Fibromiyalji sendromu tanısı olan kişilerde çocukluk çağı travmaları ile fibromiyalji semptom şiddeti arasındaki ilişkide öfkenin ve ağrı felaketleştirmenin aracı rolü
The mediating role of anger and pain catastrophizing in the relationship between childhood trauma and fibromyalgia symptom severity in individuals diagnosed with fibromyalgia syndrome
- Tez No: 980680
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CİHAT ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Ağrı felaketleştirme, Fibromiyalji, Kronik ağrı, Çocukluk çağı travmaları, Öfke, Pain catastrophizing, Fibromyalgia, Chronic pain, Childhood traumas, Anger
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı fibromiyalji hastalarında çocukluk çağı travmaları ile fibromiyaljiden etkilenme düzeyi ilişkisinde öfkenin ve ağrı felaketleştirmenin sıralı aracı rolünün incelenmesidir. Bu değişkenlerin bir arada incelendiği bir çalışmaya rastlanılmadığı için bu çalışmanın alanyazına katkısı olacağı düşünülmüştür. Çalışmanın örneklemini çeşitli merkezlere tedavi amacıyla başvurmuş fibromiyalji tanısı olan 132 yetişkin hasta oluşturmaktadır. Katılımcılara demografik bilgi formu, Yeniden Gözden Geçirilmiş Fibromiyalji Etki Anketi (YFEA), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-33) Gözden Geçirilmiş ve Genişletilmiş Türkçe Versiyonu, Sürekli Öfke (SL-ÖFKE) ve Öfke İfade Tarzı (ÖFKE-TARZ) Ölçekleri, Ağrı Felaketleştirme Anketi (PCS-TR) verilmiştir. Aracı modeller oluşturulmadan önce değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda asıl değişkenlere ek olarak çocukluk çağı travmalarının alt boyutlarını içeren modeller oluşturulmuştur. Korelasyon analizinde çocukluk çağı travmaları ile fibromiyaljiden etkilenme düzeyi arasında ilişki bulunmamıştır. Ancak dolaylı etkiler göz önüne alınarak araştırmanın amacı doğrultusunda analizler yürütülmüştür. Aracı analiz bulgularına göre çocukluk çağı travmalarının fibromiyaljiden etkilenme düzeyi üzerindeki etkisi ağrı felaketleştirme aracılığıyla dolaylı olarak gerçekleşmektedir. Aynı zamanda çocukluk çağı travmalarının bir türü olan fiziksel istismarın fibromiyaljiden etkilenme düzeyi üzerindeki etkisi ağrı felaketleştirme aracılığı ile dolaylı olarak gerçekleştirmektedir. Çocukluk çağı travmalarının bir türü olan duygusal ihmalin fibromiyaljiden etkilenme düzeyi üzerindeki etkisi, sürekli öfke ve ağrı felaketleştirmenin sıralı aracı rolüyle dolaylı olarak gerçekleşmektedir. Fibromiyalji hastalarının, fibromiyaljiden etkilenme düzeylerini belirleyen kritik faktörlerden birinin ağrı felaketleştirme olduğu dikkat çekmektedir. Bu araştırma bulgularına göre fibromiyalji hastalarının psikoterapisinde ağrıya dair bilişsel inançların çalışılmasının öncelikli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda fibromiyalji hastalarında öfke azaltmaya yönelik terapi yöntemlerinin kullanılabileceği özellikle de duygusal ihmale maruz kalan hastalarda fayda sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to investigate the sequential mediating roles of anger and pain catastrophizing in the relationship between childhood trauma and fibromyalgia impact levels among patients diagnosed with fibromyalgia. The limited number of studies that investigate these variables together highlights the potential contribution of this research to the literature. The sample comprised 132 adult fibromyalgia patients receiving treatment at various centers. Participants completed a demographic information form, the Revised Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQR), the Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-33), Turkish Revised and Extended Version), the Trait Anger and Anger Expression Styles Scales, and the Pain Catastrophizing Scale (PCS-TR). Preliminary correlation analyses revealed no significant direct association between childhood trauma and fibromyalgia impact. However, mediation analyses considering indirect effects were conducted in line with the study objectives. Results demonstrated that childhood trauma exerted an indirect effect on fibromyalgia impact through pain catastrophizing. Specifically, physical abuse, a subtype of childhood trauma, influenced fibromyalgia impact indirectly via pain catastrophizing. Emotional neglect, another subtype, showed an indirect effect on fibromyalgia impact through the sequential mediation of trait anger and pain catastrophizing. These findings highlight pain catastrophizing as a critical factor influencing fibromyalgia impact levels. Consequently, addressing maladaptive pain-related cognitions should be prioritized in psychotherapeutic interventions for fibromyalgia patients. Furthermore, interventions targeting anger reduction may be particularly beneficial, especially for those with a history of emotional neglect.
Benzer Tezler
- Fibromiyaljili hastaların kişilik özelliklerine göre gruplanması ve bu gruplarda pregabalin ve duloksetin tedavilerinin etkinliğinin karşılaştırılması
Personali̇ty characteri̇sti̇cs of pati̇ents wi̇th fi̇bromyalgi̇a, and to compare the effecti̇veness of pregabali̇n and duloxeti̇ne treatments i̇n these groups
ESRA ÇELEBİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDüzce ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SARFİNAZ ATAOĞLU
- Fibromiyalji sendromu'nda kinezyofobi ve kognitif fonksiyonların ilişkisi
Relationship between kinesiophobia and cognitive functions in fibromyalgia
ELÇİN ERGEZ LATIFOGLOU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENİZ AKÇAY
- Fibromiyalji sendromunda özdeşleşme düzeneğinin erken dönem nesne ilişkileri bağlamında incelenmesi
Examination of the mechanism of identification in fibromyalgia syndrome in the context of early object relations
ELİF HACIFETTAHOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYLİN ÖZCAN
- Fibromiyalji sendromlu kadınlarda hastalık şiddeti ile stresle başa çıkma tarzları, kendilik algısı, dürtüsellik, algıladıkları sosyal destek ve psikopatolojinin ilişkisi
The relationship between severity of disease with ways of coping styles, self-perception, impulsivity, perceived social support and psychopathology in women with fibromyalgia syndrome
ŞEYMA SELEN SEVİNÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2013
PsikiyatriTurgut Özal ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. SEÇİL ÖZEN ALDEMİR
- POST-COVİD HASTALARDA FİBROMİYALJİ SIKLIĞI
FREQUENCY OF FIBROMYALGIA POST-COVID-19 PATIENTS
AYŞE ÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜLAY YILDIRIM