Anadolu Üniversite Kütüphaneleri Konsorsiyumu (ANKOS) elektronik dergi lisans sözleşmelerinde sürekli erişim: Nitel içerik analizi
Perpetual access in the electronic journal license agreements of the Anatolian University Library Consortium (ANKOS): A qualitative content analysis
- Tez No: 979361
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜLYA DİLEK KAYAOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgi ve Belge Yönetimi, Information and Records Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Basılı ortamda, kütüphanenin bir dergiye abone olması o derginin fiziksel bir kopyasına kalıcı olarak sahip olması ve erişilebilir kılınması anlamına gelirken, dijital ortamda bu sürekliliğin sağlanabilmesi aboneliğin devam etmesini zorunlu kılabilmektedir. Bu durumda kütüphaneler de dergi aboneliklerini -nedeni her ne olursa olsun- iptal etmek zorunda kaldıklarında ücretini ödedikleri geçmiş lisanslı içeriğe erişimi nasıl koruyacakları sorunuyla karşı karşıya kalmaktadır. Lisans sözleşmeleri ise bu sorunun çözümünde temel bir araç olarak yer almaktadır. Bu tez, Anadolu Üniversite Kütüphaneleri Konsorsiyumu kapsamındaki elektronik dergi lisans sözleşmelerinde yer alan sürekli erişim hükümlerini ve koşullarını nitel içerik analizi yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Buna göre ANKOS elektronik dergi lisans sözleşmelerindeki sürekli erişime ilişkin hükümler ve koşullar nitel içerik analiz ile incelenmiş; bulgular literatür yanında yerli ve yabancı model lisanslarla da karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları, lisans sözleşmelerinin çoğunda sürekli erişim hakkının tanımlandığını, ancak bu hakkın çoğunlukla çeşitli koşullara bağlandığını göstermektedir. Ek ücret talepleri, aranabilir olmayan formatlar (CD-ROM, DVD) ve üçüncü taraf arşivleme sistemlerine yönelik belirsizlikler, sürekli erişimin sürdürülebilirliğini zorlaştırmaktadır. Yayıncı iflası, birleşmesi, abonelik iptali, yayının durması, transfer gibi durumlara ilişkin hükümlerin çoğu sözleşmede yer almaması, kütüphanelerin hak kaybına yol açabilmektedir. Araştırma, uluslararası model lisanslardaki açık ve net düzenlemelerin Türkiye'deki lisans sözleşmelerinde standartlaştırılması, ulusal iş birliklerinin güçlendirilmesi ve dijital koruma çözümlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
In print, a library's subscription to a journal means that it permanently owns a physical copy of that journal and ensures its accessibility. In the digital environment, however, maintaining this continuity often requires the subscription to be sustained. When libraries are forced to cancel their journal subscriptions for any reason, they face the challenge of how to preserve access to the licensed content for which they have already paid. License agreements constitute a fundamental means of solving this problem. This thesis aims to analyze the perpetual access terms and conditions in the electronic journal license agreements of the Anatolian University Libraries Consortium (ANKOS) by employing a qualitative content analysis. In this framework, the perpetual access terms and conditions embedded in ANKOS electronic journal license agreements were systematically examined, and the findings were evaluated in relation to the existing literature as well as national and international model licenses. The results demonstrate that while perpetual access rights are defined in most license agreements, they are frequently contingent upon various conditions. Additional fee requirements, outdated non-searchable formats (CD-ROM, DVD), and uncertainties regarding third-party archiving undermine sustainability. Moreover, the absence of explicit provisions on triggering events such as publisher bankruptcy, mergers, subscription cancellations, cessation of publication, or title transfers may lead to a loss of rights and access for libraries. The study highlights the need to standardize perpetual access clauses in Turkish licenses in line with international models, strengthen national collaborations, and promote the broader adoption of digital preservation solutions.
Benzer Tezler
- Elektronik bilgi kaynaklarında maliyet-yarar analizi: Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kütüphanesi üzerine bir değerlendirme
Cost-benefit analysis of electronic information resources: An evaluation on Middle East Technical University Library
HACER BATI
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Bilgi ve Belge YönetimiHacettepe ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. YAŞAR TONTA
- Üniversite kütüphanelerinde elektronik bilgi kaynaklarının sağlanmasında konsorsiyumların rolü: ANKOS örneği
The role of consortia that supplying electronic resources in university library: ANKOS model
ZEYNEP HAKGÜDER
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Bilgi ve Belge Yönetimiİstanbul ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜMİT KONYA
- Türkiye'deki üçüncü basamak sağlık kurumlarının tıbbi elektronik kaynak dermelerinin geliştirilmesinde konsorsiyum model önerisi
Consortium model proposal for the development of medical electronic resource collections of tertiary health institutions in Turkiye
HANİFE GÜL BOZKURT
Doktora
Türkçe
2024
Bilgi ve Belge Yönetimiİstanbul ÜniversitesiBilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜMİT KONYA
- Bilgi teknolojisinin üniversite kütüphanelerinde yönetim işlevleri üzerine etkileri ve Türkiye`deki uygulamaya ilişkin bir araştırma
The Effects of information technology on management functions in the university libraries and a research in connection with the application in Turkey
MESUT KURULGAN
- Fırat üniversitesi kütüphanesinin kullanım etkinliği
Başlık çevirisi yok
HALE BALTEPE
Yüksek Lisans
Türkçe
1991
Bilgi ve Belge YönetimiFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞADİYE G. KÜLAHÇI