Dezenformasyonla mücadele yasasının internet gazeteciliğine etkileri ve tartışmalar
Effects of the combatting disinformation law on internet journalism and discussions
- Tez No: 979849
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZTUNÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yeni medya ortamları, toplum hayatının tüm alanlarında köklü değişimlere yol açmakta; bu dönüşümden gazetecilik mesleği de doğrudan etkilenmektedir. Dijital mecraların sunduğu sınırsız ifade özgürlüğü ve teknik kolaylıklar, ana akım medyanın tekeline alternatif oluşturan bağımsız haber kaynaklarının artmasına zemin hazırlamıştır. Bu gelişmeyle birlikte, herhangi bir mesleki yeterliliğe ya da gazetecilik eğitimi altyapısına sahip olmayan kişilerin de internet haberciliğine yöneldiği, bu durumun ise etik dışı uygulamaları ve haksız rekabeti beraberinde getirdiği gözlemlenmektedir. Türkiye'de artan dezenformasyon ve bilgi kirliliği ile mücadele etmek amacıyla 18 Ekim 2022 tarihinde yürürlüğe giren 7418 sayılı“Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”kamuoyunda bilinen adıyla Dezenformasyon Yasası, bu sorunlara yasal bir zeminle müdahale etmeyi hedeflemektedir. Ancak yasanın özellikle 29. maddesi,“halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma”fiilini suç kapsamına alması nedeniyle ifade ve basın özgürlüğü bağlamında ciddi tartışmalara yol açmıştır. Bu çalışma, Sakarya ilinde faaliyet gösteren internet medya kuruluşlarının söz konusu yasadan nasıl etkilendiğini ve düzenlemeye ilişkin tutumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel problemi, Dezenformasyon Yasası'nın yerel dijital medya pratiklerine etkisini anlamak ve bu etkinin etik, hukuki ve mesleki boyutlarını ortaya koymaktır. Çalışmanın önemi, dijitalleşme sürecinde medyanın karşı karşıya kaldığı yeni risk ve sorumlulukların yerel bağlamda analiz edilmesine katkı sunmasında yatmaktadır. Araştırmada nitel ağırlıklı karma yöntem tercih edilmiş; veri toplama aracı olarak anket, yarı yapılandırılmış görüşmeler ve katılımcı gözlem teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, internet medyasının hızlı, yaygın ve erişilebilir doğasının, denetimden uzaklaştıkça kamu yararı açısından sorunlar doğurabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, yasanın içerik üzerindeki potansiyel baskılayıcı etkisi nedeniyle, gazetecilerin ve medya aktörlerinin otosansüre yönelme eğiliminde olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, internet medyasının sağladığı geniş iletişim imkânları kadar, etik sorumluluklar ve yasal sınırlar çerçevesinde denetim ve özen gerektiren bir alan haline geldiği; bu bağlamda, Dezenformasyon Yasası'nın yerel medya aktörleri üzerinde hem düzenleyici hem de kısıtlayıcı bir etki yarattığı ortaya konmuştur
Özet (Çeviri)
New media environments have triggered profound transformations across all areas of social life, with journalism being one of the most directly affected fields. The limitless freedom of expression and technical convenience offered by digital platforms have facilitated the rise of independent news sources that challenge the monopoly of mainstream media. As a result, individuals lacking professional qualifications or formal journalism education have increasingly entered the field of online journalism, leading to a proliferation of unethical practices and unfair competition. In response to the growing problem of disinformation and information pollution in Turkey, the“Law on the Amendment of the Press Law and Some Other Laws”(Law No. 7418), commonly referred to as the Disinformation Law, came into force on October 18, 2022. The law aims to provide a legal framework to address these challenges. However, Article 29 of the law, which criminalizes the act of“publicly disseminating misleading information,”has sparked intense debates concerning freedom of expression and press freedom. This study aims to examine how internet media organizations operating in the province of Sakarya have been affected by this legislation and to explore their attitudes toward the new regulatory framework. The main research problem is to understand the impact of the Disinformation Law on local digital media practices and to analyze its ethical, legal, and professional dimensions. The significance of this study lies in its contribution to the local-level understanding of the new risks and responsibilities that media institutions face in the digital age. A qualitatively-oriented mixed-methods approach was adopted, incorporating surveys, semi-structured interviews, and participant observation as data collection tools. The findings indicate that while the speed, reach, and accessibility of online media provide substantial communication advantages, these same features can lead to significant public interest concerns when left unregulated. Furthermore, the potential chilling effect of the law on content creation has led to an observable trend of self-censorship among journalists and media actors. In conclusion, although internet media offers vast communicative opportunities, it has simultaneously become a domain that requires ethical accountability and legal oversight. The study reveals that the Disinformation Law exerts both regulatory and restrictive influences on local media actors.
Benzer Tezler
- Küreselleşen medya anlayışında, aktüel informasyondan desinformasyona yöneliş sorunu (savaş ve kriz dönemlerinde)
From actual information to disinformation in globalizing media
NURHAYAT YOLOĞLU
- Désinformation dans le journalisme de télévision analyse comparée du discours à propos de l'accident du train accéléré
Televizyon haberciliğinde dezenformasyon (hızlandırılmış tren kazası haberlerinin karşılaştırmalı söylem incelemesi)
PINAR GÜRLEYEN
- Hadisler ışığında Hz. Peygamber'in duygusal zekası
Emotional intelligence of Prophet Muhammed in the light of hadiths
FAHREDDİN YILDIZ
- Kapitalizm ve ABD“politikaları”bağlamında“terrörizme karşı savaş”stratejisi
Capitalism and the strategy of“war against terrorism”in the context of US“politics”
EKİN OYAN
- Haber değeri kavramının değişmesi sürecinde basın kuruluşları mülkiyetinin etkisi
Press organizations impacts in the process of changing concept of news value
NUR ESRA ATMACA
