تحقيق مرويات الإمام محمد بن الحسن الشيباني وأثرها في الفروع الفقهية عند الحنفية
İmam Muhammed Bin Hasan Eş-şeybani'nin rivayetlerinin incelenmesi ve Hanefi Furû-i Fikhina etkisi
- Tez No: 980554
- Danışmanlar: PROF. DR. ANAS ABDUL WAHED AL-JABER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Arapça
- Üniversite: The World Islamıc Scıence & Educatıon Unıversıty (wıse)
- Enstitü: Yurtdışı Enstitü
- Ana Bilim Dalı: İslam Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezin amacı, Muhammed bin el-Hasen eş-Şeybânî'nin kitaplarını nakleden ravilerin rolünü ortaya koymak ve bu rivayetlerin Hanefi fıkhı üzerindeki etkisini vurgulamaktır. Bu çalışmada, İmam Muhammed bin Hasan'ın hayatına ilişkin kısa bir özet sunulmuş; tevâtür veya meşhur yol ile tespit edilen,“Zâhirurrivaye”kitapları ile âhâd yolla nakledilen“Ğayru zahirrivaye”kitapları tanımlanmıştır. Ayrıca, her bir kitabın ravileri belirlenmiş, tabakât kitaplarına başvurularak ravilerin biyografileri incelenmiş ve İmam Muhammed ile olan yakın ilişkileri detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Buna ek olarak, rivayet edilen kitaplarda bulunan nüsha farklılıkları tespit edilmiş ve bu farklılıklar kapsamlı olarak değerlendirilmiştir. Araştırma, bir dizi sonuca ulaşmıştır; en önemlisi şunlardır: Muhammed bin el-Hasen'in“Zahirurrivaye”kitaplarını nakleden raviler arasındaki farklılıklar gerçek bir ihtilafı temsil etmemektedir. Raviler arasında nüsha farklılıklarından kaynaklanan ihtilaflar incelendiğinde, bu farklılıkların çoğunlukla makul ve kabul edilebilir nedenlere dayandığı ortaya çıkmıştır. Bu nedenler arasında, meselelerin hatalı kaydedilmesi, meselelerin içtihat edilebilir nitelikte olması, bazı rivayetlerde fazla ya da eksik bilgi bulunması ya da zamana ve mekâna göre âdetlere dayalı hükümlerin değişmesi gibi etkenler yer almaktadır. Ayrıca, Hanefi fıkhı üzerindeki etkileri belirlemek amacıyla“el-Emâlî”ve“en-Navâdir”kitaplarının etkisi, uzun ve kapsamlı kitaplara başvurularak incelenmiştir. Ravilerin her bir kitabı ya da rivayeti, tablolar aracılığıyla analiz edilerek, bu eserlerin Hanefi fıkhına olan etkisinin derecesi saptanmıştır. Elde edilen sonuçlar, Hanefi fıkhında“el-Emâlî”kitaplarının etkisinin, özellikle“Emâlî Ebî Yûsuf”ile karşılaştırıldığında son derece sınırlı olduğunu göstermiştir. Öte yandan, Hanefi fıkhında sayısal olarak“Ğayru Zahirirrivaye”kitapları arasında en çok rastlanan tür,“en-Navâdir”kitaplarıdır. Her iki türde de nakledilen meselelerin, mezhep içinde yerleşik hale gelip gelmediği ya da tekil kalıp kalmadığı araştırılmış ve bu eserlerin ne ölçüde referans alındığı tablolar aracılığıyla açıklanarak Hanefi fıkhının dalları üzerindeki etkisi ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the transmission of Muhammad b. Hasan al-Shaybānī's works through narrators and the impact of these transmissions on Hanafi jurisprudence. In this study, Muhammad b. Hasan's life is briefly introduced, and the Zahir al-Riwayah works, established by mass or well-known transmission, and the Ghayr Zahir al-Riwayah works, transmitted through solitary reports, are defined. Additionally, the narrators who transmitted each of his works were identified, and the biographies of these narrators were investigated by referring to biographical dictionaries (ṭabaqāt), with a detailed analysis of their close relationships with Imam Muhammad. Furthermore, variant readings and textual differences among transmitted works were examined, providing an in-depth evaluation of the background of these discrepancies. The research reached several findings, the most important being that the differences among the narrators of Muhammad b. Hasan's Zahir al-Riwayah works do not constitute genuine disputes. Upon investigating the variant readings among narrators, it was observed that these differences are generally based on reasonable causes, such as incorrect recording of issues, the presence of ijtihadi (interpretative) matters with multiple possibilities, additional or missing explanatory information in some narrations, and changes in customs-based rulings according to time and place. The influence of the al-Amali and al-Nawadir types of works within Hanafi jurisprudence was investigated through broader Hanafi works (mutawwal), and each narrator's work or narration was analyzed using tables to determine the impact of these works on Hanafi jurisprudence. It was found that the influence of al-Amali-type works on Hanafi jurisprudence is quite limited, particularly when compared with Abu Yusuf's al-Amali. The type of Ghayr Zahir al-Riwayah work that is numerically the most frequently referenced in Hanafi jurisprudence is the al-Nawadir. For both types, issues transmitted were examined to determine whether they achieved consistency within the madhhab (school of law) or remained isolated, and the extent to which these works were cited was demonstrated through tables, illustrating their impact on Hanafi jurisprudence.
Benzer Tezler
- تحقيق من آية (200) الى آخر سورة البقرة من تفسير (جامع التنزيل والتأويل) للشيخ ، حسام الدين البدليسي
Hüsamuddin Bitlisi'nin Camiu't-Tenzil ve't-Te'vil adlı tefsirinin Bakara suresi 200. ayetinden sure sonuna kadar tahkiki
GHAFOUR MUSTAFA AHMED
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EMANNULLAH POLAT
- تحقيق وتحليل جزء عم من جامع التنزيل والتأويل للشيخ حسام الدين علي بن عبدالله البدليسي (900هـ
Husamuddin Ali Bitlisî'nin Camiu't-Tenzil Vet-Te'vil adlı tefsirinin amme cüzünün tahkik ve tahlili
NORİ SAEED ABDULLAH ALDOSKİ
Yüksek Lisans
Arapça
2017
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EMANNULLAH POLAT
- تحقيق الآيات ( 1 ـ 101 ) من سورة النساء من جامع التفسير والتأويل لحسام الدين علي البدليسي
Husamuddin Ali Bitlisî'nin Camiu't-Tefsir ve't-Te'vil Tefsirinin Nisa Suresi 1-101 ayetlerinin tahkiki
MAHMUD ELBEKUR
Yüksek Lisans
Arapça
2018
DinBingöl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EMANNULLAH POLAT
- تحقيق حاشية على تفسير أنوار التنزيل، وأسرار التأويل لملا خسرو من صفحة 168 إلى 289
Molla Hüsrev'in Hâşiye âlâ Envari't-Tenzîl ve Esrâri't-Te'vîl adlı eserinin 168 - 249 sayfaların tahkiki
MÜFİDE GÖKLER
Yüksek Lisans
Arapça
2018
DinAksaray ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ŞEN
- تحقيق حاشية ملا يحيى السُدوري عمى تحفة السحتاج في شخحالسشياج لابن حجخ الييتسي
Molla Yahya el-Muzuri'nin Şerhu'l Minhac üzerindeki Tühfetü'l Minhac haşiyesinin tahkiki
NAJEEB HASAN YASEEN
Yüksek Lisans
Arapça
2019
HukukDicle ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN CANPOLAT