Çölyak hastalarının beslenme gereksinimlerinin karşılanmasında yiyecek ve içecek işletmelerinden beklentiler: Trabzon ili örneği
Expectations from food and beverage establishments in meeting the nutritional needs of celiac patients: Trabzon province example
- Tez No: 980238
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gastronomi ve Mutfak Sanatları, Gastronomy and Culinary Arts
- Anahtar Kelimeler: Beslenme, Gastronomi, Glutensiz beslenme, Yiyecek içecek işletmeleri, Çölyak hastalığı, Nutrition, Gastronomy, Gluten free diet, Food and beverage operations, Celiac disease
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çölyak hastalığı; buğday, arpa, çavdar gibi tahılların bünyesinde bulunan glüten adlı proteinin insan vücudunda sindirilememesi sonucu ortaya çıkan bir sindirim sistemi rahatsızlığıdır. Bilinen tek tedavi yöntemi glütensiz diyet uygulamaktadır. Glütensiz diyet, insan yaşamında var olan beslenme alışkanlıklarını bırakıp tamamen yeni bir beslenme stiline sahip olması anlamına gelmektedir. Bu çalışmada, Trabzon şehrinde yaşayan çölyak hastası bireylerin glütensiz beslenme tecrübelerini ve yiyecek içecek işletmelerinden beklentilerini anlamak amaçlanmıştır. Çalışma nitel durum çalışması şeklinde ortaya çıkarılmıştır. Araştırmaya yalnızca 18 yaş üzeri Trabzon'da ikamet eden çölyak hastası bireyler dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formu 20 sorudan oluşmuştur. Çalışmaya tamamen gönüllük esasına dayalı çölyak hastası kişiler katılım sağlamıştır. Toplanan veriler içerik analizi ve tematik analiz yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Katılımcılardan elde edilen bilgilerin analiz edilmesi sonucu; Katılımcıların glütensiz diyete yönelik bilgi düzeyleri ve sosyal destek mekanizmalarının, yaşam kalitesi üzerinde belirleyici olduğu görülmüştür. Glütensiz ürünlerin yüksek maliyeti, kamu hizmetlerinde glütensiz seçeneklerin eksikliği ve toplumsal farkındalık yetersizliği, çölyak hastalarının sosyal ve ekonomik zorluklar yaşamasına neden olmaktadır. Katılımcı hastaların, yerel yönetimlerden ve kamu kurumlarından glütensiz sosyal alanlar ve kurumsal destek talepleri; sosyal bütünleşme ihtiyacını yansıtmaktadır. Sonuç olarak, çölyak hastalığı ile baş etmede bireysel çabaların yanı sıra sağlık sisteminin, sosyal çevrenin ve kamu politikalarının bütüncül ve sürdürülebilir çözümler üretmesi gerektiğine varılmıştır.
Özet (Çeviri)
Celiac disease is a digestive disorder caused by the inability of the human body to digest gluten, a protein found in grains such as wheat, barley, and rye. The only known treatment method is to follow a gluten-free diet. A gluten-free diet means abandoning existing dietary habits and adopting a completely new eating style. This study aims to understand the gluten-free dietary experiences of celiac patients living in Trabzon and their expectations from food and beverage establishments. The study was conducted as a qualitative case study. Only celiac disease patients aged 18 and over residing in Trabzon were included in the study. A semi-structured interview form was used as a data collection tool. The interview form consists of 20 questions. The study was conducted entirely on a voluntary basis with the participation of individuals with celiac disease. The collected data were examined using content analysis and thematic analysis methods. Analysis of the information obtained from participants revealed that participants' level of knowledge about gluten-free diets and social support mechanisms were found to be decisive factors in their quality of life. The high cost of gluten-free products, the lack of gluten-free options in public services, and insufficient social awareness cause celiac patients to experience social and economic difficulties. Participating patients' requests for gluten-free social spaces and institutional support from local governments and public institutions reflect the need for social integration. In conclusion, it has been determined that in addition to individual efforts, the healthcare system, social environment, and public policies must produce comprehensive and sustainable solutions for managing celiac disease.
Benzer Tezler
- Çölyak hastalığı tanılı çocuk olgularda büyümenin ve makro-mikrobesin eksikliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of growth and macro-micronutrient deficiencies in children with celiac disease
ERKAN ÖZERGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖMÜR ECEVİT
- Çölyaklı çocuk hastalara yapılan sürekli ve aralıklı beslenme eğitiminin diyet uygulama ve hastalık bulguları üzerine etkisinin incelenmesi
Analysis on the impact of continuous and discontinuous training of children with celiac disease, on diet applications and disease findings
ÖZDEN ÖZGÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERİHAN ARSLAN
- Yetişkin çölyak hastalarının beslenme durumu ile diyet mikro besin ögeleri ve kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişki
The relationship between nutritional status, dietary micronutrients and bone mineral densi̇ty in adult celiac patients
NESLİHAN SÜRMELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EFSUN KARABUDAK
- Adana ilinde yaşayan çölyak hastalarının beslenme durum düzeyinin saptanması ve yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
CEYLAN ALPASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve DiyetetikDogu Akdenız Unıversıtesı-Eastern Medıterranean UnıversıtyYRD. DOÇ. DR. SEMA ERGE
- Ankara'da yaşayan 19-65 yaş arası çölyak hastalarının beslenme durumlarının yaşam kalitesi üzerine etkisi
The potential impact of nutrition status on health related quality of life in 19-65 years old celiac patients who lives in Ankara
AYŞEGÜL ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYİT M. MERCANLIGİL