İkinci dil olarak Türkçe öğrenenlerin dil düzeylerine göre sözcüksel varsıllık gelişimlerinin incelenmesi
An investigation of the development of lexical richness of Turkish as a second language learners according to language levels
- Tez No: 980208
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLNUR AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Türkçe öğretimi, Turkish teaching
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dil öğrenme sürecinin en önemli bileşenlerinden biri söz varlığıdır. Öğrenicilerin dili etkin ve üretici bir şekilde kullanabilmeleri için söz dağarcıklarının varsıllaşması ve gelişmesi gerekmektedir. Sözcüksel varsıllık, dil öğrenicilerinin üretimlerinde kullandıkları sözcüklerin; yoğunluk, çeşitlilik ve seçkinlik ölçütleriyle değerlendirilmesidir. Bu araştırmanın amacı, ikinci dil olarak Türkçe öğrenen öğrenicilerin dil düzeylerine (A1, A2, B1, B2, C1) göre sözcüksel varsıllık gelişimlerini incelemektir. Araştırmada, nitel araştırma yaklaşımına dayalı durum çalışması yöntemi benimsenmiş, gelişimsel durumu ortaya koymak için boylamsal çalışmanın en uygun yaklaşım olduğuna karar verilmiştir. Araştırmanın veri kaynaklarını Gazi Üniversitesi Türkçe Öğrenim Araştırma ve Uygulama Merkezinde (TÖMER) 2022-2023 Eğitim-Öğretim Yılında Türkçe öğrenen öğrenicilerin kur tamamlama sınavlarının yazılı üretim bölümleri oluşturmuştur. Toplamda 36 öğreniciden toplanan veriler amaçsal-ölçüt örnekleme ile belirlenmiştir. Araştırmadaki ölçüt ise Gazi Üniversitesi TÖMER'de 2022-2023 Eğitim-Öğretim Yılında A1 düzeyinden C1 düzeyine kadar düzenli olarak Türkçe öğrenim sürecine devam eden öğrenicilerin olmasıdır. Araştırmanın verileri doküman analizi tekniği ile toplanmış; doküman analizi formuna kaydedilmiştir. Yazılı üretim bölümlerinde her dil düzeyine göre elde edilen veriler, ilgili formüller kullanılarak hesaplanmış ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda, sözcüksel varsıllığın üç ölçütü (sözcüksel yoğunluk, sözcüksel çeşitlilik, sözcüksel seçkinlik) birlikte değerlendirildiğinde öğrenicilerin dil düzeyleri arttıkça sözcük kullanımlarında dalgalanmalar olsa da genel bir gelişim eğilimi olduğu görülmüştür. Ancak bu ölçütlere ilişkin sonuçların, dil düzeylerine göre gelişiminin tüm öğrenicilerde aynı düzeyde olmadığı, bazı öğrenicilerin düzeyler arasında ilerleme gösterdiği bazılarının ise gelişiminin sınırlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçları, alanyazın ışığında tartışılmış araştırmacılar ve uygulayıcılar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
One of the most significant parts of the language learning process is vocabulary. In order for learners to use the language effectively and productively, their lexical repertoire needs to be enriched and developed. Lexical richness refers to the assessment of the words used in learners' productions based on the criteria of density, diversity, sophistication. The aim of this study is to examine the development of lexical richness among learners of Turkish as a second language according to their language levels (A1, A2, B1, B2, C1). The study adopted a qualitative approach and employed a longitudinal case study to examine learners' development. The data were obtained from the written production sections of the level completion exams taken by learners of Turkish at Gazi University TÖMER during the 2022-2023 academic year. Thirty-six learners selected through purposive criterion sampling were those who regularly continued their Turkish language education from level A1 to C1. The data were collected through document analysis, and the written production data were calculated and evaluated using relevant formulas for each language level. As a result of the study, when the three measures of lexical richness (lexical density, lexical diversity, and lexical sophistication) were evaluated together, it was observed that although there were fluctuations in learners' word use as their language proficiency levels increased, there was a general trend of development. The results revealed that development varied among learners; some showed progress, while others remained limited. The findings were discussed regarding the literature, and recommendations were offered for future research and practice.
Benzer Tezler
- İkinci/yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin sözel hatalarına ilişkin öğretici tercihleri ve tutumları
Teachers' preferences and attitudes of oral errors to learners of Turkish as a second/foreign language
ASLI ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiTürkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA DURMUŞ
- Fransızcada ve Türkçede sözlüksel üye değiştirimleri
Lexical argument alternations in French and Turkish
ALİ OSMAN DURMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
DilbilimAnkara ÜniversitesiYabancı Dil Öğretimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NADİR ENGİN UZUN
- Hacettepe Üniversitesinde eğitim gören uluslararası öğrencilerin profili, ihtiyaçları ve sorunları
Profile needs and problems of the eduction clients international students of Hacettepe University
RAZİEH GHANBARY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERCÜMENT ERBAY
- Yabancılara Türkçe öğretiminde Muallim Naci'nin“Ömer'in Çocukluğu”adlı anısının b1 seviyesine uyarlanması ve okuduğunu anlama becerisine etkisi
Adaptation of Muallim Naci's memoir called“Ömer's Childhood”to b1 level in teaching turkish to foreigners and its effect on reading comprehension skills
NİDA DİLARA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ARİF BOZAN
- Çeviri dersinde yapılaşma (uygulama sorunları-yöntem önerileri)
Strukturierung im übersetzungsunterricht (probleme der praxis-vorschlage zur methodik)
A. TURGAY KURULTAY
Doktora
Türkçe
1989
Eğitim ve Öğretimİstanbul ÜniversitesiAlman Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
PROF.DR. ŞARA SAYIN