Mimarlıkta olgu ve kurgu bağlamında tasarım sürecinin tanımlanması
Defining the design process in architecture in the context of fact and fiction
- Tez No: 979581
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE DİLAY GÜNEY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Topkapı Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, mimarlıkta tasarım edimini kurgu ve olgu kavramları üzerinden inceleyerek tasarım sürecini zamansal bir kavrayış içinde ele almaktadır. Çalışmanın temel sorusu,“mimarlıkta tasarım nerede başlar?”sorusunu fenomenolojik ve epistemolojik bir zeminde tartışmaktır. Edmund Husserl'in 'Geometrinin Kökeni' eserinde idealleştirme süreci kurgunun epistemolojik temelini kurarken, Gilles Deleuze'ün virtüel-aktüel ayrımı ontolojik boyutunu, Paul Ricoeur'ün zaman-anlatı-bellek üçlemesi ise zamansal yapısını ortaya koyar. Böylece kurgu, mimarlıkta gerçeklik üretiminin kurucu unsuru olarak konumlanır. Çalışmada tasarım süreci üç modaliteye dayanan yeni bir paradigma ele alınmaktadır.: (I) Epistemolojik boyut; zamandan bağımsız düşünce formları, (II) Temsiliyet Düzlemi; tasarım araçlarıyla ilişkili zamanın akışkanlığı, (III) Kurgu-Olgu Alanı, zamanın kristalize olduğu ve anlatıların iç içe geçtiği bir alan. Bakhtin'in kronotop kavramı zaman ve mekânın bütünlüğünü vurgulayarak parçalı mekân algısına ve montaj yaklaşımına zemin sunar. Sol Worth'un cademe ve edeme ayrımı ise olgu-kurgu ilişkisini uygulamaya dönük kavramlarla tartışır. Deneyim/Analiz bölümünde, stüdyo çalışmasıyla öğrencilerin kurgu ve olgu ilişkisini tartışabilecekleri bir zemin oluşturulmuş ve tasarımın dönüştürücü yönü ele alınmıştır. Sonuç olarak bu tez, mimarlıkta tasarım sürecini sabit bir başlangıç noktasına indirgemek yerine, zamanı kavrayarak idealleştirme, temsil ve deneyim katmanlarında işleyen çok katmanlı bir üretim pratiği olarak ortaya koyar.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the act of design in architecture through the concepts of fiction and fact, addressing the design process within a temporal framework. The central question of the study is to discuss“where does design begin in architecture?”on a phenomenological and epistemological basis. While Edmund Husserl's The Origin of Geometry establishes the epistemological basis of fiction through the process of idealization, Gilles Deleuze's virtual-actual distinction reveals its ontological dimension, and Paul Ricoeur's triad of time-narrative-memory reveals its temporal structure. Thus, fiction is positioned as the constitutive element of reality production in architecture. The study examines a new paradigm based on three modalities of the design process: (I) Epistemological dimension: forms of thought independent of time, (II) Representational Plane: the fluidity of time associated with design tools, (III) Fiction-Fact Field: a field where time crystallizes and narratives intertwine. Bakhtin's concept of chronotope emphasizes the unity of time and space, providing a basis for fragmented space perception and the montage approach. Sol Worth's distinction between cademe and edeme discusses the fact-fiction relationship with application-oriented concepts. In the Experience/Analysis section, a platform has been created where students can discuss the relationship between fiction and fact through studio work, and the transformative aspect of design has been addressed. In conclusion, this thesis presents the design process in architecture not as a fixed starting point, but as a multi-layered production practice that operates in the layers of idealization, representation, and experience by comprehending time.
Benzer Tezler
- İnsan-bilgisayar etkileşimli ortamda genel amaçlı bir mekan tasarım modeli
Başlık çevirisi yok
ARZU ERDEM
- Yapılı çevre üretmeninde eleştirel pozisyon alış olarak süreleşme
Becoming processual as a means for a critical positioning in the production of the built environment
MAYA TÜRKMEN NUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ŞENTÜRER
- Measuring and visualizing urban morphology through information entropy theory
Kentsel morfolojinin bilgi entropisi teorisi kullanılarak ölçülmesi ve görselleştirilmesi
HARUN EKİNOĞLU
Doktora
İngilizce
2017
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SEMA KUBAT
- Osmanlı'da zaman-mekan kavrayışının değişimi ve mimarlık
Change in Ottoman time-space conception and architecture
IŞIL UÇMAN ALTINIŞIK
Doktora
Türkçe
2012
MimarlıkYıldız Teknik ÜniversitesiMimarlık Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUR URFALIOĞLU
PROF. DR. UĞUR TANYELİ
- La problématique de l'espace et du temps dans l'écriture d'Assia Djebar et de Nedim Gürsel
Assia Djebar'ın ve Nedim Gürsel'in yazınında zaman ve mekan sorunsalı
CANSU GÜMÜŞTAŞ ŞEN
Yüksek Lisans
Fransızca
2014
Karşılaştırmalı EdebiyatGalatasaray ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SIDIKA SEZA YILANCIOĞLU