Aile hekimliği anabilim dalları ve klinikleri dışında hazırlanan, aile hekimliği ve birinci basamak ile ilişkili uzmanlık tezlerinin bibliyometrik analizi
Bibliometric analysis of family medicine and primary care related specialty thesis prepared outside of family medicine departments and clinics
- Tez No: 979602
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSAN GÜRSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı başlangıçtan 15 Aralık 2024 tarihine kadar ki dönemde Aile Hekimliği Klinikleri dışında, Aile Hekimliği ve Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri hakkında hazırlanan tezlerin bibliyometrik analizini yapmaktır. Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışmada başlangıçtan 15 Aralık 2024 tarihine kadar https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ internet adresi üzerinden ulaşılabilen erişime açık 220 tez bibliyometrik olarak incelenmiştir. İlk aşamada tez sahibine ait bilgiler (Cinsiyet, Kurum, Fakülte vb.), tez danışmanına ait bilgiler (cinsiyet, branş, unvan vb.) ve teze ait bilgiler (tez konusu, araştırma tipi, araştırma yöntemi vb.) kaydedilmiştir. İkinci aşamada tezin yayın olma durumu Google (www.google.com), Google Akademik ( https://scholar.google.com/?hl=tr ), Pubmed ( https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/ ), Tr Dizin TUBİTAK ULAKBİM (https://trdizin.gov.tr/ ), Dergipark (https://dergipark.org.tr/tr/ ) arama motorlarında arama motoruna tezi yazan öğrencinin adı soyadı, tez danışmanının adı soyadı, tezin Türkçe veya İngilizce başlığı veya anahtar kelimeler ile aratılarak kaydedilmiştir. Yayın olan tezlerin dergi indeksleri, atıf sayıları, q sınıflamaları kaydedilmiştir. Bulgular: Tez öğrencileri %45 ile Sağlık Bilimleri Fakültesi, %26,8 ile Tıp Fakültesi, %16,4 ile Sosyal Bilimler Fakültesi öğrencilerinden oluşmaktadır. Danışman ünvanları dağılımı %42,7 ile Profesör, %32,3 ile Doçent, %24,1 ile Yardımcı Doçent/Doktor Öğretim üyesidir. Danışman Branş dağılımı %28,2 Halk Sağlığı, %14,5 Hemşirelik, %9,1 Sağlık Yönetimidir. Tezlerin %86,4 'ü saha çalışması, %97,7 'si tek merkezlidir. %92,3'ünde anket kullanımı, %3,6'sında laboratuvar kullanımı, %4,1'inde proje destek alımı mevcuttur. Görüntüleme yöntemi hiçbir tezde kullanılmamıştır. Tezlerde kullanılan araştırma yöntemlerinin %93,2'si Tanımlayıcı/ Kesitsel tiptedir. Tezlerde en çok işlenen konular %16,4 ile Aile Hekimliği, %9,5 ile Özbakım, %7,7 ile Koruyucu Sağlık Hizmetleri, %5,9 ile Sağlık Yönetimidir. Tez Sahiplerinin aynı konuda çalışmalara devam etme ve akademik kariyer yapma durumları eşit olup %18,6'dır. Tezlerin %26,8'i yayınlanmış olup bunların da %22,4'ü SCI/SCI-E indeksli dergilerde, %15,5'i ESCI indeksli dergilerde yayınlanmıştır. SCI/SCI-E indeksli dergilerde yayınlanan tezlerin %46'sı Q2, %23'ü Q1, %23'ü Q3, kalan %8'i Q4 sınıflamasındadır. Tez öğrencileri makalelerin %86,2'sinde 1. Isim olarak yazılmıştır. Tezlerin yazım yılı-yayın yılı farkı medyan değeri 2, Tezlerin yayınlandığı dergilerin etki faktörü medyan değeri 1,26, Yayınlanan tezlerin aldığı atıf sayısı medyan değeri 3 'tür. Tezlerin yayınlanma durumlarını istatistiksel olarak anlamlı şekilde etkileyen durumular Danışman 2 Branşı, Proje Destek Alımı, Tez Konusu, Akademik Kariyer Yapma durumudur. Danışman branşı Sağlık yönetimi olan tezlerin yayın olma oranı %55, danışman branşı Halk Sağlığı olanlarda %30,6 , danışman branşı Ebe-Hemşirelik olanlarda %37,5, diğer branşlarda danışmanı olanlarda ise %14,2 olup istatistiksel olarak anlamlıdır(p<0,05). Konusu Özbakım olan tezlerin yayınlanma durumu %47,6, Konusu Aile Hekimliği olan tezlerin yayınlama oranı %36,1 olup diğer konulara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir(p<0,05). Proje desteği alan tezlerin (%4,1) yayınlanma oranı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir(p<0,05). Akademik kariyer yapan (%18,6) tez öğrencilerinin tezlerinin yayınlanma oranı istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir(p<0,05). Sonuç ve Öneriler: Halk Sağlığı ve Sağlık Yönetimi alanlarının tez danışmanlığında öne çıkması ve Sağlık Yönetimi tezlerinin %55'inin yayımlanması, bu alanlardaki çalışmaların sağlık sistemini doğrudan etkileyebileceğini göstermektedir. Çalışmamızda incelenen tez konuları arasında Aile Hekimliği (%36), Özbakım (%21), Koruyucu Sağlık Hizmetleri (%17) ve Sağlık Yönetimi (%13) öne çıkmaktadır. Bu dağılım, aile hekimliği klinikleri dışındaki disiplinlerin birinci basamak sağlık hizmetlerinin sistem içindeki rolüne, yönetimine, çalışanların koşullarına ve mesleki tükenmişlik gibi iş gücü sorunlarına odaklandığını göstermektedir. Bu durum, birinci basamak sağlık hizmetlerinin yalnızca tıbbi değil, aynı zamanda sosyal ve yönetsel boyutlarıyla da ele alındığını ve sağlık sisteminin bütüncül bir yaklaşımla değerlendirildiğini ortaya koymaktadır. Özbakım (%47,6) ve Aile Hekimliği (%36,1) temalı tezlerin yayın oranlarının yüksekliği (p<0,05), bu konuların bilimsel üretime uygunluğunu göstermektedir. Proje desteği alan tezlerin (%4,1) ve akademik kariyerine devam edenlerin (%18,6) yayın oranlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olması (p<0,05), destek ve akademik sürekliliğin yayın başarısında belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Genel olarak, proje desteği ve akademik teşvikin artırılması, disiplinler arası yaklaşımın sürdürülmesi ve birinci basamak hizmetlerin sosyal boyutunun güçlendirilmesi; sağlık sisteminde bilgi üretimi ve hizmet kalitesini doğrudan geliştirecektir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to conduct a bibliometric analysis of theses related to Family Medicine and Primary Health Care Services that were prepared outside Family Medicine Departments and Clinics between the beginning of the database and December 15, 2024. Materials and Methods: In this descriptive study, a total of 220 publicly accessible theses available on the Council of Higher Education National Thesis Center website (https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/) up to December 15, 2024, were analyzed bibliometrically. In the first stage, data regarding the thesis author (gender, institution, faculty, etc.), the advisor (gender, branch, academic title, etc.), and the thesis itself (subject, research type, research method, etc.) were recorded. In the second stage, the publication status of each thesis was investigated through multiple databases — Google (www.google.com), Google Scholar (https://scholar.google.com), PubMed (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/), TR Index TÜBİTAK ULAKBİM (https://trdizin.gov.tr/), and Dergipark (https://dergipark.org.tr/tr/) — by searching the author's name, advisor's name, thesis title (in Turkish or English), or relevant keywords. For the published theses, journal indices, citation counts, and quartile (Q) classifications were recorded. Results: Among the thesis authors, 45% were from Faculties of Health Sciences, 26.8% from Faculties of Medicine, and 16.4% from Faculties of Social Sciences. Regarding the advisors, 42.7% held the title of Professor, 32.3% Associate Professor, and 24.1% Assistant Professor. Advisor specialization was most frequent in Public Health (28.2%), followed by Nursing (14.5%) and Health Management (9.1%). Of all theses, 86.4% were field studies, 97.7% were single-center, 92.3% used survey methods, 3.6% used laboratory methods, and none employed imaging techniques. Only 4.1% of theses received project funding. Most studies (93.2%) were descriptive/cross-sectional in design. The most frequent topics were Family Medicine (16.4%), Self-care (9.5%), Preventive Health Services (7.7%), and Health Management (5.9%). The rates of continuing academic career and working on the same research topic were both 18.6%. Overall, 26.8% of theses were published, of which 22.4% appeared in SCI/SCI-E indexed journals and 15.5% in ESCI journals. Among