Öğretmenlerin cebir öğretiminde matematiksel açıdan önemli pedagojik fırsatları fark etme becerisinin incelenmesi
İnvestigation of teachers' noticing mathematically significant pedagogical opportunities in teaching algebra
- Tez No: 980415
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE NUR ERBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Fark Etme Becerisi, Matematiksel Pedagojik Fırsatlar, Cebir Öğretimi, Öğretmen Eğitimi, Nitel Araştırma, Teacher Noticing, Mathematically Significant Pedagogical Opportunities, Teaching Algebra, Teacher Education, Qualitative Research
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, öğretmen ve öğretmen adaylarının öğrencilerin matematiksel düşüncelerine yönelik fark etme becerilerini ve bu düşüncelerde yer alan Matematiksel Olarak Önemli Pedagojik Fırsatlara (MÖF) verdikleri tepkileri incelemektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, 4 öğretmen adayı ve farklı deneyim düzeylerine sahip 4 ortaokul, 4 lise öğretmenidir. Veriler, iki farklı senaryo aracılığıyla toplanmış ve öğretmenlerin öğrenci düşüncelerine verdikleri tepkiler, Jacobs vd. (2010) tarafından geliştirilen“fark etme”çerçevesi ile Leatham ve arkadaşlarının (2015) orijinal çalışmasında geliştirilen ve Doğan ile Kılıç (2021) tarafından uyarlanan Matematiksel Öğretimsel Fırsatlar (MÖF) çerçevesi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, katılımcıların öğrenci düşüncelerine yönelik fark etme düzeylerinde çeşitlilik olduğunu ortaya koymuştur. Bazı katılımcıların öğrenci yanıtlarında yer alan kavramsal sinyalleri fark etme ve bu sinyalleri pedagojik olarak değerlendirme konusunda daha derinlemesine yaklaşımlar sergilediği gözlenmiştir. Ancak birçok durumda, özellikle yüzeysel açıklamalar, doğru cevaba yönlendirme ve kavramsal hataları doğrudan düzeltme gibi sınırlı stratejilerin öne çıktığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, senaryolardaki matematiksel içeriğin niteliğine göre katılımcıların fark etme biçimleri ve verdikleri tepkilerde çeşitlilik gösterdiği gözlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, fark etme becerilerinin gelişiminin yalnızca mesleki deneyim süresiyle değil, öğretim yapılan sınıf düzeyiyle olan bağlam bilgisi ve öğretmenlerin öğrenci düşüncelerine yönelik pedagojik duyarlılığıyla da şekillendiğini göstermektedir. Bu bağlamda, öğretmenlerin öğrenci düşüncelerini yalnızca tanımaları değil, bu düşünceler üzerinde anlamlı pedagojik müdahaleler gerçekleştirebilmeleri için yapılandırılmış öğretim deneyimlerine, mesleki gözlem fırsatlarına ve reflektif uygulamalara ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen eğitimi programlarında, öğretmen adaylarına öğrenci düşüncesini analiz etme ve yorumlama becerilerini geliştirmeye yönelik uygulamalı çalışmalara daha fazla yer verilmesi önerilmektedir. Ayrıca, hizmet içi eğitim programlarında öğretmenlerin fark etme becerilerini geliştirmeye yönelik modüllerin tasarlanmasının, matematik öğretiminin niteliğini artırabileceği düşünülmektedir. Haziran 2025 , 125 sayfa.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the noticing skills of teachers and pre-service teachers regarding students' mathematical thinking, as well as their responses to Mathematical Instructional Opportunities (MIOs) embedded in those thoughts. The research was conducted using a qualitative case study design. The participants consisted of 4 pre-service teachers and 8 in-service teachers with varying levels of experience (4 middle school and 4 high school teachers). Data were collected through two different scenarios, and the participants' responses to student thinking were analyzed using the noticing framework developed by Jacobs et al. (2010) and the Mathematical Instructional Opportunities (MIO) framework originally proposed by Leatham et al. (2015) and adapted into Turkish by Doğan and Kılıç (2021). The findings revealed a diversity in participants' levels of noticing student thinking. While some participants demonstrated in-depth approaches in identifying conceptual cues within student responses and interpreting them pedagogically, in many cases limited strategies such as superficial explanations, direct correction of conceptual errors, and guiding students solely toward the correct answer were predominant. Additionally, participants' noticing behaviors and the depth of their responses varied depending on the nature of the mathematical content presented in the scenarios. The results of the study indicate that the development of noticing skills is shaped not only by years of teaching experience, but also by contextual knowledge related to the grade level taught and teachers' pedagogical sensitivity toward student thinking. In this context, it was concluded that teachers need structured teaching experiences, professional observation opportunities, and reflective practices in order to meaningfully interpret and respond to students' mathematical ideas. It is recommended that teacher education programs place greater emphasis on practice-based activities aimed at developing pre-service teachers' skills in analyzing and interpreting student thinking. Moreover, the inclusion of dedicated modules on professional noticing in in-service teacher training programs may contribute to improving the overall quality of mathematics instruction. June 2025, 125 pages.
Benzer Tezler
- Altıncı sınıf matematik dersi öğretim programının matematik okuryazarlığı yeterlikleri bakımından değerlendirilmesi ve geliştirilmesi
The evaluation and development of maths lesson teaching program at 6th grades from the proficiencies of mathematical literacy
SÜMEYRA GÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
MatematikUludağ ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ALTUN
- Matematiksel uzamsal kavramların problem bağlamında incelenmesi
Investigation of mathematical spatial concepts in problem context
GONCAGÜL YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE YAVUZ
- Ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin doğrusal denklemler konusuna yönelik matematiksel söylemlerinin incelenmesi
Examination of mathematical discourse of secondary school 8th grade students on the subject of linear equations
HATİCE ÇOLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MatematikZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AKINCI
- Ortaokul Matematik öğretmenlerinin cebir öğretimine ilişkin bilgileri: Çoklu durum çalışması
Middle school Mathematics teachers' knowledge for teaching algebra: A multiple case study
PINAR YILDIZ
Doktora
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İFFET ELİF YETKİN ÖZDEMİR
- Matematik öğretmenlerinin doğrusal denklemler konusuyla ilgili kullandıkları örnek türleri ve sebepleri
Types of examples and reasons linear eqations topic which is used by mathematic taeachers
CEREN KAFALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA AKINCI
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE NUR ÜNVEREN BİLGİÇ