travma ile başvuran 200 çocuğun ebeveynlerine Turgay DSM-IV Yıkıcı Davranış Bozuklukları Ölçeği uygulanmış; demografik veriler, aile yapısı, ekran maruziyeti ve sosyal ilişkiler gibi değişkenler değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Ki-kare testi ve lojistik regresyon kullanılmıştır. Bulgular Çalışmaya dahil edilen 200 hastanın yaş ortalaması 9,07±2,21 olup, %63'ü erkekti. Ölçek değerlendirmesinde dikkat eksikliği oranı %6,5, aşırı hareketlilik %13,5 saptandı. DEHB semptomları ile cinsiyet arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Ebeveyn eğitim düzeyi, ebeveynlerin birlikte yaşama durumu, anne gebelik yaşı, kardeş sayısı, kardeşlerde psikiyatrik öykü ve arkadaş sayısı ile DEHB arasında anlamlı ilişki gözlenmedi (p>0,05). Babanın hayatta olmaması ve ebeveynde psikiyatrik hastalık öyküsü ise aşırı hareketlilik ile ilişkili bulundu (sırasıyla p=0,031 ve p=0,008). Ekran maruziyeti, dikkat eksikliği ile anlamlı ilişkiliydi (p=0,001); ekran süresi arttıkça dikkat eksikliği sıklığı belirgin şekilde yükseldi. Son 1 yıl içinde travmaya maruz kalma sıklığı, hem dikkat eksikliği (χ²=7,787; p=0,020; Φ=0,197) hem de aşırı hareketlilik (χ²=8,025; p=0,018) ile anlamlı ilişkili bulundu. Sonuç Travma nedeniyle acil servise başvuran çocuklarda DEHB belirtilerinin değerlendirilmesi, özellikle dikkat eksikliği olan çocuklarda geçirilen travma sayısının fazla olduğunu göstermektedir. Ayrıca ekran maruziyetinin artmasıyla DEHB belirtilerinin, özellikle dikkat sorunlarının, daha sık görüldüğü saptanmıştır. Bu bulgular, travma ile başvuran çocuklarda DEHB belirtilerinin taranmasının önemini vurgulamaktadır. Ayrıca ekran süresinin kontrol altına alınması, olası nörogelişimsel sorunların erken tespiti ve gelecekteki travmaların önlenmesine katkı sağlayabilir.

Özet (Çeviri)

Objective This study aimed to determine the prevalence of Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) among children aged 5–12 years presenting to the emergency department due to trauma, and to evaluate the relationship between trauma and ADHD in relation to familial and environmental factors. Methods This prospective, cross-sectional study was conducted in the Emergency Department of Manisa Celal Bayar University Faculty of Medicine between January 1, 2024, and January 1, 2025. The parents of 200 children presenting with trauma completed the Turgay DSM-IV Disruptive Behavior Disorders Scale. Demographic data, family structure, screen exposure, and social relationships were recorded. Statistical analyses were performed using the chi-square test and logistic regression. Results A total of 200 children were included, with a mean age of 9.07 ± 2.21 years; 63% were male. The prevalence of attention deficit was 6.5%, and hyperactivity was 13.5%. Significant associations were found among behavioral scale scores (p<0.001). No significant relationship was observed between gender and ADHD symptoms (p>0.05). Parental education level, parental cohabitation status, maternal age at pregnancy, number of siblings, sibling psychiatric history, and number of friends were not associated with ADHD symptoms (p>0.05). Having a deceased father and a parental history of psychiatric illness were significantly associated with hyperactivity (p=0.031 and p=0.008, respectively). Screen exposure was significantly associated with attention deficit (p=0.001), with higher screen time corresponding to more frequent attention problems. Experiencing trauma within the past year was significantly associated with both attention deficit (χ²=7.787; p=0.020; Φ=0.197) and hyperactivity (χ²=8.025; p=0.018). Conclusion Children presenting to the emergency department with trauma who exhibited ADHD symptoms were found to have experienced a higher number of traumatic events. Additionally, increased screen exposure was associated with a higher frequency of ADHD-related symptoms, particularly attention problems. These findings highlight the importance of screening for ADHD symptoms in children presenting with trauma and suggest that monitoring and limiting screen time may support early detection of neurodevelopmental difficulties and help prevent future trauma.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    424907

    El ve el bilek yaralanmaları ile acil servise başvuran hastaların klinik ve demografik özellikleri

    Patients presenting with hand and wrist injuries to the emergency department of clinical and demographic characteristics

    MAHMUT YAMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    İlk ve Acil YardımDicle Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. RECEP DURSUN

  2. Tez No

    399155

    Acil servise multitravma ile başvuran hastalarda tüm vücut bilgisayarlı tomografi (TVBT) çekme kararı vermede vittel kriterlerinin kullanılabilirliği

    Role of vittel criteria in multiple trauma patients presenting to the emergency department; making the decision to perform whole body scanni̇ng

    SEMA ÖZTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    İlk ve Acil YardımGazi Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AHMET DEMİRCAN

  3. Tez No

    983357

    Çocuk acil servise başvuran travma dışı adli olguların değerlendirilmesi

    Evaluation of non-traumatic forensic cases presenting to a pediatric emergency department

    MEMDUHA BERNA ERTEKİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İLKNUR BODUR

  4. Tez No

    647414

    Acil servise kafa travması ile başvuran hastaların retrospektif analizi ve ölçülen optik sinir kılıf çapı değerlerinin klinik bulgular ile ilişkisi

    The retrospective analysis of the patients who presented with head trauma to the emergency department and the relationship between the measured optic nerve sheath diameter values and clinical findings

    GÖKHAN KARAMİŞE

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    İlk ve Acil YardımAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ OYA AKPINAR ORUÇ

  5. Tez No

    730575

    Acil servise hafif şiddetli kafa travması ile başvuran erişkin hastaların demografik ve klinik özellikleri ile hasta sonlanımlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of the demographic and clinical characteristics and outcomes of adult patients who applied to the emergency department with mild head injury

    SELENE DOĞANLAR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    İlk ve Acil YardımEge Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MURAT ERSEL

Geri Dön