Karaciğer nakli hastalarında nakil sonrası gelişen enfeksiyonların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of post-transplant infections in liver transplant recipients
- Tez No: 980060
- Danışmanlar: PROF. DR. TANSU YAMAZHAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Karaciğer nakli alıcılarında enfeksiyonlar erken dönemde morbidite ve mortalitenin başlıca belirleyicilerindendir. Bu çalışmada, Ege Üniversitesi Organ Nakli Merkezi'nde 2022'de güncellenen profilaksi protokollerinin (antibakteriyel, antiviral, antifungal) klinik sonuçlara etkisini ve nakil sonrası ilk bir ayda bakteriyel enfeksiyon gelişimiyle ilişkili risk faktörlerinin değerlendirmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Merkezimizde 03 Ocak 2018–30 Nisan 2024 tarihleri arasında karaciğer nakli yapılan erişkin hastalar retrospektif olarak incelenmiştir. Antibakteriyel profilakside protokol değişikliği öncesi seftriakson, sonrası piperasilin/tazobaktam; antiviral profilakside protokol değişikliği öncesi asiklovir, sonrası valgansiklovir kullanılmıştır. Antifungal profilaksi için ise protokol değişikliği sonrası hastalara flukonazol profilaksisi başlanmıştır. Bulgular: Toplam 224 hastanın %37,5'inde (n=84) ilk ayda bakteriyel enfeksiyon gelişmiştir. Başlıca odaklar cerrahi alan enfeksiyonu (CAE) %35,7 ve pnömoni %35,7 olurken, kateter ile ilişkili kan dolaşımı enfeksiyonu (KİKDE) %16,6, idrar yolu enfeksiyonu (İYE) %15,4, primer kan dolaşımı enfeksiyonu (KDE) %9,5 oranında izlenmiştir. Etken mikroorganizmalar en sık Acinetobacter baumannii (%25), Enterococcus faecium (%25) ve Klebsiella pneumoniae (%21,4) olarak saptanmıştır. Enfeksiyon gelişenlerde MELD skorları, total bilirubin, CRP ve INR artmış, hemoglobin daha düşük olarak bulunmuştur. ROC analizinde en iyi ayırt edicilik MELD 3.0 için bulunmuştur (AUC 0,646; eşik >14; duyarlılık %81). Çok değişkenli analizde kadın cinsiyet koruyucu (OR 0,40; %95 GA 0,21–0,77) iken; hepatik ensefalopati (OR 1,88), kadavra donör (OR 2,01), MELD>15 olması (OR 1,95), cerrahi sonrasında biliyer komplikasyon gelişimi (OR 6,87) ve perioperatif eritrosit transfüzyonu (OR 2,73) bağımsız risk faktörleri olarak saptanmıştır. Enfeksiyon gelişenlerde yoğun bakım (YB) yatış süresi (medyan 7 vs 5 gün; p<0,001) ve toplam yatış (22 vs 15 gün; p<0,001) süresi daha uzun; birinci yıl içinde gelişen mortalite anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (OR 4,55). Protokol değişimi sonrası CAE oranında ılımlı azalma (−%2,6) izlenmiştir. Piperasilin/tazobaktam ile seftriakson karşılaştırıldığında, ilk ayda enfeksiyon ve mortalite oranları benzer bulunmuştur; ancak piperasilin/tazobaktam alan hastalarda YB ve hastane yatış süreleri ve toplam antibiyotik kullanım günleri daha kısa bulunmuştur. Valgansiklovir profilaksisi sonrasında CMV'ye bağlı klinik tablolar belirgin şekilde azalmıştır; asiklovir profilaksisi alan 10 hastada CMV sendromu görülürken, valgansiklovir alan bir hastada CMV sendromu görülmüş ve hiçbir olguda geç başlangıçlı CMV hastalığına rastlanmamıştır. Antifungal profilaksisi alan grupta daha yüksek riskli hastalar olmasına rağmen fungal enfeksiyon oranları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Kohortun %9,4'ünde (21/224) fungal enfeksiyon gelişmiş olup, olguların %91'i ilk 6 ayda ortaya çıkmış ve etkenler arasında Candida türleri baskın bulunmuştur. Tüberküloz %0,9 , herpes zoster %4,9 oranında ve sınırlı dermatomal seyirde görülmüştür. Sonuç: Karaciğer nakli alıcılarında ilk ayda bakteriyel enfeksiyon oranı yüksektir ve klinik sonuçları belirgin biçimde olumsuz etkilemiştir. Perioperatif antibiyotik profilaksisinde piperasilin–tazobaktam ile seftriakson arasında anlamlı fark izlenmemiş olup, geniş spektrumlu rejimlerin rutin kullanımının her zaman avantaj sağlamayabileceği, asıl belirleyici unsurun lokal direnç verilerine dayalı akılcı antibiyotik kullanımı olabileceği görülmüştür. Protokol değişikliği sonrası başlanan valgansiklovir profilaksisi ile CMV'ye bağlı klinik tabloların sıklığında azalma gözlenmiştir. Antifungal profilaksi uygulanan yüksek riskli grupta oranların sabit kalması, bu yaklaşımın koruyucu katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir. Tüberküloz açısından nakil öncesi tarama ve profilaksi, varisella zoster için ise aşılama stratejilerinin dikkatle yürütülmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu çalışma karaciğer nakli sonrası erken dönemde enfeksiyonların hasta sonuçlarını olumsuz etkilediğini ve mortalite üzerinde belirleyici rol oynadığını göstermiştir. Bulgularımız multidisipliner yaklaşımın, erken risk değerlendirmesi ve kişiselleştirilmiş profilaksi protokollerini hayata geçirerek enfeksiyon yükünü azaltmada önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: Infections in liver transplant recipients are among the main determinants of morbidity and mortality in the early period. This study aimed to evaluate the impact of the updated prophylaxis protocols (antibacterial, antiviral, antifungal) introduced in 2022 at Ege University Organ Transplant Center on clinical outcomes, as well as the risk factors associated with bacterial infections occurring within the first month after transplantation. Methods: Adult patients who underwent liver transplantation at