Phaselis Antik Kentinin çevresel arkeoloji yaklaşımı çerçevesinde mekansal analiz ve istatistik yöntemleriyle araştırılması
Spatial analysis and statistical investigation of the ancient city of phaselis within the framework of an environmental archaeology approach
- Tez No: 980595
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EBRU AKKÖPRÜ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Phaselis, Lykia ve Pamphylia bölgelerinin sınırında yer alması ve üç doğal limana sahip olması nedeniyle, Antik Dönem'de Akdeniz ticaret ağı içerisinde stratejik öneme sahip bir liman kenti konumundadır. Bu jeopolitik konumu sayesinde kent, geç dönemlere kadar bölgenin önemli ticaret merkezlerinden biri olarak varlığını sürdürmüştür. Günümüzde Antalya ili sınırlarında, Tekirova beldesi yakınlarında yer alan Phaselis, Tahtalı Dağı ile Çandır Vadisi arasında geniş bir territorium alanına sahiptir. Bu geniş coğrafi alan, kentin farklı ürünleri pazarlamasına olanak sağlamış; bu durum, kentin ekonomik yönden gelişmesini ve zenginleşmesini desteklemiştir. Söz konusu zenginlik, kentte yürütülen arkeolojik kazı çalışmaları sırasında ele geçen buluntuların çeşitliliği ve niteliği açıkça gözlemlenebilmektedir. Bu tez çalışmasının temel amacı, Phaselis Antik Kenti'nde, özellikle ana cadde üzerinde gerçekleştirilen kazı ve restorasyon çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan yapı bloklarının ve taşınabilir buluntuların envanterinin oluşturulmasıdır. Aynı zamanda, bu unsurların mekânsal ve öznitelik verileri ile birlikte dijital ortama aktarılması yoluyla, Phaselis'e ait Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı bir veri altyapısı oluşturulması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, yapı ve buluntuların kent içindeki dağılımlarının, fonksiyonel alanlarla ilişkilerinin ve mekânsal örüntülerinin coğrafi analiz teknikleriyle değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Böylece hem kentin tarihsel süreçteki öneminin daha kapsamlı biçimde yorumlanmasına katkı sağlanması, hem de yapıların mekânla olan ilişkilerinin görsel ve analitik olarak ortaya konulması mümkün olacaktır. Ayrıca, bu dijital altyapı sayesinde antik kente yönelik koruma ve yönetim planlamalarında kullanılabilecek nitelikte ve bilimsel çalışmalara referans teşkil edecek sürdürülebilir bir veri kaynağı sunulması hedeflenmektedir. Sonuç olarak, coğrafi bakış açısıyla, hem arkeolojik verilerin mekâna dayalı okunması hem de kültürel mirasın dijital ortamda sürdürülebilir biçimde belgelenmesi amaçlanmıştır. Tez çalışması süresince elde edilen veriler 2023 Aralık ve 2024 Haziran aylarında Phaselis Antik kenti kazı çalışmaları kapsamında yapılan çalışmaların yoğunlaştığı Ana Cadde (Latrina, Portiko) buluntularının verileridir. Bu nedenle sadece söz konusu bu alanlara ait veriler işlenmiş ve analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Phaselis, situated on the border between Lycia and Pamphylia and endowed with three natural harbors, was a strategically significant port city within the ancient Mediterranean trade network. Owing to its advantageous geopolitical location, the city remained one of the key commercial centers in the region well into the later periods. Located within the boundaries of Antalya province, near the town of Tekirova, Phaselis possessed a broad territorium extending from Mount Tahtalı to the Çandır Valley. This expansive geographical area enabled the city to produce and trade a variety of goods, thereby contributing to its economic growth and prosperity. The extent of this wealth is clearly reflected in the diversity and high quality of artifacts unearthed during archaeological excavations conducted in the city. The primary objective of this study is to compile an inventory of architectural blocks and portable artifacts unearthed during excavation and restoration activities conducted in the ancient city of Phaselis, with a particular focus on the main street. Concurrently, the study aims to establish a Geographic Information System (GIS)-based data infrastructure for Phaselis by transferring these elements into a digital environment, incorporating both their spatial and descriptive attributes. Within this framework, the research seeks to analyze the spatial distribution of structures and artifacts, their relationships with functional zones, and their spatial organization through geographic analysis techniques. This approach enables a more comprehensive interpretation of the city's historical significance and facilitates the visual and analytical examination of the spatial associations among architectural features. Furthermore, the study aims to provide a sustainable digital data resource to support conservation and site management strategies, while also serving as a valuable reference for future scientific research. Ultimately, the integration of archaeological data into a spatial framework offers a geographical perspective on the urban landscape of Phaselis and contributes to the long-term documentation and preservation of its cultural heritage in a digital format. The data obtained during the thesis study are based on the findings from the Main Street (Latrina, Portico) area of Phaselis Ancient City, where excavation activities were concentrated between December 2023 and June 2024. Therefore, only the data related to these specific areas were processed and analyzed.
Benzer Tezler
- Phaselis antik kenti ve teritoryumu
The ancient city Phaselis and its territorium
NİHAL TÜNER ÖNEN
Doktora
Türkçe
2008
Eski Çağ Dilleri ve KültürleriAkdeniz ÜniversitesiEskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ADAK
- Akdeniz'de Roma devlet arazilerinin (Ager publicus) dağıtım ve organizasyon sistemi
Distribution and organization system of Roman public land (Ager publicus) in the Mediterranean
BAYKAL DENİZ ATİLLA
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
TarihAkdeniz ÜniversitesiAkdeniz Eski Çağ Araştırmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ARSLAN
- Phaselis (Antalya) plaj kumlarının ağır metal içerikleri, kökeni, mekânsal analizi ve kirlilik endeksleri
Phaselis (Antalya) heavy metal content of beach sands, origin, spatial analysis and pollution indices
EMİR CAN ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Jeoloji MühendisliğiAkdeniz ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA GÜRHAN YALÇIN