SCI/SCI-E indexed publications, 46% were classified as Q2, 23% as Q1, 23% as Q3, and 8% as Q4. In 86.2% of published articles, the thesis author was listed as the first author. The median difference between the thesis completion year and publication year was 2 years, the median impact factor of journals was 1.26, and the median citation count was 3. Variables significantly associated with publication status included advisor's field, project support, thesis topic, and 4 continuation of an academic career. The publication rates of theses supervised by Health Management specialists (55%), Public Health (30.6%), and Nursing/Midwifery (37.5%) were significantly higher than those in other fields (14.2%) (p<0.05). Theses focusing on Self-care (47.6%) and Family Medicine (36.1%) were published at significantly higher rates (p<0.05). Theses with project funding (4.1%) and authors pursuing academic careers (18.6%) also had significantly higher publication rates (p<0.05). Conclusion and Recommendations: The predominance of Public Health and Health Management among thesis advisors, and the 55% publication rate of Health Management theses, demonstrate that research in these areas can directly influence the health system. The most frequent topics — Family Medicine (36%), Self-care (21%), Preventive Health Services (17%), and Health Management (13%) — indicate that disciplines outside Family Medicine Clinics address the organizational, managerial, and workforce dimensions of primary health care, such as working conditions and professional burnout. This suggests that primary health care is approached not only from a medical perspective but also from social and managerial dimensions, reflecting a holistic understanding of the health system. Higher publication rates of Self-care (47.6%) and Family Medicine (36.1%) theses (p<0.05) indicate that these topics are particularly suitable for scientific production. Theses receiving project support (4.1%) and those authored by individuals continuing academic careers (18.6%) had significantly higher publication rates (p<0.05), demonstrating that both institutional support and academic continuity play a critical role in publication success. Overall, strengthening project funding and academic incentives, maintaining interdisciplinary collaboration, and emphasizing the social dimensions of primary health care are essential to enhance knowledge production and service quality within the health system.
Benzer Tezler
- Aile hekimliği anabilim dalları ve klinikleri'nde 2000-2020 yılları arasında yapılan tıpta uzmanlık tez çalışmalarının bibliyometrik analizi
Bibliometric analysis of medical speciality dissertations studies in family medicine departments and clinics between 2000-2020
AYŞE KARAKULLUKÇU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CÜNEYT ARDIÇ
- Türkiye'de aile hekimliği anabilim dalları ve kliniklerinde yapılmış olan sigara ile ilgili tezlerin içerik analizi
Content analysis of smoking-related thesis made in family medicine departments and clinics in Türkiye
ADEM ALEM BİRKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL KASIM
- Türkiye'deki Aile Hekimliği anabilim dalları ve kliniklerince son 10 yılda yayınlanmış makalelerin incelenmesi
Review of articles published by family medicine departments and clinics in türkiye in the last 10 years
TOLGA AKBEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA YILMAZ
- Aile hekimlerinin bilgi düzeyini araştıran tezlerin incelenmesi
A review of theses i̇nvestigating the level of knowledge of family physicians
FATİH UĞUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BASRİ FURKAN DAĞCIOĞLU
- Türkiye'de Aile Hekimliği anabilim dalları ve kliniklerinde yapılmış olan anne sütü ile ilgili tezlerin içerik analizi
Content analysis of thesis related to breast milkwhich was done in family medicine departments andclinics in Turkey
ÖMER ELKIRAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL KASIM