our center between January 3, 2018, and April 30, 2024, were retrospectively analyzed. For antibacterial prophylaxis, ceftriaxone was used before the protocol change and piperacillin–tazobactam afterwards; for antiviral prophylaxis, acyclovir was replaced by valganciclovir. For antifungal prophylaxis, fluconazole was introduced after the protocol change. Results: Among 224 patients, 37.5% (n=84) developed bacterial infection within the first month. The main foci were surgical site infection (35.7%) and pneumonia (35.7%), followed by catheter-related bloodstream infection (16.6%), urinary tract infection (15.4%), and primary bloodstream infection (9.5%). The most common pathogens were Acinetobacter baumannii (25%), Enterococcus faecium (25%), and Klebsiella pneumoniae (21.4%). Patients with infection had higher MELD scores, total bilirubin, CRP, and INR, while hemoglobin was lower. ROC analysis showed the best discriminative value for MELD 3.0 (AUC 0.646; cutoff >14; sensitivity 81%). In multivariate analysis, female sex was protective (OR 0.40; 95% CI 0.21–0.77), whereas hepatic encephalopathy (OR 1.88), cadaveric donor (OR 2.01), MELD >15 (OR 1.95), biliary complications after surgery (OR 6.87), and perioperative red blood cell transfusion (OR 2.73) were identified as independent risk factors. Patients with infection had longer ICU stay (median 7 vs. 5 days; p<0.001) and total hospitalization (22 vs. 15 days; p<0.001), and significantly higher one-year mortality (OR: 4.55). After the protocol change, surgical site infection rates showed a modest decrease (−2.6%). When piperacillin–tazobactam was compared with ceftriaxone, infection and mortality rates within the first month were similar; however, patients receiving piperacillin–tazobactam had shorter ICU and hospital stays and fewer days of antibiotic use. Following the introduction of valganciclovir prophylaxis, CMV-related clinical syndromes were markedly reduced; 10 patients developed CMV syndrome under acyclovir prophylaxis, while only one case was observed under valganciclovir, and no cases of late-onset CMV disease occurred. In the antifungal prophylaxis group, although patients were at higher baseline risk, fungal infection rates did not differ significantly. Overall, 9.4% (21/224) of the cohort developed fungal infections, 91% of which occurred within the first six months, with Candida species predominating. Tuberculosis was observed in 0.9% and herpes zoster in 4.9% of patients, with limited dermatomal involvement. Conclusion: Bacterial infection rates in the first month after liver transplantation were high and had a negative impact on clinical outcomes. No significant difference was found between ceftriaxone and piperacillin–tazobactam for perioperative prophylaxis, suggesting that broader-spectrum regimens may not always provide an advantage, and that rational antibiotic use based on local resistance data is essential. Valganciclovir prophylaxis reduced the frequency of CMV-related syndromes. Antifungal prophylaxis appeared to provide protective benefit, as stable fungal infection rates were observed despite a higher-risk population. These findings highlight the need for systematic pre-transplant screening and prophylaxis for tuberculosis and vaccination strategies against varicella zoster. Overall, our study demonstrates that early infections after liver transplantation influence clinical outcomes and mortality. Our findings also emphasize that a multidisciplinary approach, early risk stratification, and personalized prophylaxis protocols may play a key role in reducing the burden of infections.
Benzer Tezler
- 2015-2019 yılları arasında karaciğer transplantasyonu yapılan hastalarda gelişen bakteriyel üriner sistem enfeksiyonlarının irdelenmesi
An evaluation of bacterial urinary tract infections in patients following liver transplantation
ESRA SAĞLAM KANDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyolojiİnönü ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM KÖSE
- Karaciğer nakli yapılan hastalarda sarkopeninin enfeksiyon gelişimi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
BÜŞRA YÜCE ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ADALET ALTUNSOY
- Karaciğer nakli yapılmış hastalarda prediyabet ve diyabet gelişme sıklığı, risk faktörleri ve tedavilerinin araştırılması
Investigation of prediabetes and diabetes development frequency, risk factors and treatments in patients with liver transplant
ERTUĞRUL BOSNALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAkdeniz Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. RAMAZAN SARI
- Karaciğer nakli olan hastalarda enfeksiyon gelişmesine etki eden risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors affecting the development of infection in patients with liver transplantation
HATİCE TEZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADALET AYPAK
- Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi pediatrik kök hücre nakil merkezi'nde izlenen nakil hastalarının retrospektif incelenmesi
Retrospective evaluation of transplant patients followed in Çukurova University Faculty of Medicine paedatric bone marrow transplantation center
YASEMİN SOFU ÖNER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLAY SEZGİN