Meme kanserli hastaların radyoterapiye ilişkin psikososyal deneyimlerinin belirlenmesi
Determination of the psychosocial experiences of breast cancer patients related to radiotherapy
- Tez No: 980100
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERPİL YILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Radyoterapi, Psikososyal Deneyim, Meme Kanseri, Psikiyatri Hemşireliği, Nitel araştırma, Tematik analiz, Radiotherapy, Psychosocial experience, Breast cancer, Psychiatric nursing, Qualitative research, Thematic analysis
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, meme kanseri tanısı almış kadınların radyoterapi sürecine ilişkin psikososyal deneyimlerini derinlemesine incelemek amacıyla yürütülen, tümevarımsal tematik analiz kullanılan betimleyici nitel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklem grubunu, 21 Ocak–31 Mayıs tarihleri arasında Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoterapi Kliniğinde tedavi görmekte olan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 27 kadın oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan“Kişisel Bilgi Formu”ve“Yarı Yapılandırılmış Derinlemesine Görüşme Formu”kullanılarak toplanmıştır. Görüşmeler bire bir, yüz yüze ve gönüllülük esasına göre gerçekleştirilmiş; elde edilen ses kayıtları yazıya aktarılmış ve veriler tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analiz sonucunda, meme kanseri hastalarının radyoterapi sürecine ilişkin deneyimleri beş ana tema altında toplanmıştır: (1) Tanı süreci ve hastalığın algılanması, (2) Radyoterapi öncesi tedavilerin psikososyal etkileri, (3) Radyoterapi sürecinin etkileri, (4) Radyoterapi ile değişen psikososyal durum ve (5) Başa çıkma mekanizmaları ve sosyal destek sistemleri. Katılımcıların hastalığı başlangıçta ölümcül ve korkutucu bir süreç olarak algıladıkları; zamanla tedaviyi kabullenme ve uyum düzeylerinin arttığı belirlenmiştir. Radyoterapiye bağlı yorgunluk, cilt değişiklikleri, kaygı ve beden imgesi bozulması en sık ifade edilen güçlükler olmuştur. Buna karşın aile desteği, dini inançlar ve sağlık ekibi ile kurulan güven ilişkisi, baş etme sürecini kolaylaştıran temel unsurlar arasında yer almıştır. Bulgular, psikiyatri hemşirelerinin radyoterapi sürecinde hastaların psikososyal gereksinimlerini bütüncül bir yaklaşımla değerlendirmesinin; duygusal destek, danışmanlık ve yönlendirme rollerini güçlendirerek hastaların tedaviye uyumunu ve iyilik hâlini artırabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study is a descriptive qualitative research conducted to explore in depth the psychosocial experiences of women diagnosed with breast cancer during the radiotherapy process, using inductive thematic analysis. The sample of the study consisted of 27 women who were receiving treatment at the Radiotherapy Clinic of Diyarbakır Gazi Yaşargil Training and Research Hospital and met the inclusion criteria between 21 January 2025 and 31 May 2025. Data were collected using a“Personal Information Form”and a“Semi-Structured In-Depth Interview Form”prepared by the researcher. Interviews were conducted one-on-one, face-to-face, and on a voluntary basis; audio recordings were transcribed verbatim, and the data were analyzed using thematic analysis. As a result of the analysis, the experiences of breast cancer patients regarding the radiotherapy process were grouped under five main themes: (1) Diagnosis process and perception of the disease, (2) Psychosocial effects of pre-radiotherapy treatments, (3) Effects of the radiotherapy process, (4) Psychosocial changes during radiotherapy, and (5) Coping mechanisms and social support systems. Participants initially perceived the disease as a frightening and life-threatening condition; however, over time, their acceptance of and adaptation to treatment increased. Fatigue, skin changes, anxiety, and disturbances in body image were the most commonly reported challenges. In contrast, family support, religious beliefs, and the trust established with the healthcare team were identified as key factors facilitating the coping process. The findings indicate that psychiatric nurses' holistic assessment of patients' psychosocial needs during radiotherapy, along with strengthened roles in emotional support, counseling, and guidance, may enhance patients' treatment adherence and overall well-being.
Benzer Tezler
- Evaluation of the quality of life of married patients who underwent surgery for breast cancer in hospitals in Baghdad, Iraq
Irak'ın başkenti Bağdat'taki hastanelerde meme kanseri nedeniyle ameliyat olan evli hastaların yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
AHMED ABDULATEEF DIWAN AL SAEEDI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
HemşirelikÇankırı Karatekin ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU CİHAN ERDOĞAN
- Meme kanseri tanısı almış kadınlarda anksiyete ve hastalık algısının belirlenmesi
Determination of anxiety and disease perception in women diognosed with breast cancer
PINHAR ÇETİNBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık EğitimiLokman Hekim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTEN ŞENTÜRK ERENEL
- Risk azaltıcı mastektomi kararında etkili olan faktörler
Factors influencing the decision for risk-reducing mastectomy
SAMAD MAMMADOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Genel CerrahiOndokuz Mayıs ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER KAMALI POLAT
- Meme kanserinde ameliyat tipinin, beden algısı, cinsel işlevler, benlik saygısı ve eş uyumuna etkileri: Kontrollü bir çalışma
Başlık çevirisi yok
ÖZEN ÖNEN SERTÖZ
- Hipofraksiyone ve konvansiyonel radyoterapi protokollerinin kanser hastalarında anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects ofhypofractionated and conventionalradiotherapy protocols on anxiety, depression,and quality of life in cancer patients
SEDANUR SEİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Radyasyon OnkolojisiSağlık Bilimleri ÜniversitesiRadyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞİMAY GÜROCAK