İklim değişikliğinin aksu havzasına etkisinin yenilikçi yöntemlerle incelenmesi
Investigation of the impact of climate change on the aksu basin using innovative methods
- Tez No: 980525
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ COŞAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Vektör otoregresyon modeli, Yüksek sıcaklık, Çoklu doğrusal regresyon, Vector autoregression model, High temperature, Multiple linear regression
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hidrolik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma, tüm toplumlar için hayati öneme sahip olduğundan iklim değişikliğinin en önemli nedeni olan karbon emisyonları; nüfus artışına, ekonomik büyümeye, teknolojinin artmasına ve ilerlemesine, göçe ve ülkelerin yönetim politikalarına bağlı olarak artış göstermektedir. Bu da bize, küresel karbon salınımındaki önemli ölçüdeki artışın özellikle sanayileşmiş ülkelerden kaynaklandığını göstermektedir. İklim değişikliğinin göstergeleri; yağışların azalması, sıcaklık artışı, su kaynaklarının potansiyelinde değişiklikler ve akış düzenlerinde dalgalanmalar şeklinde karşımıza çıkmaktadır. İklim değişikliğinin bu etkileri, gelişmekte olan ülkelerde nüfus hareketliliği, göç dalgaları, tarımsal ve ticari üretimde değişiklikler ve sosyo-kültürel dönüşümler şeklinde ortaya çıkmaktadır. Türkiye açısından, iklim değişikliğinin en önemli etkisi su kaynakları potansiyelinde ortaya çıkmaktadır. Ancak bu durum kamuoyu tarafından yeterince önemsenmemekte ve Türkiye'de su kıtlığının olmadığı ve daha sonradan yaşanmayacağına dair yanlış ancak yaygın bir görüş bulunmaktadır. Oysa son yıllarda yaşanan ve günümüzde de oldukça artan su potansiyelindeki azalmalar, kuraklıklar ve iklimdeki büyük değişimler olayın ciddiyetini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, Antalya ilinde yer alan Aksu Havzası'nda iklim değişikliği etkisiyle yıllık ortalama sıcaklıklarda meydana gelen değişimler incelenmiştir. Bölgeye ait tarihsel sıcaklık verileri MATLAB yazılımında yer alan Curve Fitter Toolbox kullanılarak analiz edilmiş ve farklı polinom regresyon modelleri uygulanmıştır. Regresyon analizine göre, geleceğe yönelik sıcaklık değerleri tahmin edilmiştir. Uygulanan modeller arasında doğrusal (birinci dereceden polinom) model en gerçekçi sonuçları vermiştir. Bu modele göre, bölgedeki yıllık ortalama sıcaklığın yaklaşık 27.2 °C'den 28.7 °C'ye kadar artacağı tahmin edilmektedir. VAR modeliyle elde edilen bu beş yıllık (2026-2030) tahminlere bakıldığında, iklimsel parametrelerde (sıcaklık ve yağış) genel bir istikrar, ancak doğal akım değerlerinde ise kayda değer değişiklikler olduğunu ortaya koymakta; bu da su yönetimi ve planlamasında daha bütüncül ve çok değişkenli analizlerin gerekliliğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study investigates the impact of climate change on Aksu Basin in Antalya, focusing specifically on variations in annual average temperatures through innovative analytical methods. Climate change drivers as carbon emissions increasing with population growth, economic development, technological advances, migration and governance policies are highlighted, particularly emphasizing their prominence in industrialized nations. Manifestations of climate change include decreased precipitation, temperature increases, changes in water resource potential and flow regime fluctuations. In Turkey, the most critical effect of climate change is the reduction in water resources, which is often underestimated by the public, as many hold the erroneous belief that water scarcity is not a current or future concern. Recent droughts and substantial declines in water potential underscore the urgency of the issue. This study analyzes historical temperature data for the region using Curve Fitter Toolbox in MATLAB and applies various polynomial regression models to project future temperature trends. Among the models tested, the linear (first-degree polynomial) regression produced the acceptable results, predicting an approximate annual increase from 27.2 to 28.7 °C in average temperature in the basin. When examining the next five-year period (2026-2030) forecasts obtained through the VAR model, a general stability is observed in the climatic parameters (temperature and precipitation), whereas the natural streamflow values exhibit significant variations. This indicates the necessity for more holistic and multivariate analyses in water management and planning.
Benzer Tezler
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
