Çağdaş analitik ve kıtasal gelenekte din felsefesi yapma imkânı olarak metafizik
Metaphysics as the possibility of doing philosophy of religion in the contemporary analytic and continental traditions
- Tez No: 979462
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAYHAN ÖZAYKAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez 20. ve 21. yüzyıl felsefesinde metafiziğin geçirdiği eleştiri ve dönüşüm süreçlerinin din felsefesi üzerindeki etkilerini analitik ve kıta felsefesi gelenekleri bağlamında karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelemektedir. Mantıkçı pozitivizmin dil analizi yoluyla metafiziği anlamsız ilan etmesi ile Heidegger'in Batı metafiziğine yönelik ontolojik eleştirisi, din felsefesinin rasyonel zeminini sarsmıştır. Ancak 20. yüzyılın ikinci yarısında her iki gelenekte de yaşanan 'metafizik dönüş', din felsefesi için yeni imkânlar yaratmıştır. Tez, bu süreci üç ana bölümde analiz eder. İlk bölümde, metafiziğin hem analitik hem de kıta felsefesinde maruz kaldığı eleştiriler incelenir. İkinci bölümde, analitik felsefede başta Quine ve Kripke'nin çalışmaları, kıta felsefesinde ise postyapısalcı düşünürlerin katkılarıyla metafiziğin yeniden meşruiyet kazanması ele alınır. Üçüncü bölüme gelindiğinde bu metafizik dönüşümün din felsefesini nasıl yeniden şekillendirdiği, Alvin Plantinga'nın analitik din felsefesi ve Jean-Luc Marion'un fenomenolojik Tanrı anlayışı örnekleri üzerinden değerlendirilir. Araştırma, metafizik eleştirilerinin din felsefesini epistemolojik ve varoluşsal açıdan radikal bir sorgulamaya yönelttiğini ancak metafiziğin yeniden inşasının bu disipline yeni kavramsal ve metodolojik araçlar sunduğunu göstermektedir. Nihai olarak, bu çalışma metafizik ve din felsefesi ilişkisinin zorunlu bir bağımlılık yerine, tarihsel ve diyalektik bir etkileşimle disipliner sınırları nasıl esnettiğini ortaya koymaktadır. Bu analiz, çağdaş felsefenin karmaşık manzarasında din felsefesinin konumunu aydınlatmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the critique and transformation processes undergone by metaphysics in twentieth and twenty first century philosophy. Explores their impact on the field of philosophy of religion through a comparative approach within the contexts of the analytic and continental traditions. The logical positivist dismissal of metaphysics as meaningless via linguistic analysis, together with Heidegger's ontological critique of Western metaphysics, destabilized the rational foundations of the philosophy of religion. Yet, the“metaphysical turn”that occurred in both traditions during the latter half of the twentieth century generated new possibilities for the discipline. The study analyzes this process in three main parts. The first explores the critiques to which metaphysics was subjected in both analytic and continental philosophy. The second addresses the re-legitimation of metaphysics, as seen in the analytic tradition through the works of Quine and Kripke, and in continental thought through post-structuralist thinkers. The third evaluates how this transformation reshaped the philosophy of religion, exemplified by Alvin Plantinga's modal ontological argument and Jean-Luc Marion's phenomenological conception of God. The study demonstrates that the critiques of metaphysics prompted a radical epistemological and existential interrogation of the philosophy of religion, while the reconstruction of metaphysics provided the discipline with new conceptual and methodological tools. Ultimately, this study reveals that the relationship between metaphysics and the philosophy of religion is not one of necessary dependence, but rather of historical and dialectical interaction—an interplay that stretches disciplinary boundaries. This analysis seeks to illuminate the position of the philosophy of religion within the complex landscape of contemporary thought
Benzer Tezler
- Çağdaş bilimsel eğilim ve Tanrı'nın varlığını kanıtlamadaki rolü: Analitik doktrinsel bir çalışma
Contemporary scientific trend and its role in proving the existence of God: An analytical doctrinal study
İSAM ALAJAJ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Bolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Descartes'ın analitik geometrisinin matematik ve çağdaş düşünce tarihine etkisi
Influence of Descartes' analytic geometry to the history of mathematics and contemporary thought
ZEYNEP ÖZTÜRK
- Çağdaş düşünürlerin Muhtelefü'l-Hadîs ile ilgili şüpheleri (analitik ve eleştirel bir çalışma)
Contemporaries' doubts regarding the treatment of Mukhtalif al-Hadith: An analytical and critical study
HALAF ELŞEYH HÜSEYİN
- Analitik düşünce açısından Çağdaş Batı literatüründe Tanrı'nın varlığı lehinde ve aleyhindeki delillerin tanıtımı ve değerlendirilmesi
Introduction and evaluation of arguments for and against the existence of God in Contemporary Western literature in terms of analytic philosophy
MUHAMMET BERHAK DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- الآراء الكلامية للزيدية المعاصرة: دراسة نقدية تحليلية
Çağdaş Zeydiyye'nin kelami görüşleri: Eleştirel ve analitik bir çalışma
USAME AHMET HAMISI
Yüksek Lisans
Arapça
2024
İstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...