Tüberküloz peritonitte ada düzeylerinin klinik uyum ve tanısal anlamlılık açısından değerlendirilmesi
Redefining ada thresholds in tuberculous peritonitis: diagnostic and prognostic insights from a tertiary center study
- Tez No: 981037
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BETÜL ERİŞMİŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Tüberküloz peritoniti, ADA, LDH, Asit, Sistemik İnflamatuvar indeksler, Tuberculous peritonitis, ADA, LDH, Ascites, Systemic inflammatory indices
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Tüberküloz peritoniti (TP), akciğer dışı tüberküloz olgularının %3– 5'ini oluşturur ve abdominal tüberkülozun en sık görülen formudur. Endemik bölgelerde, özellikle kadınlar ve immün yetmezliği olan hastalarda önemli bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir. Tanısal gelişmelere rağmen, gecikmiş tanı yüksek morbidite ve mortaliteye (%3–30) yol açmaktadır. Nonspefik klinik özellikleri nedeniyle TP'nin tanısı zordur. Bu tek merkezli çalışmada, optimal ADA kesim değerinin belirlenmesi ve tüberküloz ile non-tüberküloz asit ayrımında tanısal ve prognostik değeri olabilecek ek belirteçlerin (LDH, PLR, SII, AISI, BAR) tanımlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, 2019–2025 yılları arasında hastanemizde asit etyolojisi araştırılan 97 hasta dahil edilmiştir. Bunların 23'ü tüberküloz, 74'ü non-tüberküloz olgulardan oluşmuştur. Biyokimyasal parametreler, inflamatuvar indeksler ve asit sıvısı analizleri karşılaştırılmış; tanısal kesim değerlerinin belirlenmesi için ROC ve lojistik regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Asit ADA düzeyleri TP grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulunmuş, mükemmel tanısal doğruluk göstermiştir (AUC=0,988, p<0,001). Optimal ADA kesim değeri 13 IU/L olarak belirlenmiştir (duyarlılık %95.7, özgüllük %94,6). Asit LDH düzeyi, bağımsız bir tanısal prediktör olarak saptanmıştır (OR 1,025, p<0,001). Sistemik inflamatuvar indekslerde anlamlı değişiklikler izlenmiş; TP grubunda PLR (p<0,001), SII (p=0,001) ve AISI (p=0,046) istatistiki anlamlı olarak daha yüksek, BAR ise daha düşük (p<0,001) bulunmuştur. Bu durum, TP'de artmış inflamatuvar yanıt ile ilişkili olarak değerlendirilmiştir. Sonuç: Tüberküloz peritoniti tanısı, asit sıvısından Mycobacterium tuberculosis'in izolasyonunun güç ve zaman alıcı olması ile periton biyopsisinin invaziv bir girişim niteliği taşıması nedeniyle zorluk göstermektedir. Bulgularımız, literatürde bildirilen değerlere kıyasla daha düşük bir ADA eşik değerinin (13 IU/L) mükemmel tanısal doğruluk sağlayabileceğini göstermektedir. Ayrıca, asit LDH ve viii sistemik inflamatuvar indekslerin birlikte kullanımı, kolay erişilebilir ve invaziv olmayan belirteçler olarak erken tanıyı kolaylaştırabilir ve invaziv işlemlere duyulan gereksinimi azaltabilir.
Özet (Çeviri)
Aim: Tuberculous peritonitis (TP) accounts for 3–5% of extrapulmonary tuberculosis and is the most common form of abdominal TB. It remains a major health problem in endemic regions, especially among women and immunocompromised patients. Despite diagnostic advances, delayed recognition leads to significant morbidity and mortality (3–30%). Owing to its nonspecific features, TP is difficult to diagnose. This single-center study aimed to define an optimal ADA cut-off and identify additional diagnostic and prognostic markers (LDH, PLR, SII, AISI, BAR) distinguishing tuberculous from non-tuberculous ascites. Materials and Methods: This retrospective study included 97 patients with ascites evaluated at a tertiary center between 2019 and 2025, comprising 23 tuberculous and 74 non-tuberculous cases. Biochemical parameters, inflammatory indices, and ascitic fluid analyses were compared, and ROC and logistic regression analyses were performed to determine diagnostic cut-off values. Results: Ascitic ADA levels were significantly higher in the TP group, showing excellent diagnostic accuracy (AUC=0.988, p<0.001) with an optimal cut-off of 13 IU/L (sensitivity 95.7%, specificity 94.6%). Ascitic LDH was an independent diagnostic predictor (OR 1.025, p<0.001). Systemic inflammatory indices were altered, with elevated PLR (p<0.001), SII (p=0.001), and AISI (p=0.046), while BAR was reduced (p<0.001), indicating an enhanced inflammatory response in the TP group. Conclusion: Diagnosing TP remains challenging, as isolating Mycobacterium tuberculosis from ascitic fluid is difficult and time-consuming. Our findings indicate that a lower ADA threshold (13 IU/L) can provide excellent diagnostic accuracy. Together with ascitic LDH and systemic inflammatory indices, these easily obtainable, noninvasive markers may facilitate earlier diagnosis and reduce the need for invasive procedures.
Benzer Tezler
- Adenozin Deaminaz'ın tüberkloz peritonit ve diğer nedenlerle oluşan asitin ayırıcı tanısındaki önemi
Başlık çevirisi yok
MELTEM ÖZDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
BiyokimyaDicle ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ABDURRAHMAN KAPLAN
- Tüberküloz peritonitli hastalarımızın retrospektif epidemiyolojik ve klinik özellikleri
Retrospectif clinical and epidemiologic aspects of tuberculous peritonitis patients
AHMET CUMHUR DÜLGER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
GastroenterolojiYüzüncü Yıl Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. KÜRŞAT TÜRKDOĞAN
- Diagnostik laparoskopi yapılan tüberküloz peritonitli hastalarda putin laboratuar tetkiklerinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
AYŞE ÇIKIM SERTKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2001
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyolojiİnönü Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜLENT YILDIRIM
- 2008-2018 yılları arasında batında assit nedeniyle hastanemize müracaat eden hastaların retrospektif analizi
Retrospective analysis of patients applying to our hospital for ascites in the abdomen between 2008 and 2018
ELİF BÜYÜKKURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
GastroenterolojiAtatürk Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER YILMAZ