Geri Dön

Ortaöğretim tarih derslerinde yenilenmiş münazara tekniğinin yeri (tutum, akademik başarı, eleştirel düşünme ve öğrenci görüşleri)

The place of the renewed debate technique in secondary education history courses (attitude, academic achievement, critical thinking and student opinions)

PDF İndir

  1. Tez No: 981017
  2. Yazar: MUHAMMET SAVAŞ YILMAZ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. TOGAY SEÇKİN BİRBUDAK
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Eğitimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Tarih Eğitimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Köken itibariyle Antik Yunanda ortaya çıkan dialektiğe dayandığı varsayılan münazara, günümüzde ulusal ve uluslararası düzeyde gerçekleştirilen çeşitli yarışmalarla kendinden sıklıkla söz ettiren kadim bir tartışma tekniğidir. Münazara aynı zamanda bir öğretim tekniği olarak da eğitim ortamlarında kullanılmaktadır. Doğası gereği tartışmalı konuları bünyesinde barındıran tarih eğitimi için bu tekniğin oldukça elverişli olduğu düşünülmektedir. Bu çalışma, münazara tekniğinin tarih derslerinde uygulanmasının öğrenciler üzerindeki bilişsel ve duyuşsal etkilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Münazara tekniğini tarih eğitimi bağlamında inceleyen çalışmaların sınırlı olması, bu araştırmanın literatürdeki önemli bir boşluğu dolduracağı düşüncesini desteklemektedir. Öğretim yöntem ve tekniğinden kaynaklanan problemler tarih eğitiminde yaşanan sorunlara yönelik çalışmaların ortak bulguları arasında yer almaktadır. Bu bağlamda münazara tekniğinin tüm yönleriyle etkilerinin analizi, söz konusu problemin çözümüne katkı sunacağı düşünülmektedir. Ancak mevcut haliyle münazara kurallarının sınıf ortamında uygulanmasında bazı güçlükler bulunduğu gibi çıktılarının da eğitim hedefleriyle uyumlu olmadığı yapılan ön çalışmada görülmüştür. Bu kapsamda üç ortaöğretim kurumunda yürütülen çalışma sonucunda eğitim ortamları ve hedeflerine uygun olarak yenilenmiş bir münazara uygulama yönergesi oluşturulmuştur. Çalışmada, karma yöntem deseni benimsenmiş olup nitel ve nicel veriler birlikte değerlendirilmiştir. Mevcut literatürden yola çıkarak münazarayla ilişkindirilen üç temel değişken; akademik başarı, eleştirel düşünme eğilimi ve tarih dersine yönelik tutum araştırmanın nicel boyutunda incelenmiştir. Nicel verilerin toplanmasında öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen benimsenmiştir. Eleştirel düşünme eğiliminin incelendiği 12. sınıf öğrencileri üzerinde yürütülen çalışma, bir öğretim yarıyılı süresince gerçekleştirilmiştir. Akademik başarı üzerindeki etkilerin test edildiği çalışma grubunda ise teknik iki ders saatinde yürütülmüştür. Tekniğin tarih dersine yönelik tutuma etkisini inceleyen çalışma kapsamında ise yöntem, bir yıl boyunca her dönem iki kez olmak üzere toplam dört kez ve eşit aralıklarla uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda, öğrencilerin münazara tekniğine ilişkin görüşlerini incelemek amacıyla 10. sınıf tarih dersi öğrencileri üzerinde tek uygulamaya dayalı bir çalışma yürütülmüştür. Nitel veri toplama sürecinde, açık uçlu sorular içeren anketler kullanılmış ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Tekniğin uygulandığı sınıflarda akademik başarı (p=0.001<0.05) ve tarih dersine yönelik tutum (p=0.001<0.05). açısından deney grubu lehine olumlu etkiler gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, eleştirel düşünme eğilimindeki etkinin meraklılık, analitiklik ve kendine güven alt boyutlarıyla sınırlı kaldığı görülmüştür. Nitel verilerin analizi sonucunda, öğrencilerin stres ve heyecan gibi duygular yaşadığı görülmekle birlikte, tekniğin sıklığı ve tekrarı noktasında güçlü bir talebin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, tekniğin sınırlılıkları ve geliştirilmesi gereken yönleri konusunda önemli nitel bulgular elde edilmiştir. Elde edilen veriler, münazara tekniği ve tartışma yönteminin akademik başarı ve tutum yönünden faydalı olduğunu ortaya koymakta ve mevcut literatürü bu yönüyle desteklemektedir. Ancak, eleştirel düşünme üzerindeki etkisinin tüm boyutları kapsamadığı, belirli alt boyutlarla sınırlı kaldığı anlaşılmaktadır. Araştırma bulguları doğrultusunda, öğretim ortamlarının fiziki koşullarının iyileştirilmesi gerektiği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, münazara tekniğinin etkili bir şekilde uygulanabilmesi için öğrenci ve öğretmenlere kapsamlı bir tanıtım süreci sağlanması ve münazara konularının belirlenmesine yönelik bir komisyon oluşturulması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

