Disleksi tanılı çocuklarda tipik akıcısızlıklar ile yürütücü işlevler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between typical disfluency and executive functions in children diagnosed with dyslexia
- Tez No: 979854
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLİM AKSU, DOÇ. DR. BAHADIR TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, disleksi tanılı 6-11 yaş aralığındaki çocuklarda tipik akıcısızlıkları incelemek ve tipik akıcısızlıkların yürütücü işlevlerle ilişkini araştırmaktır. Çalışmaya KTÜ Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran, disleksi tanısı almış 59 çocuk ile ebeveynleri katılım sağlamıştır. Çocukların zeka düzeylerinin ölçülmesi için WISC-R testi kullanılırken, yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi için ÇDYİE kullanılmıştır. Tipik akıcısızlıklar ise anlatı bağlamında ''Frog Where are You?'' resimli kitabıyla, doğal konuşma bağlamında okul, arkadaşlar, hobiler, yapılan aktiviteler ile ilgili konularda sohbet ile değerlendirilmiştir. Anlatı ve doğal konuşma esnasında ses kaydı alınmış ve kelime baz alınarak hesaplama yapılmıştır. Tipik akıcısızlıkların sıklığı 100 kelime başına üretilen tipik akıcısızlıkların sayısı hesaplanarak analiz edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizi SPSS Versiyon 25.0 paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle iki grup karşılaştırmalarında Mann-Whitney U testi, üç ve daha fazla grup karşılaştırmalarında ise Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Kruskal-Wallis H testi sonrası anlamlı bulunan değişkenler için post-hoc ikili grup karşılaştırmaları yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Spearman sıra korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Çalışmanın sonucunda, disleksili çocukların en sık doldurucu ifadeleri kullandıkları görülmüştür. Ayrıca tipik akıcısızlıkların yaş ve cinsiyete göre değişiklik göstermediği, doldurucu ifadelerin ise sözel ve sözel olmayan zeka düzeyleriyle ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Aynı zamanda revizyonların çalışma belleği ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, tipik akıcısızlıkların disleksi tanılı çocuklarda da görülebileceğini, disleksinin yalnızca okuma ve yazmayı değil, konuşma akıcılığını da etkileyebileceğini göstermiştir. Görülen tipik akıcısızlıkların zeka ve yürütücü işlevler gibi bilişsel süreçlerle ilişkili olduğunun önemi vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine typical disfluencies in children aged 6 to 11 diagnosed with dyslexia and to explore their relationship with executive functions. The sample consisted of 59 children with dyslexia and their parents, who applied to the Outpatient Clinic of the Department of Child and Adolescent Mental Health and Disorders at Karadeniz Technical University. The WISC-R was administered to assess intelligence levels, while executive functions were evaluated using the CHEXI completed by parents. Typical disfluencies were analyzed in both narrative and spontaneous speech contexts. The narrative samples were elicited using the picture book Frog, Where Are You? and spontaneous speech was obtained through conversations on topics such as school, friends, hobbies, and activities. Audio recordings were collected and reviewed, and the frequency of typical disfluencies was calculated by normalizing to 100 words. Statistical analyses were conducted using SPSS Version 25.0. The normality of the data distribution was assessed using the Kolmogorov-Smirnov test. Since the data did not follow a normal distribution, the Mann-Whitney U test was employed for comparisons between two groups, while the Kruskal-Wallis H test was used for comparisons involving three or more groups. Post-hoc pairwise comparisons were conducted for variables that showed significance in the Kruskal-Wallis analysis. In addition, Spearman's rank correlation coefficient was calculated to examine the relationships among the variables. Results indicated that children with dyslexia most frequently produced interjections. Typical disfluencies did not vary by age or gender; however, interjections were associated with both verbal and nonverbal intelligence levels, while revisions were linked to working memory. The findings indicated that typical disfluencies may also be observed in children with dyslexia, suggesting that dyslexia affects not only reading and writing skills but also speech fluency. Furthermore, the results highlighted the significance of the association between typical disfluencies and cognitive processes such as intelligence and executive functions.
Benzer Tezler
- Sağ hemisfer lezyonlarındaki nöropsikolojik bozuklukların anatomo-klinik ilişkileri
Başlık çevirisi yok
DİLEK EVYAPAN
- Okuma güçlüğü olan ve olmayan ilkokul öğrencilerinin okuma düzeylerinin ve dislektik özelliklerinin karşılaştırılması
A Comparison of reading levels and dyslectic characteristics of primary school students with and without reading difficulty
HATİCE GÜNAYER ŞENEL
- Sınıf öğretmenlerinin disleksiye ilişkin bilgileri ve dislektik öğrencilere yönelik çalışmaları
Classroom teachers? knowledge about dyslexia and their trainings for dyslectic students
FATMA ALTUNTAŞ
- Learning deficits- phonological and comprehensive - associated with dyslexia
(Üniversite Öğrencilerinde) Fonolojik ve öğrenim zaaflarının disleksi ile ilişkisi
MASOUD NİATİ
- Özel öğrenme güçlüğü yaşayan öğrenciler için web destekli uyarlanabilir öğretim sistemi tasarımı
Instructional design of adaptive web-assisted learning system for students with specific learning disabilities
ELİF POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Sakarya ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
