İklim değişikliğinin aksu havzasına etkisinin yenilikçi yöntemlerle incelenmesi
Investigation of the impact of climate change on the aksu basin using innovative methods
- Tez No: 980525
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ COŞAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Vektör otoregresyon modeli, Yüksek sıcaklık, Çoklu doğrusal regresyon, Vector autoregression model, High temperature, Multiple linear regression
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hidrolik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma, tüm toplumlar için hayati öneme sahip olduğundan iklim değişikliğinin en önemli nedeni olan karbon emisyonları; nüfus artışına, ekonomik büyümeye, teknolojinin artmasına ve ilerlemesine, göçe ve ülkelerin yönetim politikalarına bağlı olarak artış göstermektedir. Bu da bize, küresel karbon salınımındaki önemli ölçüdeki artışın özellikle sanayileşmiş ülkelerden kaynaklandığını göstermektedir. İklim değişikliğinin göstergeleri; yağışların azalması, sıcaklık artışı, su kaynaklarının potansiyelinde değişiklikler ve akış düzenlerinde dalgalanmalar şeklinde karşımıza çıkmaktadır. İklim değişikliğinin bu etkileri, gelişmekte olan ülkelerde nüfus hareketliliği, göç dalgaları, tarımsal ve ticari üretimde değişiklikler ve sosyo-kültürel dönüşümler şeklinde ortaya çıkmaktadır. Türkiye açısından, iklim değişikliğinin en önemli etkisi su kaynakları potansiyelinde ortaya çıkmaktadır. Ancak bu durum kamuoyu tarafından yeterince önemsenmemekte ve Türkiye'de su kıtlığının olmadığı ve daha sonradan yaşanmayacağına dair yanlış ancak yaygın bir görüş bulunmaktadır. Oysa son yıllarda yaşanan ve günümüzde de oldukça artan su potansiyelindeki azalmalar, kuraklıklar ve iklimdeki büyük değişimler olayın ciddiyetini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, Antalya ilinde yer alan Aksu Havzası'nda iklim değişikliği etkisiyle yıllık ortalama sıcaklıklarda meydana gelen değişimler incelenmiştir. Bölgeye ait tarihsel sıcaklık verileri MATLAB yazılımında yer alan Curve Fitter Toolbox kullanılarak analiz edilmiş ve farklı polinom regresyon modelleri uygulanmıştır. Regresyon analizine göre, geleceğe yönelik sıcaklık değerleri tahmin edilmiştir. Uygulanan modeller arasında doğrusal (birinci dereceden polinom) model en gerçekçi sonuçları vermiştir. Bu modele göre, bölgedeki yıllık ortalama sıcaklığın yaklaşık 27.2 °C'den 28.7 °C'ye kadar artacağı tahmin edilmektedir. VAR modeliyle elde edilen bu beş yıllık (2026-2030) tahminlere bakıldığında, iklimsel parametrelerde (sıcaklık ve yağış) genel bir istikrar, ancak doğal akım değerlerinde ise kayda değer değişiklikler olduğunu ortaya koymakta; bu da su yönetimi ve planlamasında daha bütüncül ve çok değişkenli analizlerin gerekliliğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the impact of climate change on Aksu Basin in Antalya, focusing specifically on variations in annual average temperatures through innovative analytical methods. Climate change drivers as carbon emissions increasing with population growth, economic development, technological advances, migration and governance policies are highlighted, particularly emphasizing their prominence in industrialized nations. Manifestations of climate change include decreased precipitation, temperature increases, changes in water resource potential and flow regime fluctuations. In Turkey, the most critical effect of climate change is the reduction in water resources, which is often underestimated by the public, as many hold the erroneous belief that water scarcity is not a current or future concern. Recent droughts and substantial declines in water potential underscore the urgency of the issue. This study analyzes historical temperature data for the region using Curve Fitter Toolbox in MATLAB and applies various polynomial regression models to project future temperature trends. Among the models tested, the linear (first-degree polynomial) regression produced the acceptable results, predicting an approximate annual increase from 27.2 to 28.7 °C in average temperature in the basin. When examining the next five-year period (2026-2030) forecasts obtained through the VAR model, a general stability is observed in the climatic parameters (temperature and precipitation), whereas the natural streamflow values exhibit significant variations. This indicates the necessity for more holistic and multivariate analyses in water management and planning.
Benzer Tezler
- Evaluation of the variable infiltration capacity (VIC) model for hydrological simulation using remote sensing observations in the western Black Sea basin
Batı Karadeniz havzasında uzaktan algılama gözlemleri kullanarak hidrojik simülasyon için değişken sızma kapasitesi (VIC) modelinin kapsamlı değerlendirilmesi
MOTASEM E. A. ALFALOJI MOTASEM E. A. ALFALOJI
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DURSUN ZAFER ŞEKER
- Nehir su kalitesinin deterministik modelleme ve ekolojik risk analizi yöntemleri ile değerlendirilmesi ve yönetimi: Aksu çayı uygulaması
Assessment and management of river water quality by deterministic modeling and ecological risk analysis: Aksu stream application
SEÇİL TÜZÜN DUĞAN
Doktora
Türkçe
2024
Çevre MühendisliğiAkdeniz ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE MUHAMMETOĞLU
- Aksu çayı ve Acısu deresi su kalitesinin su kalite indeksleri kullanılarak değerlendirilmesi
Water quality assessment of Aksu stream and Acısu creek using water quality indices
AYŞENUR USLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Çevre MühendisliğiAkdeniz ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE MUHAMMETOĞLU
- İklim değişikliğine uyum kapsamında kentsel ısı zarar görebilirliğinin çok boyutlu değerlendirilmesi: Antalya örneği
Multiscale determination urban heat vulnerability within the scope of adaptation to climate change: Antalya case
ELİF AKBABA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. ÜLKÜ YÜKSEL
- BRICS+ ülkelerinde iklim değişikliğinin tarımsal sürdürülebilirlik üzerindeki etkisi: Momentler kantil regresyon yönteminden kanıtlar
The impact of climate change on agricultural sustainability in BRICS+ countries: Evidence from method of moments quantile regression
SALİH AKSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
EkonomiRecep Tayyip Erdoğan Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUNAHAN HACIİMAMOĞLU