Mehmed'in Hicrî 1192 (1778/1779) tarihli Fasıl Mecmuası (Çevirimetin-değerlendirme)
Mehmed's Fasıl Mecmuası dated Hijri 1192 (1778/1779): Transliteration and evaluation
- Tez No: 979342
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN KÖKSAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezinde İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde T.Y. 3649 numarasıyla kaydedilmiş ''Mehmed'in Hicrî 1192 (1778-1779) Tarihli Fasıl Mecmuası'' incelenmiştir. Mecmuanın numaralandırılmamış fihristinin sonunda yer alan mühürde ismi bulunan, eserin mürettibi olan Mehmed ile ilgili muhtelif birincil yahut ikincil kaynaklarda herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştır. Mecmua Hicrî 1192 yılında, yani 18. Yüzyılın son çeyreğinde (1778-1779) tertip edilmiştir. 92 varaktan müteşekkil olup 589 adet güfteyi ihtiva etmektedir. Mürettibinin ve tertip tarihinin kesin bir şekilde belli olması, mecmuaya çağdaşı güfte mecmuaları içerisindeki önemi bakımından ayırt edici bir nitelik kazandırmaktadır. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde genel olarak 18. Yüzyıl Türk Musikisi hakkında bilgi verilmiş, güfte mecmualarının önemine vurgu yapılmıştır. Birinci bölümde güfte kavramı ve güfte mecmuaları hakkında genel bilgiler verilmiş, güfte mecmualarıyla ilgili yapılan çalışmalara örnekler verilmiştir. Ayrıca fasıl kavramı üzerinde durulmuş, farklı kaynaklardan fasıl kavramının gelenekte hangi manalarda kullanıldığına dair örnekler verilmiştir. İkinci bölümde mecmua şekil ve muhteva açısından incelenmiş, mecmuada yer alan şairlerin, güftelerin, bestekarların, besteleme şekillerinin, usullerin bilgilerine yer verilmiş, güftelerin ilk dizelerinin yer aldığı, alfabetik ve mecmua sırasına göre hazırlanmış tablolar eklenmiştir. Üçüncü bölümde, metin kurulurken izlenen yöntem madde madde açıklanmış, mecmuanın latinize edilmiş metnine yer verilerek ilgili dönemin repertuvar anlayışına dair veri sunmak hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this master's thesis, Mehmed's Fasıl Mecmuası dated Hijri 1192 (1778–1779), recorded under the number T.Y. 3649 in the Rare Works Library of Istanbul University, has been examined. No information could be found in any primary or secondary sources about Mehmed, the compiler of the work, whose name appears on the seal located at the end of the unnumbered index of the mecmua. The collection was compiled in Hijri 1192, that is, in the last quarter of the 18th century (1778–1779). It consists of 92 folios and contains 589 lyrics (güfte). The fact that both its compiler and the date of compilation are clearly known gives this mecmua a distinctive quality among its contemporary lyric collections. The thesis consists of three chapters. In the introduction, general information about 18th-century Turkish music is provided, and the importance of lyric collections (güfte mecmuaları) is emphasized. In the first chapter, general information about the concept of the güfte and lyric collections is presented, along with examples of previous studies on the subject. The concept of fasıl is also discussed, with examples from various sources showing how it was understood in the musical tradition. In the second chapter, the structure and content of the mecmua are examined. Information is given about the poets, lyrics, composers, compositional styles, and rhythmic cycles (usûl) included in the collection, and tables containing the opening lines of the lyrics arranged both alphabetically and according to the original manuscript order are added. The third chapter explains, step by step, the method followed during the preparation of the text. By including the Latinized (romanized) version of the mecmua, it aims to provide data concerning the repertoire understanding of the relevant period.
Benzer Tezler
- Âvânzâde Mehmed Süleymân'ın Kadın Saçları adlı eseri (inceleme, metin, dizin, tıpkıbasım)
Âvânzâde Mehmed Süleymân's work named Women's Hair (introduction, text, index, facsimile)
RUMEYSA ADA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıMarmara ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLİN KOÇ GIANNOPOULOS
- Mehmet Rif'at'ın Zübdet'ül-Münşe'ât'ı (İnceleme-metin)
Zübdetü'l-Münşeʾât of Mehmed Rif'at (Review-text)
MURAT ŞEKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YENİKALE
- “el-Kavlü's-sedid fî İlmi't-tecvid”ile“Tuhfetü'l-etfal”isimli tecvid eserlerinin usul ve muhteva yönünden karşılaştırılması
A comparison study of the tajweed books titled“al-Qawl al-sadid fi 'Ilm al-tajweed”and“Tuhfe al-atfal”in terms of methods and contents
FATMA YAYLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN BAŞ
- Kadızâde Mehmed Efendi Mebhas-ı İmân (Dil incelemesi-tenkitli metin-dizin)
Kadizâde Mehmed Efendi̇ Mebhas-i Imân (Dil incelemesi̇-tenkitli meti̇n-di̇zi̇n)
FETHULLAH ÇİFTÇİ
Doktora
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL TİMUR
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN AYDENİZ