Rusya İmparatorluğu'ndan Kutsal Topraklara hac ziyaretleri (XIX. yüzyılın ikinci yarısından XX. yüzyılın başlarına kadar)
Hajj visits from the Russian Empire to the Holy Lands (Second half of the 19th century to the early 20th century)
- Tez No: 979463
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA TANRIVERDİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma; XIX. ve XX. yüzyıllarda Rusya İmparatorluğu'ndan Osmanlı topraklarındaki Kutsal Topraklara yapılan hac ziyaretlerini, devlet politikaları, bürokratik düzenlemeler ve toplumsal etkileşim boyutlarıyla incelemektedir. Osmanlı Devleti'nin mürur tezkiresi, karantina uygulamaları, tekke ağları ve misafirperverlik kurumları ile Rusya'nın Filistin Komitesi, Filistin Komisyonu, İmparatorluk Ortodoks Filistin Cemiyeti gibi kurumsal yapıları karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Araştırma, Osmanlı ve Rusya'nın hac organizasyonlarının hem lojistik hem de ideolojik yönlerini irdeleyerek, iki imparatorluğun kutsal mekânlar üzerindeki nüfuz mücadelesini ortaya koymaktadır. Arşiv belgeleri, konsolos raporları ve dönemin seyahat rehberlerinin yanı sıra araştırma eserleri üzerinden yürütülen analizler, dinî yolculukların sadece ibadet değil; diplomasi, sağlık politikaları, kimlik inşası ve kültürel etkileşim açısından da çok katmanlı bir süreç olduğunu göstermektedir. Ayrıca, hacıların Osmanlı sınır kapılarından başlayıp İstanbul, Cidde, Mekke ve Medine'ye uzanan yolculuklarında karşılaştıkları lojistik, sağlık ve barınma sorunları; tekke, han ve misafirhanelerde kurulan temaslar; farklı etnik ve mezhebi topluluklarla yaşanan etkileşimler de ele alınmıştır. Bu çalışma, ulaşılan bulgular ışığında, XIX. ve XX. yüzyıllarda Osmanlı-Rus ilişkilerinin hac bağlamında hem iş birliği hem de rekabet ekseninde geliştiğini; hac yolculuklarının ise devlet politikaları, kurumsal düzenlemeler ve toplumsal temaslar aracılığıyla çok boyutlu bir tarihsel olguya dönüştüğünü ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines pilgrimage journeys from the Russian Empire to the Holy Lands within Ottoman territories during the 19th and 20th centuries, focusing on state policies, bureaucratic regulations, and dimensions of social interaction. It comparatively analyzes the Ottoman Empire's institutional mechanisms—such as the mürur tezkiresi (travel permit), quarantine measures, networks of Sufi lodges, and hospitality institutions—alongside Russia's organizational structures, including the Palestine Committee, the Palestine Commission, and the Imperial Orthodox Palestine Society. By exploring both the logistical and ideological aspects of Ottoman and Russian pilgrimage organization, the research highlights the power struggle between the two empires over the Holy Places. Drawing on archival documents, consular reports, contemporary travel guides, and scholarly works, the analysis demonstrates that religious journeys were not merely acts of worship, but multifaceted processes involving diplomacy, public health policies, identity formation, and cultural interaction. In addition, the study addresses the logistical, health, and accommodation challenges faced by pilgrims on their routes from Ottoman border gates to Istanbul, Jeddah, Mecca, and Medina; the contacts established in Sufi lodges, inns, and guesthouses; and the interactions among diverse ethnic and sectarian communities. In light of the findings, this study reveals that during the 19th and 20th centuries, Ottoman-Russian relations in the context of pilgrimage evolved along both axes of cooperation and rivalry, and that pilgrimage journeys became a multidimensional historical phenomenon shaped by state policies, institutional arrangements, and social interactions.
Benzer Tezler
- Kosova'da Türk topluluğunun tarihsel gelişimi ve sorunlar
Kosova'da Türk topluluğunun tarihsel gelişimi ve sorunlar
İBRAHİM ÇULHA
- Filistin'de Rus ortodoks faaliyetleri (1880-1914)
Russian ortodox activities in Palestine (1880-1914)
AZAMAT ALAGOZ UULU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Tarihİstanbul ÜniversitesiYakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞAMİL MUTLU
- Osmanlı, İngiltere ve Fransa ilişkileri bağlamında Kırım Savaşı
The Crimean War in the Context of the relations of Ottoman Empire with England and France
ERDOĞAN KELEŞ
- 1890- 1913 tarihleri arasında Osmanlı arşiv belgeleriyle Selanik vilayetinde komitacılık(1890-1913)
Between 1890 and 1913 the revulati̇onary activities in Salonika province whit Ottoman archives documents
DİLEK GÜCEL
- Comparing urban occupational structures from the Ottoman Empire to the Turkish Republic with Imperial Russia to the USSR
Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne, Rus İmparatorluğu'ndan SSCB'ye şehirsel meslek yapıları üzerine bir karşılaştırma
UYGAR KARACA
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Tarihİstanbul Bilgi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ERDEM KABADAYI