Yapay zekâ ve imge üretimi: kadına şiddet temalı görsellerin tematik açıdan alımlaması üzerine bir analiz
Artificial intelligence and image production: an analysis on the thematic reception of violence against womenthemed visuals
- Tez No: 980358
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NİHAT DURSUN, DOÇ. DR. BEGÜM AYLİN ÖNDER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Arel Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Grafik Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Görsel üretim alanında her teknolojik yenilik, kendisinden öncekine göre kırılmalar yaratmıştır. Fotoğraf makinesinin icadıyla belge niteliği kazanan görselleştirme süreçleri, dijitalleşmeyle çeşitlenmiş ve günümüzde yapay zekâ destekli sistemlerle yeni bir boyut kazanmıştır. Üretken yapay zekâ araçları, yalnızca teknik birer araç değil, kültürel üretim alanı olarak temsil ve anlatıyı da dönüştürmektedir. Bu çalışmanın amacı, yapay zekâ destekli görsel üretim araçlarının kadına yönelik şiddet temsillerini nasıl biçimlendirdiğini ortaya koymaktır. Araştırmada, Midjourney aracılığıyla üretilen on görsel,“kadın cinayetleri”,“görünmeyen şiddet”,“sessizlik”,“kimliksizleştirme”ve“toplumsal duyarsızlık”alt temaları çerçevesinde incelenmiş; İngilizce metin girdileriyle üretilen bu görseller, Barthes'ın üç düzeyli göstergebilimsel analiz modeli (denotasyon, konotasyon, mit) üzerinden çözümlenmiştir. Araştırma, yapay zekâ ile üretilen imgelerde kadına yönelik şiddet gibi hassas ve politik bir toplumsal soruna ilişkin hangi simgelerin üretildiğini ve bu simgelerin hangi kültürel mitolojilere referans verdiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, yapay zekâ tabanlı görsel üretimin estetik biçimlendirme gücünü toplumsal ilişkiler bağlamında ele almakta ve temsil ile anlambilim tartışmalarına disiplinler arası bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
Each technological innovation in the field of visual production has generated ruptures in comparison to its predecessor. With the invention of the camera, visualization processes acquired the quality of documentation, diversified through digitalization, and today have gained a new dimension with artificial intelligence–assisted systems. Generative AI tools are not merely technical instruments but also domains of cultural production that transform representation and narrative. The purpose of this study is to reveal how AI-assisted visual production tools shape representations of violence against women. In the research, ten visuals produced through Midjourney were examined within the sub-themes of“femicides,”“invisible violence,”“silence,”“de-identification,”and“social indifference.”These visuals, generated using English text prompts, were analyzed through Barthes's three-level semiotic model (denotation, connotation, myth). The study demonstrates which symbols are produced in AI-generated images concerning a sensitive and political social issue such as violence against women, and to which cultural mythologies these symbols refer. In this respect, the research considers the aesthetic shaping power of AI-based visual production in the context of social relations and aims to make an interdisciplinary contribution to debates on representation and semiotics.
Benzer Tezler
- Görsel sanatlarda yapay zeka ve yaratıcılık ilişkisi
Başlık çevirisi yok
BEYZA PAKSIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sahne ve Görüntü SanatlarıDokuz Eylül ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. AHMET FEYZİ KORUR
- Fotoğrafta görme duyusunun zaman algısına etkisi: Ian Treherne ve Evgen Bavcar örnekleri
The influence of sight on time perception in photography: Examples of Ian Treherne and Evgen Bavcar
EMİNE BAŞAK TAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel SanatlarMarmara ÜniversitesiFotoğraf Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT ÜMİT ERUTKU
- Application and analysis of deep learning techniques on the problem of depth estimation from a single image
Derin öğrenme tekniklerinin tekil görüntüden derinlik tahmini problemi üzerinde uygulanması ve incelenmesi
ALİCAN MERTAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖZDE ÜNAL
- Çekişmeli üretici ağlar kullanılarak imge sentezi oluşturma
Image synthesis with generative adversarial networks
İLKER KARABULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolFırat ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURHAN ERGEN
- Yapay zekâ etkisinde iç mimarlığın geleceği: Bir değerlendirme ve yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
BURCU YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İç Mimari ve DekorasyonKocaeli Üniversitesiİç Mimarlık Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. SİBEL DEMİRARSLAN