Çevreci liderlik ile çevreci davranış arasındaki ilişkiye yönelik bir meta-analiz çalışması
A meta-analysis on the relationship between environmental leadership and pro-environmental behavior
- Tez No: 981086
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYGÜL DÖNMEZ TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir liderlik, Çevresel sürdürülebilirlik, Sustainable leadership, Sustainable environment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gerek çevre felaketleri, gerek küresel ısınmadan kaynaklanan etkiler, her geçen gün sürdürülebilirlik kavramı ve uygulamalarının önemini arttırmaktadır. Dolayısıyla gün geçtikçe bilim insanlarının sürdürülebilirlik ile ilgili araştırmaları, işletmelerin ise bu konudaki uygulamalara yatırımları artmaktadır. İşletmelerin yatırımları her ne kadar yasal gereklilikler çerçevesinde gerçekleşse de, sürdürülebilir uygulamalarla dönüşen işletmeler, hatta tamamen sürdürülebilir olarak kurulan işletmeler de piyasada bulunmaktadır. Özellikle geleneksel işletmelerin sürdürülebilir işletmelere dönüşümünde veya sürdürülebilir girişimlerde, liderlerin kritik önemi bulunmaktadır. Liderler yanında izleyicilerin de davranışlarının çevreci davranışa adaptasyonu işletmelerin sürdürülebilirliğinde bir o kadar önemlidir. Bu noktadan hareketle bu tez çalışmasında, çevreci liderlik ve çevreci davranış arasındaki ilişkinin meta-analiz yöntemi ile incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Scopus veri tabanında yer alan çevreci liderlik ve çevreci davranış arasındaki ilişkinin incelendiği nicel veri içeren yayınlar, bu araştırmanın kapsamını oluşturmaktadır. İlgili yayınların başlıkları, anahtar kelimeleri ve özetleri temelinde yapılan tarama sonucunda 125 adet yayının çevreci liderlik ve çevreci davranış ilişkisini araştırdığı tespit edilmiştir. Ancak, ulaşılan bu 125 yayının 43 tanesinde meta-analiz yönteminde kullanılacak nicel verilerin (Pearson korelasyon katsayısı) bulunduğu tespit edilmiştir. Bu gerekçeyle ilgili 43 yayın çalışmaya dâhil edilmiştir. Çalışmaların seçilmesinde herhangi bir yıl kısıtı uygulanmamasına rağmen çalışmaların tamamının 2018 ve sonrasında yayınlandığı tespit edilmiştir. Çevreci liderlik ve çevreci davranış ilişkisinin araştırıldığı bu çalışmalarda birden fazla örneklem barındırması gibi nedenlerle toplam 50 tane farklı korelasyon katsayısına ulaşılmıştır. Bu 50 adet korelasyon katsayısıyla Comprehensive Meta-Analysis programı vasıtasıyla meta-analiz yapılmıştır. Yapılan bu analizin sonucunda çevreci liderlik ve çevreci davranış değişkenleri arasında rastgele etkiler modeline göre pozitif yönlü ve orta-yüksek derecede etki büyüklüğü (ṝ = 0,501; p = 0,00) tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu tez araştırmasına dahil edilen çalışmalar arasında bir heterojenlik olduğu tespit edilmiştir. Heterojenliğinin nedenleri ise alt gruplarla yapılan moderatör analizlerle açıklanmaya çalışılmıştır. Moderatör analizleri heterojenliğin; çalışmaların yayınlandığı yılların, örneklemin toplandığı ülkelerin ve çevreci liderlik türünün farklılığından kaynaklanabileceğini göstermektedir. Yapılan meta-analizlerin sonucunda çalışmalar arasında yayın yanlılığının bulunduğuna dair bir bulguya da rastlanmamıştır.
Özet (Çeviri)
The effects caused by both environmental disasters and global warming are increasing the importance of the concept and practices of sustainability with each passing day. Accordingly, scientific research on sustainability is growing, as are the investments made by businesses in this area. Although many of these investments are made within the framework of legal requirements, there are also companies that have transformed through sustainable practices, and even businesses that are established entirely with a sustainable approach. In particular, leaders play a critical role in the transformation of traditional enterprises into sustainable ones, as well as in sustainable entrepreneurship. In addition to leaders, the adaptation of employees' behaviors to environmentally friendly practices is also crucial for the sustainability of organizations. Based on this point, the aim of this thesis is to examine the relationship between environmental leadership and pro-environmental behavior through a meta-analysis. To this end, the study includes publications indexed in the Scopus database that quantitatively examine the relationship between environmental leadership and pro-environmental behavior. A search based on the titles, keywords, and abstracts of relevant publications identified 125 studies investigating this relationship. However, only 43 of these 125 studies included the quantitative data required for meta-analysis (Pearson correlation coefficients), and thus were included in this study. Although no year restriction was applied in identifying the studies, it was determined that all of them were published in 2018 or later. Due to the presence of multiple samples in some studies, a total of 50 different correlation coefficients were obtained. Using these 50 coefficients, a meta-analysis was conducted through the Comprehensive Meta-Analysis program. The analysis revealed a positive and moderate-to-high effect size (ṝ = 0.501; p = 0.00) between environmental leadership and pro-environmental behavior under the random effects model. This finding indicates that there is heterogeneity among the studies included. The possible sources of this heterogeneity were investigated through moderator (subgroup) analyses. Additionally, no evidence of publication bias was found in the studies included in the meta-analysis.
Benzer Tezler
- Etkili okul ve okul liderliğine ilişkin öğretmen algılarının incelenmesi
Explore of teachers' perceptions on effective school and school leadership
SEYFETTİN ABDURREZZAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimCumhuriyet ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CELAL TEYYAR UĞURLU
- Lise ve özel dershane yönetici davranışlarının örgütsel açıdan karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ÜMİT DOĞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
İşletmeSelçuk ÜniversitesiEğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSA GÜRSEL
- Güçlendirici liderlik ile yenilikçi iş davranışı arasındaki ı̇lişkide algılanan örgütsel destek ve bilgi paylaşımı davranışının aracı rolü: Bilişim sektöründe bir çalışma
Mediating role of perceived organizational support and knowledge sharing behavior on the relationship between empowering leadership and innovative work behavior: A study on it sector
ENDER BARIŞ İMAMOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İşletmeYıldız Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYGÜL TURAN
- İlköğretim okulu yöneticilerinin öğretim liderliği davranışları
Instructional leadership behaviors of elementary school administrators
ŞERİFE KARATAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA UYAR
- Okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik davranışlarının öğretmen motivasyonuna etkisi
The effect of instructional leadership behaviors of school administrators on teacher motivation
İLYAS DİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Siyasal Bilimlerİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. MUSTAFA ÖZGENEL