Türkiye'de çevresel kalitenin sürdürülebilirlik açısından araştırılması: Genişletilmiş ARDL yaklaşımından kanıtlar
Investigation of environmental quality in terms of sustainability in Türkiye: Evidence from the augmented ARDL approach
- Tez No: 979768
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ABDULLAH EMRE ÇAĞLAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonometri, Econometrics
- Anahtar Kelimeler: Ekonomi, Çevre, Çevre kalitesi, Çevre kirliliği, Economy, Environment, Environmental quality, Environmental pollution
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ekonometri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Türkiye'de ekonomik büyüme, yeşil yatırımlar, yeşil patentler ve küreselleşmenin yük kapasite faktörü üzerindeki etkilerini, yük kapasite eğrisi teorisi çerçevesinde 1992-2022 dönemi için analiz etmektedir. Çalışmada, sürdürülebilir kalkınma amaçlarına odaklanılarak oluşturulan model aracılığıyla, Türkiye'nin çevresel sürdürülebilirliğine katkı sağlayacak politika önerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Model değişkenleri arasındaki kısa ve uzun dönem ilişkileri, genişletilmiş ARDL yaklaşımıyla analiz edilmekte ve özellikle 2001 krizi gibi önemli yapısal değişimler analiz sürecine dâhil edilmektedir. Ampirik bulgular, ekonomik büyüme ile çevresel kalite arasında U biçiminde bir ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Buna göre, ekonomik büyümenin erken aşamalarında çevresel baskılar artmakta; ancak kişi başına gelirin belirli bir eşiği aşmasının ardından çevresel yük kapasitesinde iyileşme gözlemlenmektedir. Bu sonuç, yük kapasite eğrisi hipotezinin Türkiye özelinde geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, yeşil yatırımların hem kısa hem de uzun vadede çevresel kapasiteyi artırıcı yönde etkili olduğu tespit edilmiştir. Ancak bu etkinin sınırlı düzeyde kalması, mevcut yeşil yatırım politikalarının güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Öte yandan, yeşil patentlerin gerek kısa gerekse uzun dönemde çevresel kapasiteye anlamlı bir katkı sağlamadığı görülmüştür. Bu bulgu, yenilikçi teknolojilerin çevresel faydaya dönüşebilmesi için uygulamaya yönelik politika araçlarının ve teşvik mekanizmalarının artırılmasının önemine vurgu yapmaktadır. Küreselleşme değişkeni ise uzun dönemde çevresel yük kapasitesini negatif yönde etkisi bulunurken kısa dönemde belirgin bir etkisi gözlenmemiştir. Bu durum, küreselleşmenin çevresel etkilerinin zamanla ortaya çıktığını göstermektedir. Genel olarak elde edilen eğilimler, Türkiye'nin özelinde yapılan bu çalışma için özellikle SDG 7, SDG 12 ve SDG 13 hedefleri strateji belirlemeye ışık tutmaktadır. Çalışma sonuçlarına dayanarak sürdürülebilir çevre politikalarına yönelik öneriler geliştirilmiştir. Özellikle yenilenebilir enerji kaynakları, enerji verimliliği ve düşük karbon teknolojileri için yeşil yatırımların hem nicelik hem nitelik olarak artırılması; enerji ve sanayi gibi karbon yoğun sektörlerde temiz üretim altyapılarının teşvik edilmesi; yeşil finansman araçlarının (yeşil tahvil, kredi vb.) yaygınlaştırılması önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Covering the years 1992 to 2022, this study explores the effects of globalization, green patents, green investments, and economic growth on Turkey's load capacity factor, guided by the Load Capacity Curve (LCC) hypothesis. The model is designed with a focus on the Sustainable Development Goals (SDGs), aiming to formulate environmental sustainability policies specific to Turkey. The relationships among the variables are examined both in the short and long run using the extended ARDL approach, while structural breaks such as the 2001 economic crisis are also considered in the analysis. Empirical findings reveal a U-shaped relationship between economic growth and environmental quality. In the early stages, economic growth increases environmental pressure, whereas after surpassing a certain income threshold, the environmental load capacity begins to recover. These findings verify the relevance of the LCC hypothesis for Turkey, indicating that green investments contribute positively to environmental capacity in both the short run and the long run. However, the limited magnitude of this effect indicates the need to strengthen current green investment policies. Green patents do not make a statistically significant contribution in either the short or long term, highlighting the necessity of increasing implementation-based efforts to translate technological innovation into environmental benefits. The globalization variable has a negative long-run effect on environmental load capacity, while no significant short-run impact is observed. This suggests that the environmental consequences of globalization emerge over time. Overall, the observed trends in this Turkey-specific study offer strategic guidance for achieving SDG 7 (Affordable and Clean Energy), SDG 12 (Responsible Consumption and Production), and SDG 13 (Climate Action). Based on the study's findings, several policy recommendations are proposed to support environmental sustainability. These include increasing both the quantity and quality of green investments, especially in renewable energy, energy efficiency, and low-carbon technologies; promoting clean production infrastructure in carbon-intensive sectors such as energy and industry; and expanding the use of green financial instruments (e.g., green bonds and loans).
Benzer Tezler
- The social dimension of sustainability: A case study on indoor environmental quality in Türkiye
Sürdürülebilirliğin sosyal boyutu: Türkiye'de iç mekan çevre kalitesi üzerine bir vaka çalışması
DARYA AMINI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖZGÜR KAYALICA
- Yonca silajına farklı seviyelerde ilave edilen kurutulmuş akasya ağacı (Robinia pseudoacacia) yaprakları ve melasın silaj kalitesi, in vitro rumen fermantasyonu, metan üretimi ve ham besin madde sindirilebilirliği üzerine etkileri
Effects of different levels of acacia (Robinia pseudoacacia) tree leaves and molasses on alfalfa silage quality, in vitro rumen fermentation, methane production and nutrient digestibility
MAHMOOD UL HASSAN MAHMOOD UL HASSAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Veteriner HekimliğiAtatürk ÜniversitesiHayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET GÜL
- Economic assessment of transparent elements in the integrated use of atrium and courtyard in different regions of turkey
Türkiye'de bölgelere göre atrium ve avlulu binaların entegre kulanımının saydam bileşen açısından ekonomik olarak değerlendirilmesi
TOFIGH TABESH
Doktora
İngilizce
2016
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEGÜM SERTYEŞİLIŞIK
- Yüzey kentsel ısı adası yoğunluğu ve kırılganlığının araştırılması: İstanbul metropoliten bölgesi için çok boyutlu bir yaklaşım
Investigating surface urban heat island intensity and vulnerability: a multidimensional approach for istanbul metropolitan area
YUSUF EMİNOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN MURAT ÇELİK
- Calculation of the carbon footprint of valex vegetable tannin product used as an alternative chemical in the tanning process in the leather industry and reduction proposals
Derı̇ sektöründe tabaklama ı̇şlemı̇nde alternatı̇f kı̇myasal olarak kullanılan valeks bı̇tkı̇sel tanen ürününün karbon ayak ı̇zı̇nı̇n hesaplanması ve azaltım önerı̇lerı̇
SERDAR YAŞAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYRETTİN GÜÇLÜ İNSEL