Sulama ve biyokömür uygulamalarının buğdayda bazı sera gazı emisyonları ile su kullanımı ve verime etkileri
Effects of irrigation and biochar applications on some greenhouse gas emissions, water use, and yield in wheat
- Tez No: 979247
- Danışmanlar: PROF. DR. ENGİN YURTSEVEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, aspir sapı biyokütlesinden elde edilen biyokömürün farklı dozlarda uygulanmasının ve buğdayın fenolojik dönemlerinde yapılan farklı sulama düzeylerinin, verim, su kullanım etkinliği (WUE) ve sera gazı (CO₂, N₂O, CH₄) emisyonları üzerindeki etkilerinin ve emisyonları azaltım potansiyelinin araştırılması amacıyla iki yıl boyunca yürütülmüştür. Araştırma, 2022-2024 yılları arasında Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Haymana Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak, üç sulama seviyesi (S₀:0, S₁:%100 TK, S₂: %50 TK) ve dört biyokömür dozu (B₀: 0, B₁:1, B₂:3, B₃:6 t da-1) uygulamalarını içeren, 36 parselde yürütülmüştür. Bulgular, %100 TK (S₁) koşullarında yüksek verim sağlandığını, ancak %50 TK (S₂) ile 3 t da⁻¹ biyokömür (B₂) uygulamasının benzer verimi daha az su ile sağlayarak sürdürülebilir bir strateji sunduğunu göstermiştir. Bitki su tüketimi (ET), sulama miktarına bağlı olarak artarken, biyokömür dozu yükseldikçe azalma göstermiştir. En yüksek biyokömür dozu (B₃, 6 t da⁻¹), CO₂ emisyonlarını %30'dan fazla azaltırken; ikinci yılda N₂O emisyonlarını %29 oranında düşürmüş ve CH₄ emisyonlarında %110'luk azalma ile net yutak etkisi oluşturmuştur. Küresel ısınma potansiyeli (GWP) açısından, en yüksek değerler her iki yılda da S₁B₀ uygulamasında gözlenirken, en düşük GWP değerleri S₀B₃ uygulamasından elde edilmiş; bu durum sulama ve biyokömürün birlikte değerlendirildiğinde GWP üzerinde güçlü bir interaktif etkiye sahip olduğunu göstermiştir. Seragazı yoğunluğu (GHGI) değerleri, biyokömürsüz uygulamalarda 0.5353-0.5570 kg CO₂-eq kg-1 ile en yüksek düzeyde gerçekleşirken, 6 t da⁻¹ biyokömür dozu bu değeri yaklaşık % 49 oranında azaltarak 0.2723-0.2985 kg CO₂-eq kg-1 seviyelerine düşürmüştür. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre, sulama uygulamaları altında biyokömür uygulamasının emisyon azaltımı, verim artışı ve su tasarrufu açısından sürdürülebilir buğday üretimi için güçlü bir araç olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
This study evaluates the effects of different doses of biochar from safflower stalk biomass and various irrigation levels during the phenological stages of wheat on yield, water use efficiency (WUE), and greenhouse gas emissions (CO₂, N₂O, CH₄), as well as the potential to reduce emissions using two-year data. The research was conducted in 36 plots including three irrigation levels (S₀: 0, S₁: 100% FC, S₂: 50% FC) and four biochar doses (B₀: 0, B₁: 1, B₂: 3, B₃: 6 t da-1) according to the split-plot experimental design in randomised blocks at Ankara University Faculty of Agriculture Haymana Research and Application Farm between 2022-2024. Results showed that high yields were achieved under 100% FC (S₁), but 50% FC (S₂) with 3 t da-¹ biochar (B₂) treatment offered a sustainable strategy by providing similar yields with less water. Plant water consumption (ETa) increased with irrigation amount, but decreased with increasing biochar dose. The highest biochar dose (B₃, 6 t ha⁻¹) reduced CO₂ emissions by more than 30%, decreased N₂O emissions by 29% in the second year, and resulted in a net CH₄ sink with a reduction of approximately 110%. In terms of global warming potential (GWP), the highest values were observed in the S₁B₀ treatment in both years, while the lowest GWP values were obtained in the S₀B₃ combination, indicating that irrigation and biochar together have a strong interactive effect on GWP. Greenhouse gas intensity (GHGI) values were highest in the non-biochar treatments with 0.5353-0.5570 kg CO₂-eq kg-1, while a 6 t da-¹ biochar dose reduced this value by about 49% to 0.2723-0.2985 kg CO₂-eq kg-1. The results revealed that biochar application under irrigation practices is a powerful tool for sustainable wheat production in terms of emission reduction, yield increase and water saving
Benzer Tezler
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Ege ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
- Marmara bölgesindeki kavun ve karpuz yetiştiriciliğinin bugünkü durumu, sorunları ve öneriler
The Status of melon and water melongrowing in Marmara region at present and its Problems and recommedations
MEHMET GÜLER
- Ön işlemenin ve askorbik asitin dondurularak depolanan yılan balıklarının (Anguilla anguilla) kalitesine etkileri
Başlık çevirisi yok
H.VOLKAN GÖKSEL