Doğa temelli eğitim yaklaşımının erken çocuklukta değer kazanımına ilişkin durum çalışması
A case study on the acquisition of values in early childhood within a nature-based education approach
- Tez No: 980882
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM PEHLİVAN AĞIRAKÇA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ahlaki değerler, Alternatif eğitim, Doğa eğitimi, Çocuk-okul öncesi, Moral values, Alternative education, Nature education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Erken Çocuklukta Ahlak ve Değer Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, doğa temelli eğitim yaklaşımının erken çocuklukta değer kazanımına etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması esas alınarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu doğa temelli eğitim veren, İstanbul ilinde bulunan iki anaokulu, Kocaeli ilinde bulunan bir anaokulu ve Yalova ilinde bulunan bir anaokulundaki veliler ve öğretmenlerden oluşturmaktadır. Her okuldan 3 öğretmen ve 3 veli olmak üzere toplam 12 öğretmen ve 12 veli ile çalışma yürütülmüştür. Verilerin toplanması amacıyla nitel ölçme araçlarından görüşme türü tercih edilmiştir. Araştırmacı tarafından doğa temelli eğitimin değer kazanımıyla ilişkisini ortaya çıkarmak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Veriler İstanbul, Kocaeli ve Yalova ilinden seçilen doğa temelli eğitim veren anaokullarındaki öğretmen ve veliler ile yüz yüz görüşülerek elde edilmiştir. Görüşmeler okullar ziyaret edilerek yüz yüze gerçekleştirilmiş ve katılımcıların izni dahilinde kayıt altına alınmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş; analiz sürecinde MAXQDA nitel veri analiz programından yararlanılmıştır. Görüşme sonucundan elde edilen bulgular alt problemler göz önüne alınarak kategorileştirilmiş; öğretmen ve velilerin görüşleri iki ayrı başlık altında incelenmiştir. Araştırma bulguları, doğa temelli eğitimin, çocuklarda sosyal-duygusal, fiziksel, bilişsel alanları kapsayan bütüncül bir gelişimi desteklediğini ortaya koymaktadır. Öğretmen ve veli görüşleri, bu eğitim modelinin değer aktarımında geleneksel yöntemlere kıyasla daha kalıcı ve içselleştirilmiş deneyimler sunduğunu göstermektedir. Bu durumun temel nedeni, doğanın, soyut kavramların somutlaştırılabildiği uygun ortamı sağlayarak, çocukların değerleri doğrudan deneyimleyerek kazanmaları için önemli bir fırsat sunmasıdır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, doğa temelli eğitim yaklaşımının erken çocukluk dönemi değer kazanımında etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmanın sonucu doğrultusunda, anaokulu bahçelerinin doğal unsurlar barındırmasına özen gösterilmesi ve çocukların okul ortamında da doğayla doğrudan temas kurabilecekleri doğal öğrenme alanları oluşturulması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the effect of nature-based education approaches on value acquisition in early childhood. The study was conducted based on case studies, one of the qualitative research methods. The study group consisted of parents and teachers from two preschools in Istanbul, one preschool in Kocaeli, and one preschool in Yalova that provide nature-based education. The study was conducted with a total of 12 teachers and 12 parents, including 3 teachers and 3 parents from each school. Interviews were chosen as the qualitative measurement tool for data collection. A semi-structured interview form was prepared by the researcher to reveal the relationship between nature-based education and value acquisition. Data were obtained through face-to-face interviews with teachers and parents at nature-based preschools selected in Istanbul, Kocaeli, and Yalova. The interviews were conducted in person during visits to the schools and were recorded with the participants' consent. The data obtained in the study were analyzed using content analysis; MAXQDA qualitative data analysis software was used in the analysis process. The findings obtained from the interviews were categorized taking into account the sub-problems; the opinions of teachers and parents were examined under two separate headings. The research findings reveal that nature-based education supports holistic development in children, encompassing social-emotional, physical, and cognitive areas. Teacher and parent opinions show that this education model offers more lasting and internalized experiences in value transfer compared to traditional methods. The main reason for this is that nature provides an environment where abstract concepts can be made concrete, offering an important opportunity for children to gain values through direct experience. Based on the findings, it was concluded that the nature-based education approach is effective in value acquisition during early childhood. In line with the results of the study, it is recommended that kindergarten gardens contain natural elements and that natural learning areas be created where children can have direct contact with nature in the school environment.
Benzer Tezler
- Reggio Emilia, Waldorf Ve Montessori yaklaşımlarında değerler eğitiminin öğretmen görüşleri doğrultusunda betimlenmesi
An exploration of values education within the Reggio Emilia, Waldorf, and Montessori approaches through teachers' perspectives
MERYEM AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul 29 Mayıs ÜniversitesiErken Çocuklukta Ahlak ve Değer Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE USBAŞ KAYA
- Doğa temelli etkinliklerin ilkokul öğrencilerinin doğaya bağlılık ve ekolojik davranışlarına etkisinin incelenmesi
Exploring the effect of nature-based activities on primary school students' connection to nature and ecological behaviours
SEVİM BURÇİN GÜLTEKİN
Doktora
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimTrabzon ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANER ALTUN
- Doğal çevre, kent ve çocuk ilişkisini yeniden kurmak“İskandinavya'da doğa temelli eğitim ve İsveç orman okulu örneği”
Reconstructing natural environment, urban and children relations“natural environment- based education in Scandinavia and Sweden forest school model”
AYŞE MERVE PASLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve Öğretimİstanbul Şehir ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİM ARLI
- Türkiye'de orman okulu uygulamaları
Forest school practices in Türkiye
FADİME BAHCİVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUSUF ALPAYDIN
- Erken yıllar için Doğa Temelli Eğitim Programı (DOTEP-E)'nin okul öncesi çocuklarının doğaya ve bilime yaklaşımı ile duygu düzenleme becerilerine etkisi
The effect of the Nature-Based Education Program for the early years (DOTEP-E) on the approach to nature and science and the emotion regulation skills of pre-school children
MERVE ÖNGEN