Aile hekimliği polikliniği hastalarının kanser taraması bilgi düzeyi
The knowledge level of family medicine outpatient clinic patients regarding cancer screening
- Tez No: 979415
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEŞİDE GÜNDÜZÖZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Kanser, Koruyucu Sağlık Hizmetleri, Sağlık Taraması, Family Medicine, Cancer, Preventive Health Services, Health Screening, Family practice
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş: Bu çalışma, bireylerin kanser taramalarına yönelik bilgi düzeylerini ve tarama programlarına katılım durumlarını değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Amaç, bireylerin demografik özelliklerinin ve sağlık davranışlarının kanser taramaları konusundaki bilgi düzeylerine olan etkisini ortaya koymak ve bu doğrultuda aile hekimliği uygulamaları için yol gösterici çıkarımlar elde etmektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran yetişkin bireyler üzerinde, Şubat-Nisan 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş kesitsel tipte tanımlayıcı bir çalışmadır. Veri toplamak amacıyla, 25 maddelik“Kanser Taramalarına Yönelik Bilgi Ölçeği”(KTYBÖ) kullanılmıştır. Yanıtlar“doğru”,“yanlış”ve“bilmiyorum”seçeneklerinden oluşmaktadır. Puanlama sonucunda 17,5 puan ve üzeri olanlar“yeterli bilgiye sahip”olarak kabul edilmiştir. İstatistiksel analizlerde Pearson ki-kare testi ve Fisher's exact testi kullanılmış; anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan 298 bireyin %78,5'i kadın, %21,5'i erkekti. Katılımcıların çoğunluğu evli (%60,4) ve yükseköğrenim mezunuydu. Bireylerin %29,5'inde en az bir kronik hastalık olup bu hastalıkların başında hipertansiyon ve diyabet gelmekteydi. Katılımcıların %75,5'inin sigara kullanmadığı, %90,6'sının ise alkol tüketmediği görüldü. Kanser taramasına katılım oranı %38,5 bulundu. Katılımcıların %48,3'ünün kanser taramalarına yönelik bilgi düzeyinin yetersiz olduğu tespit edildi. Cinsiyet ile bilgi düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulundu; kadınların kanser taramaları konusundaki bilgi düzeylerinin erkeklerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptandı (p<0,01). Sonuç: Bu araştırma, bireylerin kanser taramaları konusundaki bilgi düzeylerinin genel olarak yetersiz olduğunu ve bu yetersizliğin tarama katılım oranlarını olumsuz etkilediğini ortaya koymuştur. Kanser taramalarına katılımın artırılması için bireysel farkındalık çalışmaları kadar, sistematik bir şekilde işleyen sağlık yönlendirmeleri ve teşvik mekanizmaları da büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, aile hekimlerinin daha etkin rol üstlenmesi, risk gruplarına yönelik hedefli bilgilendirme yapılması ve toplum tabanlı sağlık okuryazarlığı programlarının güçlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction: This study was conducted to evaluate individuals' levels of knowledge regarding cancer screenings and their participation in screening programs. The aim is to identify the influence of individuals' demographic characteristics and health behaviors on their knowledge of cancer screenings and to derive guiding insights for family medicine practices. Materials and Method: This cross-sectional descriptive study was carried out between February and April 2025 at the Family Medicine Outpatient Clinic of Ankara Atatürk Sanatorium Training and Research Hospital, involving adult patients who visited the clinic. Data were collected using the 25-item“Knowledge Scale on Cancer Screenings”(KTYBÖ). Responses included the options“true,”“false,”and“don't know.”Participants scoring 17.5 or higher were considered to have“adequate knowledge.”For statistical analysis, Pearson's chi-square test and Fisher's exact test were used. A p-value of less than 0.05 was considered statistically significant. Results: Among the 298 participants, 78.5% were female and 21.5% were male. The majority were married (60.4%) and had a higher education degree. At least one chronic illness was reported in 29.5% of the participants, with hypertension and diabetes being the most common. It was found that 75.5% of participants did not smoke, and 90.6% did not consume alcohol. The cancer screening participation rate was 38.5%. It was determined that 48.3% of the participants had inadequate knowledge regarding cancer screenings. A statistically significant relationship was found between gender and knowledge level, with females demonstrating a significantly higher level of knowledge than males (p<0.01). Conculision: This study revealed that individuals generally possess insufficient knowledge about cancer screenings, which negatively impacts participation rates. In addition to individual awareness initiatives, systematic health guidance and incentive mechanisms play a crucial role in increasing participation in cancer screenings. In this context, it is recommended that family physicians assume a more active role, targeted information be provided to risk groups, and communitybased health literacy programs be strengthened.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların kanser taramaları konusunda bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors about cancer screening of patients attending family medicine polyclinic
HAKAN TEKPINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ZEYNEP AŞIK
- Birinci Basamakta Fiziksel Aktivite Anketi'nin (general practice physical activity questionnaire; Gppaq) Türkçe uyarlaması, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Turkish adaptation of General Practice Physical Activity Questionnaire (Gppaq): Validity and reliability study
AYŞE EMEL KAYA NOĞAY
- Kolorektal kanser tanısı alan hastaların kanser taraması bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge and attitudes of the patients diagnosed with colorectal cancer
HÜSEYİN ALTUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiBursa Uludağ ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜLEYHA ALPER
- Onkoloji hastalarının yakınlarının kanser tarama testleri hakkında bilgi ve tutumları
Knowledge and attitude of relatives of oncology patients about cancer screening tests
ÇİĞDEM SAVAŞ KARDAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN KILIÇ ÖZTÜRK
- Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ketem Polikliniği'ne meme kanseri taraması için başvuran hastaların değerlendirilmesi ve meme kanseri farkındalık düzeylerinde aile hekimlerinin rolü
The evaluation of patients attending to the outpatient clinic ketem (cancer early diagnosis, screening and education center) of aneah (Ankara Numune Training and Research Hospital) for breast cancer screening and the role of their family physicians on their breast cancer awareness
AYŞENUR MERVE TURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. İSMAİL KASIM