Aşırı turizm, kentsel yaşam kalitesi ve yaşam memnuniyeti ilişkisi: Ayvalık örneği
The relationship between overtourism, quality of urban life and life satisfaction: The case of Ayvalik
- Tez No: 980817
- Danışmanlar: PROF. DR. CEVDET AVCIKURT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Turizm, Tourism
- Anahtar Kelimeler: Aşırı turizm, Kentsel yaşam, Sosyal sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir turizm, Toplumsal taşıma kapasitesi, Çevresel sürdürülebilirlik, Overtourism, Urban life, Social sustainability, Sustainable tourism, Social carrying capacity, Sustainable environment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Balıkesir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Teknolojik ilerlemeler, sosyal medya kullanımının artması, ulaşım imkanlarının gelişmesi, çalışma şartlarındaki iyileşmeler gibi nedenlerle özellikle popüler destinasyonlarda yaşanan aşırı turist hareketliliği ve ona bağlı etkiler, farklı disiplinlerde yer alan farklı araştırmacıların da ilgisini çekmektedir. Yarattığı katma değerle destinasyonlar için önemli bir gelir kapısı olan turizm sektöründeki hızlı gelişmelere, sürdürülebilir turizm politikalarının oluşturulması noktasında ise ayak uydurulamamıştır. Bu durum kent sakinlerinin yaşam maliyetlerinde artış, alt ve üst yapıda bozulmalar, trafik, gürültü kirliliği, park yeri sorunları, rekreasyon alanlarının aşırı kullanımı gibi sorunlarla karşılaşmalarına neden olmaktadır. Aşırı turizmin yarattığı etkiler neticesinde, bir destinasyonda yerel halkın kentsel yaşam kalitelerinde ve yaşam memnuniyetlerinde değişimler olabileceği varsayılmaktadır. Bu varsayım doğrultusunda araştırmanın amacı; aşırı turizm, kentsel yaşam kalitesi ve yaşam memnuniyeti kavramları arasında ilişkiyi belirlemektir. Ayvalık, özellikle yaz aylarında yoğun turist akınına uğramakta; bu durum kentte çeşitli sosyal, fiziksel ve ekonomik sorunların ortaya çıkmasına neden olabilmektedir. Yoğun turizm hareketliliği sonucunda küçük bir sahil kasabasından kent kimliğine evrilen Ayvalık, bu dönüşüm sürecinde hem maddi hem de manevi açıdan birtakım problemlerle karşı karşıya kalmıştır. Bu bağlamda, söz konusu dönüşümden doğrudan etkilenen Ayvalık'ta yaşayan yerel halk, bu araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Bu kapsamda 2024 yılı Haziran- Eylül ayları arasında Ayvalık'ta yaşayan 440 kişiye anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler istatistik programları ile analiz edilmiştir. Araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişkileri ve alt boyutları belirlemek amacıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Daha sonra, katılımcıların sosyo demografik özellikleri, turistlerle iletişim durumları ile araştırmada kullanılan değişkenler arasındaki istatistiki farklılıkları belirlemek amacıyla analizler gerçekleştirilmiştir. Fark testlerinden sonra ise araştırma hipotezlerine yönelik korelasyon analizine geçilmiştir. Korelasyon analizi sonuçlarına göre; Ayvalık'ta yaşayan yerel halkın aşırı turizm, kentsel yaşam kalitesi ve yaşam memnuniyeti algıları ve alt boyutları arasında istatistiki açıdan anlamlı ilişkiler belirlenmiştir. Son olarak araştırmanın amacı doğrultusunda araştırma değişkenleri arasındaki etki durumu da belirlenmeye çalışılmıştır. Buna göre katılımcıların aşırı turizm algılarının, katılımcıların kentsel yaşam kalitesi ve yaşam memnuniyeti algılarını istatistiki açıdan anlamlı düzeyde etkilediği tespit edilmiştir. Gerçekleştirilen analiz sonuçları doğrultusunda Ayvalık'ta turizm sektörünün paydaşlarına yönelik öneriler getirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Due to reasons such as technological advances, increased use of social media, improved transportation facilities, and improvements in working conditions, excessive tourist mobility and its effects, especially in popular destinations, attract the attention of different researchers from different disciplines. The rapid developments in the tourism sector, which is an important source of income for destinations with the added value it creates, have not been kept up with in terms of creating sustainable tourism policies. This situation causes city dwellers to encounter problems such as increased living costs, deterioration in infrastructure and superstructure, traffic, noise pollution, parking problems, and excessive use of recreational areas. It is assumed that as a result of the effects of overtourism, there may be changes in the quality of urban life and life satisfaction of local people in a destination. In line with this assumption, the purpose of the research is to determine the relationship between the concepts of overtourism, quality of urban life and life satisfaction. Ayvalik is subject to a large influx of tourists, particularly during the summer months; this can lead to various social, physical, and economic problems. As a result of intense tourism, Ayvalik has evolved from a small coastal town into an urban area, and has faced both material and spiritual challenges during this transformation. In this context, the local population of Ayvalik, directly affected by this transformation, constitutes the population of this research. In this context, a survey was conducted between June and September 2024 to 440 people living in Ayvalik. The obtained data were analyzed with statistical programs. Exploratory and confirmatory factor analyzes were conducted to determine the relationships and sub-dimensions between the variables of the research. Then, analyzes were conducted to determine the statistical differences between the socio-demographic characteristics of the participants, their communication status with tourists and the variables used in the research. After the difference tests, correlation analysis was carried out for the research hypotheses. According to the correlation analysis results; Statistically significant relationships were determined between the perceptions and sub-dimensions of overtourism, quality of urban life and life satisfaction of local people living in Ayvalik. Finally, an attempt was made to determine the effect status between the research variables in line with the purpose of the research. Accordingly, it was determined that the participants' perceptions of overtourism affected the participants' perceptions of quality of urban life and life satisfaction at a statistically significant level. In line with the results of the analysis, suggestions were made for the stakeholders of the tourism sector in Ayvalik.
Benzer Tezler
- Sınır turizminin etkileri ile yerel halkın yer bağlılığı ilişkisinde yaşam kalitesinin aracılık rolü: Van ili örneği
The mediating role of quality of life in the relationship between the effects of border tourism and local people's place attachment: The case of Van
EZGİ BAYRAM ÖZ
Doktora
Türkçe
2026
TurizmMardin Artuklu ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERHAT HARMAN
- Perception of ecosystem services provided by nature-based solutions (NBS) to address tourism-related challenges in coastal cities: The case of Seferihisar (TUR) and Aveiro (PRT)
Kıyı kentlerinde turizm zorluklarının ele alınmasında doğa temelli çözümler tarafından sağlanan ekosistem hizmetlerine ilişkin algı: Seferihisar (TR) ve Aveiro (PT)
ZEYNEP ŞERGİ MARIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDA KUNDAK
- Avrupa Topluluğu ülkelerinde doğal kaynak koruma sistemleri
Başlık çevirisi yok
MEFKÜRE GÜLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Çevre Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN DÖNMEZ
- Investigation of urban, industrial and agricultural air pollution in the Thrace Region
Trakya Bölgesi'nde kentsel, endüstriyel ve tarım kaynaklı hava kirliliğinin incelenmesi
AHSEN HAVVA BAYRAM
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURÇAK KAYNAK TEZEL
- Turizm ve müzeleştirme bağlamında tarihi çevrelerde gündelik yaşam: Antalya Kaleiçi örneği
Daily life in historical environments in the context of tourism and museumization: Antalya Kaleiçi case
FUNDA GÜLLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OYA AKIN