Kuşatılmış bir coğrafyada dirençli bir kimlik: Tıva Halk Cumhuriyeti'nin egemenlik ve modernleşme serüveni
A resilient identity in a besieged geography: The sovereignty and modernization adventure of the People's Republic of Tuva
- Tez No: 979347
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKER AKTÜKÜN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası İlişkiler, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, 1921–1944 yılları arasında varlık gösteren Tıva Halk Cumhuriyeti'nin uluslararası statüsünü, dış ilişkilerini ve iç siyasi dönüşümünü incelemeyi amaçlamaktadır. Bununla birlikte çalışma, Tıva'nın tarih boyunca çeşitli büyük devletlerin (Hun, Göktürk, Uygur, Moğol, Rus) yükseliş süreçlerinde oynadığı stratejik ve tarihsel rolü de ele alarak bu coğrafyanın çok katmanlı kimliğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu çalışma, Tıva'nın eski çağlardan 1921 yılında bağımsızlığını ilan etmesine kadar uzanan tarihsel süreci ele almaktadır. Araştırma kapsamında bölgenin siyasal, toplumsal ve kültürel dönüşümü tarihsel kaynaklar çerçevesinde incelenmiştir. Arşiv belgelerine doğrudan erişim sağlanamadığından, bu belgelere ulaşabilen tarihçilerin yayımlanmış eserlerinden ve ikincil kaynaklardan yararlanılmıştır. Bu yaklaşım, çalışmanın hem tarihsel sürekliliği ortaya koymasını hem de mevcut literatürle karşılaştırmalı bir değerlendirme yapmasını mümkün kılmıştır. Kavşak noktası olan Tıva'nın güçlü devletler arasında var olması ve kendi kimliğini koruma çabası üzerine durulmaktadır. Araştırma bulguları, Tıva Halk Cumhuriyeti'nin fiilen bağımsız bir devlet yapısı geliştirmesine rağmen, uluslararası tanınırlığının oldukça sınırlı kaldığını ortaya koymaktadır. Sovyetler Birliği'nin ideolojik ve politik etkisi, Tıva'nın dış ilişkilerinde belirleyici olmuştur. Bağımsızlık ilanınadan 5 yıl sonra Moğolistan ile imzalanan dostluk antlaşmasını da göz önünde bulundurarak, Tıva'nın uluslararası düzeyde meşruiyet arayışındaki önemli adımlardan biri olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Tıva'nın coğrafi konumu, onu Sovyet-Rusya, Çin ve Moğolistan arasında stratejik bir“pivot bölge”hâline getirmiştir. Monguş Buyan-Badırgı ve Kuular Donduk gibi liderlerin farklı dış politika yaklaşımları ise Tıva'nın yönünü belirlemede etkili olmuş ve iç siyasi dengelerin şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. Bu tez, Tıva Halk Cumhuriyeti'ni yalnızca bölgesel bir tarihî örnek olarak değil, aynı zamanda büyük güçler arasındaki etkileşim bağlamında özgün bir siyasal deneyim olarak değerlendirmektedir. Tıva'nın sınırlı tanınan bağımsızlığı, ideolojik yönlendirmelere açık iç yapısı ve jeopolitik konumunun yol açtığı dış baskılar, küçük devletlerin uluslararası sistemdeki varoluş stratejilerine dair önemli çıkarımlar sunmaktadır. Çalışma, Tıva örneği üzerinden 20. yüzyıl başı Orta Asya siyasetini yeniden düşünme imkânı sunarak, literatürdeki tarihsel ve jeopolitik analizlere katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the international status, foreign relations, and internal political transformation of the Tuvan People's Republic, which existed between 1921 and 1944. Additionally, it seeks to reveal the multi-layered identity of this region by analyzing Tuva's strategic and historical role throughout the rise of major states such as the Huns, Göktürks, Uighurs, Mongols, and Russians. The study covers Tuva's historical development from ancient times up to its declaration of independence in 1921. Due to the lack of direct access to archival documents, published works of historians who had access to these archives, as well as secondary sources, have been utilized. This approach allows the study to demonstrate historical continuity while providing a comparative evaluation with the existing literature. The research particularly emphasizes Tuva's position as a borderland and its efforts to maintain a distinct identity amid powerful neighboring states. The findings demonstrate that although the Tuvan People's Republic developed a de facto independent state structure, its international recognition remained significantly limited. The ideological and political influence of the Soviet Union was decisive in Tuva's foreign affairs and played a guiding role in its domestic politics, particularly through the Comintern. The 1926 friendship treaty with Mongolia is evaluated as one of Tuva's key steps in its quest for international legitimacy. Furthermore, Tuva's geographical location positioned it as a strategic“pivot zone”among Soviet Russia, China, and Mongolia. The differing foreign policy approaches of leaders such as Mongush Buyan-Badyrgy and Kuular Donduk played a crucial role in shaping Tuva's political orientation and internal balance of power. This thesis considers the Tuvan People's Republic not only as a regional historical case but also as a unique political experience within the framework of great power interactions. Tuva's limitedly recognized independence, its internal structure susceptible to ideological influence, and the external pressures stemming from its geopolitical position offer significant insights into the survival strategies of small states in the international system. Through the example of Tuva, the study contributes to historical and geopolitical analyses in the literature by providing a new lens for reconsidering early 20th-century Central Asian politics.
Benzer Tezler
- Maneviyat temelli içe dönme pratikleri bağlamında Doğa'ya ve doğal çevreye yeniden bakmak: Gökkuşağı buluşmaları
Looking back at Nature and the natural environment in the context of spirituality-based practices of turning inwards: Rainbow gatherings
SANBERK ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mimarlıkİstanbul Bilgi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ ŞAFAK UYSAL
- Erken Saka dönemi Doğu Avrasya coğrafyası elit kurganlarındaki altın giyim kuşam kompozisyonları -Tarbağatay ve Sarıarqa buluntu sahaları örneğinde-
Golden habiliments compositions in elite kurgans of the Eastern Eurasian geography in the Early Saka period -In the case of Tarbagatai and Saryarka find areas-
EMRE SEVİNÇ
Doktora
Türkçe
2024
ArkeolojiHacettepe ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUNUS KOÇ
- Dionysos Kültü, kökenleri ve anlamı üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
ULAŞ TÖRE SİVRİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
ArkeolojiDokuz Eylül ÜniversitesiArkeoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BİNNUR GÜRLER
- 1960-1980 yılları arası Yeşilçam dönemi Türk Sinemasında argo söylemi: Türkân Şoray filmleri örneklemi
The use of slang between 1960-1980 Yesilcam movies:sample of Turkan Şoray's movies
ALİCAN ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sahne ve Görüntü SanatlarıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATMA BİNNUR ERDAĞI DOĞUER
- Nogay yazarı İsa Kapayev (biyografi, dil ve üslup çalışması)
Noghai̇ author i̇sa kapayev (bi̇ography, language and method study)
ERTAN SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıOrdu ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL DOĞAN