Bah-nâme-i Taytus (Tîtûs) Yadigar-i Muzaffer Şâh (Giriş-inceleme-metin-dizin)
Bah-nâme-i Taytus (Tîtûs) Yadigar-i Muzaffer Şâh (Introduction-research-text-index)
- Tez No: 979314
- Danışmanlar: PROF. DR. PAKİ KÜÇÜKER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkler, XIV. yüzyılın sonları ve XV. yüzyılın başlarında, tıp bilimi başta olmak üzere birçok alanda hem özgün hem de çeviri eserler üretmişlerdir. Üzerinde çalıştığımız Bah-nâme-i Taytus (Tîtûs) Yadigar-i Muzaffer Şâh (Giriş-inceleme-metin-dizin) adlı eser, tıp alanına ait olup özellikle cinsel sağlık yönüyle ön plana çıkan bâh-nâme türünde kaleme alınmış bir eserdir. Yalnızca TBMM Kütüphanesi Açık Erişim Koleksiyonu nüshasından başka bilinen bir nüshası olmayan bu eser, son sayfalarındaki ilaç terkipleriyle birlikte toplam 83 varaktır. Eserde; vücut yapıları ve özellikleri, sağlık için yararlı yiyecekler ve ilaçlar, cinsel hazzı artıran ilaçlardan, cinsel gücü artıran maddeler, gebeliği önleyici ilaçlardan, erkek ve kadın cinsel organına iyi gelen ilaçlardan, şifalı bitkilerden, şaraplardan, tiryaklardan, macunlardan, merhemlerden, haplardan, karışımlardan, içeceklerden ve bunların hazırlanışları her bir bâbda kapsamlı olarak açıklanmaktadır.Bu konulardan sonra kimi yiyeceklerin özellikleri ve hangi hastalıklara iyi geldiğini anlatan bir bölüm bulunmaktadır. Eserin son sayfalarında ise kimi ilaçların terkipleri yazılarak eser sonlandırılmıştır. Bu tez çalışmasında, tıp biliminin bir alanı olan bâh-nâmelerden; Bah-nâme-i Taytus (Tîtûs) Yadigar-i Muzaffer Şâh adlı metnin tamamı çeviri yazıya aktarılmış, metnin sözlüğü hazırlanmış, dizinli söz varlığının belirli kategorilere göre ortaya konulmuş, gerek fonetik gerekse morfolojik olarak incelemesi yapılmıştır. Ulaşılmak istenen hedeflerin başında, Osmanlı döneminde yazılan bu eseri Türkoloji dünyasına tanıtmak ve konu itibari ile de tıp dünyasına kaynaklık teşkil etmesi hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
During the late 14th and early 15th centuries, Turks produced both translations and original works in a variety of fields, especially medicine. The work we have been studying, Bah-nâme-i Taytus (Tîtûs) Yadigar-i Muzaffer Şâh, belongs to the field of medicine and is a work written in the genre of bâh-nâme, which stands out especially in terms of sexual health. This work, for which no known copy is available other than the copy in the Open Access Collection of the Grand National Assembly of Turkiye Library, comprises a total of 83 pages, including the pharmaceutical formulations found in the final pages. In the work; body structures and properties, foods and medicines useful for health, drugs that increase sexual pleasure, substances that increase sexual power, contraceptives, drugs that are good for male and female genitalia, medicinal plants, wines, theriacs, pastes, ointments, pills, mixtures, drinks and their preparation instructions are explained comprehensively in each chapter. Following these topics, there is a section on the properties of certain foods and the diseases they are beneficial for. In the last pages of the work, the formulations of some medicines are written and the work is concluded. In this thesis, the entire text of Bah-nâme-i Taytus (Tîtûs) Yadigar-i Muzaffer Şâh, one of the bâh-nâmes a genre within the field of medical science has been transcribed; a glossary of the text has been prepared, its indexed vocabulary has been categorized according to specific criteria, and both phonetic and morphological analyses have been conducted. At the top of the goals to be achieved, it is aimed to introduce this work written in the Ottoman period to the world of Turkology and to serve as a source for the world of medicine in terms of its subject.
Benzer Tezler
- Osmanlı tıbbında ilk bahname örneği; Musa B. Mesud'un bahname tercümesi ve modern üroloji açısından değerlendirilmesi
The first instance of a“Bāhnāme”in Ottoman medicine: The bāhnāme translation of Musa B. Mesud and its assessment in light of modern urology
MUHAMMET İHSAN KARAMAN
Doktora
Türkçe
2019
Deontoloji ve Tıp Tarihiİstanbul ÜniversitesiTıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN ERTİN
- Eski Anadolu Türkçesi döneminde gelecek zaman
Future tense in old Anatolian Turkish time
BERNA GÖKPINAR BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Türk Dili ve EdebiyatıFatih ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET GÜMÜŞKILIÇ
- El-İrâkî ve Tefsîru'l-Kur'an'ın özellikleri
Al-Iraki and features of Tafs?r al-Qur??n
CELAL EKER
Doktora
Türkçe
2009
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSHAK YAZICI
- Birinci ulusal mimarlık dönemi mimarlarından Muzaffer Bey: Eserleri ve sanat anlayışı
Architect Muzaffer Bey from the period of first national architecture: His arts and works
ZEYNEP ERTUĞRUL