İstanbul Mihrişah Valide Sultan Türbesi haziresi
Istanbul Mihrişah Valide Sultan Mausoleum tombstones
- Tez No: 980693
- Danışmanlar: PROF. DR. HALDUN ÖZKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sanat Tarihi, Art History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk İslam Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türk kültür tarihi ve Sanat Tarihi açısından oldukça öneme sahip olan ve her biri tarihi belge niteliği taşıyan mezar taşları, plastik ve estetik sanatın en güzel örneklerini teşkil eden kültürel mirasımızdır. İnanç ve kültürlerin etkisiyle ölen kişinin anısını yaşatma, ebediyete uğurlama ve öldükten sonra yaşama inancının tezahürü olarak ortaya çıkan mezar taşları, yapıldıkları dönemin sosyal, siyasal, iktisadi, ekonomik ve sanat anlayışlarını günümüze taşıyan tarihi tanıklardır. İstanbul Mihrişah Valide Sultan Türbesi Haziresi adlı tez çalışmamızda, Eyüp'te Bostan İskelesinde Mihrişah Valide Sultan tarafından inşa ettirilen türbenin haziresinde yer alan mezar taşları incelenmiş, 370 mezar yapısının 162'i erkeklere, 208'i kadınlara ait olduğu tespit edilmiştir. En erken tarihli mezar H. 1210/1795 tarihli Hüsna Hanım'a ait mezar iken, en geç tarihlisi 1926 tarihli Şakire Hanım'a ait mezar yapısıdır. Mezar taşlarından kimliği ve tarihi belli olanlardan 7'si XVIII. yüzyıl, 249'u XIX. yüzyıl ve 91'i XX. yüzyıla aittir. Kitabesi korozyona uğrayan kimlik ve tarihi belli olmayan mezar taşlarının süsleme ve üslup özelliklerinden tespit ettiğimiz 21'i XIX. yüzyıl, 3'ü XX. yüzyıla aittir. Osmanlı döneminde çeşitli makam, mevki ve unvanı simgeleyen başlıklar, kişinin sosyal statüsünü göstermenin yanı sıra görünce cinsiyetini tanımlayabildiğimiz mezar baş şahidelerini tamamlayan başlıklardan erkeklere ait olan 10 farklı başlık tipi, kadınlara ait olan 2 başlık tipi tepit edilmiştir. Mezar taşlarının üzerine incelikle nakşedilen kitabelerde mevtanın kimliği, akrabalık bağları, unvanları, meslekleri, yakarışları, dua talepleri, vefat tarihleri tespit edilmiştir. Hazirede yer alan mezar yapılarının süsleme programlarında en yoğunu bitkisel süsleme olmak üzere geometrik, nesnel ve mimari süslemeler görülmektedir. Süsleme kompozisyonları Osmanlı Batılılaşma Dönemi'nde görülen Barok, Rokoko, Ampir, Eklektik ve Neoklasik üsluplarda olduğu belirlenmiştir. Mihrişah Valide Sultan Türbesi Haziresinde yer alan mezarların tipleri, işlenişleri, formları, süslemeleri ile başkent üslubunda dönemin karakteristik özelliklerini yansıtan örnekler olarak karşımıza çıkmaktadır. Mezarlarda yatan medfunların başta devlet adamları olmak üzere sarayda çeşitli görevlerde çalışan kişiler olması yapımında kullanılan malzemeden, üzerindeki süslemelerin zarafet ve inceliğine, kitabelerdeki yazı türlerinin işlenmesine kadar başkent karakteri gösteren oldukça kaliteli ve nitelikli bu örnekler asırlar öncesinden bilgi veren hazineler olarak tarihe ışık tutmaktadır.
Özet (Çeviri)
Gravestones, which are of great importance in terms of Turkish cultural history and art history and each of which has the quality of a historical document, are our cultural heritage, constituting the most beautiful examples of plastic and aesthetic art. Gravestones, which emerged as a manifestation of the belief in keeping the memory of the deceased alive, sending them off to eternity and living after death under the influence of beliefs and cultures, are historical witnesses that carry the social, political, economic, economic and artistic understandings of the period in which they were made to the present day. In our thesis study titled Istanbul Mihrişah Valide Sultan Tomb Burial Ground, the gravestones in the graveyard of the tomb built by Mihrişah Valide Sultan at the Bostan Pier in Eyüp were examined, and of the 370 graves identified, 162 belonged to men and 208 to women. The earliest grave is the grave of Hüsna Hanım dated 1210/1795, while the latest is the grave of Şakire Hanım dated 1926. Among the gravestones with known identities and dates, 7 belong to the 18th century, 249 to the 19th century and 91 to the 20th century. Of the gravestones with corroded inscriptions and unknown identities and dates, 21 belong to the 19th century and 3 to the 20th century, as determined by their decorative and stylistic features. In the Ottoman period, headdresses symbolizing various positions, positions and titles, in addition to showing the social status of the person, complementing the gravestones that we can identify their gender when we see them, 10 different types of headdresses belonging to men and 2 types of headdresses belonging to women were identified. The identity of the deceased, kinship ties, titles, professions, supplications, prayer requests and dates of death were determined in the inscriptions delicately engraved on the gravestones. The most intense of these is vegetal decoration in the decorative programs of the grave structures in the cemetery, with geometric, objective and architectural decorations. It has been determined that the decorative compositions are in the Baroque, Rococo, Empire, Eclectic and Neoclassical styles seen in the Ottoman Westernization Period. The types, processing, forms and decorations of the tombs located in the Mihrişah Valide Sultan Tomb Graveyard are examples that reflect the characteristic features of the period in the capital style. The fact that the tombs buried in the tombs are primarily statesmen and people who worked in various positions in the palace, these high-quality and qualified examples that show the character of the capital from the materials used in their construction to the elegance and finesse of the decorations on them and the processing of the types of writing on the inscriptions shed light on history as treasures that provide information from centuries ago.
Benzer Tezler
- Bir ilaç fabrikasında personel gereksinmesinin belirmesi seçilmesi ve elde tutulmasına yönelik bir uygulama çalışması
Başlık çevirisi yok
EMİNE BOZBAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
İstanbul ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Süt formüllerinin tüketim uygulamaları ve süt formüllerinin C vitamini içeriği ile pH değerleri
Başlık çevirisi yok
GÖNÜL VAROL
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Gelişim nörolojisi polikliniğine başvuran nöral tüp defektli olgularda prospektif bir inceleme
Başlık çevirisi yok
İLKBAHAR EMİNE GÜLTEKİN