Konaklama işletmelerinde akıllı teknolojilerin organizasyonel düzeyde benimsenmesini etkileyen faktörler
Factors affecting the organizational-level adoption of smart technologies in the hospitality industry
- Tez No: 979957
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SEVİNÇ GÖKTEPE, DR. ÖĞR. ÜYESİ DAMLA İLTER FAKHOURI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, İşletme, Tourism, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Konaklama işletmelerinde akıllı teknolojilerin uygulanması, rekabet avantajı elde edilmesi, maliyet tasarrufu sağlanması, verimliliğin artması gibi nedenlerle yayılmaktadır. Akıllı teknolojilerin konaklama işletmelerinde yayılımı yöneticilerin, çalışanların ve müşterilerin bu teknolojileri benimsemeleri ile mümkün olmaktadır. Literatürde sıklıkla çalışanların ve müşterilerin bireysel düzeyde benimseme niyetine yönelik çalışmalar bulunmaktadır. Ancak akıllı teknolojilerin uygulanmasına yönelik karar verici konumdaki yöneticilerin dahil edildiği organizasyonel düzeyde benimsenme kararına ilişkin sınırlı sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, Teknoloji-Organizasyon-Çevre (TOÇ) modelinden yararlanılarak beş yıldızlı otel işletmelerinde akıllı teknolojilerin organizasyonel düzeyde benimsenme kararını etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Araştırma, yeniliklerin yayılması teorisi ve TOÇ modeli çerçevesinde ele alınarak bütüncül bir bakış açısı sağlamaktadır. Bu doğrultuda, karma yöntem araştırması uygulanarak yakınsayan paralel desenden yararlanılmıştır. Karma araştırma yöntemi kapsamında nicel ve nitel veriler birlikte yorumlanarak akıllı teknolojilerin benimsenme kararını etkileyen faktörlerin derinlemesine incelenmesi amaçlanmıştır. Nicel araştırma için veriler, İstanbul'da faaliyet gösteren bakanlık belgeli beş yıldızlı otellerdeki üst düzey yöneticiler ve bilgi işlem departman yöneticilerinden toplanmıştır. Veri toplama sürecinde 137 otelden 393 katılımcıya anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Değişkenler arasında ilişkilerin incelenmesinde kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (pls-sem) uygulanmıştır. Nitel veri toplama sürecinde aynı örneklem üzerinden 13 üst düzey otel yöneticisi ile mülakat gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yapılmış ve temalar oluşturulmuştur. Araştırmanın nicel veri analizi sonucunda göreceli faydanın, organizasyonel hazırlık ve tepe yönetim desteğinin, rekabet baskısının akıllı teknolojileri benimseme kararını pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Nitel veri analizi sonucunda ise göreceli faydanın, organizasyonel boyutun ve rekabet baskısının yanı sıra gözlemlenebilirlik, güvenilirlik, denenebilirlik ve müşteri profilinin benimseme kararı kapsamında değerlendirildiği sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak nicel ve nitel araştırma sonuçları birlikte karşılaştırılarak TOÇ modeline yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The implementation of smart technologies in the hospitality industry is expanding due to reasons such as gaining a competitive advantage, achieving cost savings, and increasing efficiency. The diffusion of smart technologies in the hospitality industry is made possible through the adoption of these technologies by managers, employees, and customers. The literature often includes studies on employees' and customers' individual-level intention to adopt. However, there are only a limited number of studies focusing on the organizational-level adoption decision, which involves managers in decision-making positions regarding the implementation of smart technologies. The aim of this study is to determine the factors influencing the organizational-level decision to adopt smart technologies in five-star hotels, using the Technology–Organization–Environment (TOE) framework. The research provides a comprehensive perspective by addressing both the Diffusion of Innovations (DOI) theory and the TOE framework. Accordingly, a mixed-methods approach was employed using a convergent parallel design. Within the scope of the mixed-methods approach, quantitative and qualitative data were interpreted together to examine the factors affecting the adoption decision in depth. Quantitative data were collected from senior managers and IT department managers working in five-star hotels operating in Istanbul. During the data collection process, surveys were administered to 393 participants from 137 hotels. Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) was used to examine the relationships among variables. In the qualitative phase, interviews were conducted with 13 senior hotel managers from the same sample. The collected data were analyzed through content analysis, and themes were identified. The quantitative analysis revealed that relative advantage, organizational readiness, top management support, and competitive pressure positively influence the decision to adopt smart technologies. The qualitative analysis indicated that relative advantage, the organizational dimension, and competitive pressure - as well as observability, reliability, trialability, and customer profile - were considered within the scope of the adoption decision. Finally, the quantitative and qualitative findings were compared, and recommendations were made for the TOE framework.
Benzer Tezler
- Konaklama işletmelerinde akıllı turizm teknolojileri
Smart tourism technologies in acoommodation businesses
MUSTAFA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
TurizmErciyes ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KURTULUŞ KARAMUSTAFA
- Konaklama işletmelerinde akıllı otel uygulamalarının değerlendirilmesi: Eskişehir örneği
Evaluation of smart hotel applications in accommodation business: Eskişehir example
IZZAT GASIMOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TurizmEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEHER KONAK
- Akıllı turizm uygulamalarının Kırgızistan'da faaliyet gösteren otel işletmeleri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of smart tourism practices in terms of hotel enterprices operating in Kyrgyzstan
BURULÇA TURDUBAEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
TurizmKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiTurizm ve Otelcilik İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA MURAT KIZANLIKLI
- Dijital dönüşüm sürecinin turizm sektörüne yansımaları: Akıllı turizm teknolojileri kullanımına yönelik bir araştırma
Reflections of the digital transformation process in the tourism sector: A research on the use of smart tourism technologies
EDA HAZARHUN
Doktora
Türkçe
2022
TurizmDokuz Eylül ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR DEVRİM YILMAZ
- Konaklama işletmelerinde yeşil çözümlerin entegrasyonu: Sertifikasyon, talep ve örnek uygulama bağlamında bir analiz
The integration of green solutions into hospitality managements: An analysis on certi-fication and demand with respect to a sample case
EMİRHAN YENİŞEHİRLİOĞLU