İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'de evlilik ve aile
Marriage and Family in Türkiye during World War II
- Tez No: 980142
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR İZMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk İnkılap Tarihi, History of Turkish Revolution
- Anahtar Kelimeler: Aile, Aile birliği, Aile içi ilişkiler, Boşanmış kadınlar, Dünya Savaşı II, Evli kadınlar, Türk kadını, Çalışan kadınlar, Çalışmayan kadınlar, İdeal kadın, Family, Unity of family, Family relations, Divorced women, World War II, Married women, Turkish women, Working women, Unemployed women, Ideal woman
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İkinci Dünya Savaşı, 20. yüzyılın en yıkıcı ve dönüştürücü olaylarından biri olarak, yalnızca cephelerdeki askerî mücadelelerle sınırlı kalmadı; aynı zamanda dünya genelinde sosyal, kültürel ve ekonomik yapıları köklü biçimde etkiledi. Avrupa merkezli olarak gelişen bu küresel savaş, doğrudan savaşın içinde yer almayan ülkelerde de sarsıcı sonuçlar doğurdu. Toplumların gündelik yaşam pratiklerinden toplumsal rollerin yeniden tanımlanmasına kadar uzanan bu etkiler, savaşın yalnızca siyasi tarihle sınırlı bir olgu olmadığını açıkça ortaya koydu. Türkiye, İkinci Dünya Savaşı'na fiilen katılmamakla birlikte savaşın ekonomik ve toplumsal baskılarını yoğun biçimde hissetti. Artan kıtlık, istifçilik, zorunlu askerlik uygulamaları, iş gücü kaybı ve devletin güvenlik kaygıları doğrultusunda aldığı önlemler, halkın yaşam koşullarını doğrudan etkiledi. Bu dönemde kadınlar daha fazla kamusal sorumluluk üstlenmek zorunda kalırken, erkeklerin uzun süreli askerî görevlerde bulunmaları, aile yapısında çeşitli boşluklar ve rol kaymaları yarattı. Aynı zamanda savaşın getirdiği belirsizlik ortamı, bireylerin evlilik kararlarını, evlilik sürekliliğini ve aile içi ilişkileri yeniden şekillendirdi. Bu bağlamda aile ve evlilik kurumu, savaşın dolaylı ama derin etkilerine açık hale geldi. Evlilik ve ailede meydana gelen değişimler, evlenme yaşının farklılaşması ve toplumsal cinsiyet rollerinin yeniden tanımlanması, savaşın toplumsal düzeydeki yansımalarının en somut göstergeleri oldu. Özellikle modernleşme sürecinin hız kazanmasıyla birlikte kadınlar hem fiziksel hem de düşünsel dönüşümler geçirerek evlilik içindeki rollerini yeniden tanımladı. Bu dönüşüm, aile kurumunun geleneksel yapısında çeşitli kırılmaların yaşanmasına zemin hazırladı. Bu çalışma, İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türk aile ve evlilik yapısında meydana gelen sosyo-kültürel değişimleri, dönemin süreli yayınları ve özellikle kadın dergileri aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Savaşın, evlilik kurumuna ve aile ilişkilerine nasıl yansıdığını ortaya koyarken; aynı zamanda kadının evlilik içindeki konumunu ve üstlendiği rolleri analiz etmeyi hedeflemektedir. Dergiler üzerinden yapılan içerik analizi, savaşın gündelik hayata ve özel alana etkilerini anlamak açısından önemli veriler sunar. Bu yönüyle tez, savaş döneminde kadın, evlilikler ve evlilik içindeki kadın rollerini analitik bir şekilde ele almayı, bu sayede literatüre özgün bir katkı sunması amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
As one of the most devastating and transformative events of the 20th century, the Second World War was not confined to military confrontations on the battlefield; it also profoundly reshaped social, cultural, and economic structures across the globe. Although the war originated in Europe, its repercussions were deeply felt even in countries that did not actively participate in the conflict. The war's influence extended from everyday life practices to the redefinition of societal roles, clearly demonstrating that it was not merely a matter of political history. Although Turkey did not enter the Second World War militarily, it experienced significant economic and social pressures as a result of the conflict. Increasing scarcity, hoarding, compulsory military service, loss of labor force, and government measures taken in the name of national security had direct effects on the population's living conditions. During this period, women were compelled to take on greater public responsibilities, while the prolonged absence of men due to military duty led to disruptions and role shifts within the family structure. Moreover, the pervasive uncertainty brought about by the war reshaped individuals' decisions regarding marriage, the continuity of marriages, and intra-family relationships. In this context, the institutions of marriage and family became particularly vulnerable to the war's indirect yet profound effects. Changes in marriage and family Dynamics-including shifts in the average age of marriage and the redefinition of gender roles-emerged as some of the most tangible indicators of the war's broader social impact. Especially with the acceleration of modernization, women underwent both physical and intellectual transformations, leading them to redefine their roles within marriage. This transformation laid the groundwork for various fractures in the traditional structure of the family. This study aims to examine the socio-cultural transformations in Turkish family and marriage structures during the Second World War through periodicals of the era, particularly women's magazines. While uncovering how the war affected the institution of marriage and familial relationships, the study also seeks to analyze the position of women within marriage and the roles they undertook. The content analysis of these magazines provides valuable insights into the effects of the war on everyday life and the private sphere. In this regard, the thesis intends to offer an analytical perspective on women, marriages, and gender roles within marriage during the war years, thereby contributing a unique addition to the scholarly literature.
Benzer Tezler
- Kosova'da Türk topluluğunun tarihsel gelişimi ve sorunlar
Kosova'da Türk topluluğunun tarihsel gelişimi ve sorunlar
İBRAHİM ÇULHA
- Türk-Alman evliliklerinde dini aidiyetin rolü
The role religious belonging among Turks and German marriages
ABDULMUTTALİP BAYCAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
SosyolojiSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET FARUK KILIÇ
- Kaşkay Türklerinin tarihi
The History of Qashqai Turks
BABEK CAVANŞİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
TarihMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AHMET TAŞAĞIL
- Batı Avrupa'daki 3. kuşak Türk toplumunun Türkçe kullanımına yönelik bir durum araştırması: Hollanda örneği
A case study about the 3rd generation of Turkish society in West Europe: The case of Netherlands
FEYZA KAPTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPASLAN OKUR
- Demografik özellikler bağlamında bireylerin ulus-ötesi göçe bakış açısının değerlendirilmesi: Emirdağ örneği
Evaluation of individuals' perspective on transnational migration in the context of demographic characteristics: Emirdag case
SONGÜL SARIER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DemografiAfyon Kocatepe ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KÖSE