Debate, which is believed to be based on dialectics originating in Ancient Greece, is an ancient discussion technique that is frequently mentioned today in various competitions held at the national and international levels. Debate is also used as a teaching technique in educational settings. It is thought that this technique is particularly suitable for history education, which inherently involves controversial topics. This study aims to determine the cognitive and affective effects of applying the debate technique in history lessons on students. The limited number of studies examining the debate technique in the context of history education supports the idea that this research will fill an important gap in the literature. Problems arising from teaching methods and techniques are among the common findings of studies addressing issues in history education. In this context, analyzing the effects of the debate technique in all its aspects is thought to contribute to solving this problem. However, preliminary research has revealed that, in its current form, the application of debate rules in the classroom environment presents certain difficulties, and that the outcomes are not aligned with educational objectives. Within this scope, a revised debate implementation guideline, tailored to educational environments and objectives, was developed based on a study conducted in three secondary education institutions. The study adopted a mixed-methods design, evaluating both qualitative and quantitative data. Based on the existing literature, three key variables related to debate—academic achievement, critical thinking tendency, and attitude toward history lessons—were examined in the quantitative dimension of the research. A pretest-posttest control group quasi-experimental design was adopted for the collection of quantitative data. The study, which examined critical thinking tendencies among 12th grade students, was conducted over one academic semester. The study group in which the effects on academic achievement were tested was conducted over two technical class periods. Within the scope of the study examining the effect of the technique on attitudes toward history class, the method was applied four times in total, twice per semester over the course of a year, at equal intervals. In the qualitative dimension of the research, a single application-based study was conducted on 10th grade history students to examine their views on the debate technique. In the qualitative data collection process, questionnaires containing open-ended questions were used, and the data obtained were evaluated using content analysis. Positive effects in favor of the experimental group were observed in terms of academic achievement (p=0.001<0.05) and attitude toward history class (p=0.001<0.05) in the classes where the technique was applied. However, it was observed that the effect on critical thinking tendencies was limited to the sub-dimensions of curiosity, analytical thinking, and self-confidence. The analysis of qualitative data revealed that students experienced emotions such as stress and excitement, but there was also a strong demand for the frequency and repetition of the technique. Furthermore, important qualitative findings were obtained regarding the limitations of the technique and the areas that need to be developed. The data obtained reveal that the debate technique and discussion method are beneficial in terms of academic achievement and attitude, supporting the existing literature in this regard. However, it is understood that its effect on critical thinking does not cover all dimensions and is limited to certain sub-dimensions. In line with the research findings, it has been determined that the physical conditions of teaching environments need to be improved. In addition, it is recommended that a comprehensive introduction process be provided to students and teachers for the effective implementation of the debate technique and that a commission be established to determine debate topics.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    407060

    Ortaöğretim öğretmenlerinin ve öğrencilerinin EBA (eğitimde bilişim ağı) kullanımına ilişkin görüşleri üzerine bir araştırma

    A research into secondary education teachers' and students' views on EBA (education information network) usage

    ARİF ALABAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. VEFA TAŞDELEN

  2. Tez No

    191648

    Ortaöğretim tarih derslerinde öğrencilerin kullandıkları öğrenme stratejileri

    The learning strategies of the high school students wich are used in the history lessons

    SELİN SARIBAYRAKDAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    TarihMarmara Üniversitesi

    Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ORHAN AKINOĞLU

  3. Tez No

    219031

    Ortaöğretim tarih derslerinde yapılandırmacı öğretim yaklaşımıyla modellendirilmiş etkinliklerin öğrencilerin kavram kazanma düzeylerine etkisi

    In secondary education history lessons the effect of activities that have been modelled with constructivist teaching approach on the concept acquisition of students

    ÖMER CİHAN ÖZŞAHİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesi

    Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MUHAMMET ŞAHİN

  4. Tez No

    381474

    Ortaöğretim tarih derslerinde kullanılan görsel materyallerin öğrenci akademik başarı ve tutumuna etkisi

    The effects of visual materials used in high school courcer of history on the academic success and attitudes of the students

    KAMURAN ÖZDEMİR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2014

    TarihGazi Üniversitesi

    Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. REFİK TURAN

  5. Tez No

    249213

    Ortaöğretim tarih öğretmenlerinin derslerinde zamanı etkili kullanma stratejilerinin değerlendirilmesi (Mardin ili örneği)

    Evaluation of usage effective time strategies in secondary education by history teachers (Mardin sample)

    İSLAM ÇAM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ŞERİF KORKMAZ

Geri Dön