Geri Dön

İnsan kaynakları yönetiminde yapay zekâ uygulamalarının swot-ahp yaklaşımıyla değerlendirilmesi

Evaluation of artificial intelligence applications in human resource management using the swot-ahp approach

PDF İndir

  1. Tez No: 981097
  2. Yazar: AYŞE NUR KAŞOĞLU
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ÇAĞLAR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İşletme, Business Administration
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yapay zekâ (YZ) teknolojileri, son yıllarda insan kaynakları yönetimi (İKY) süreçlerinde giderek artan bir şekilde kullanılmakta ve geleneksel uygulamalara kıyasla daha veri odaklı, hızlı ve nesnel bir yaklaşım sunmaktadır. Geleneksel İKY uygulamalarında karar alma süreçleri büyük ölçüde insan faktörüne dayalıyken, yapay zekâ destekli sistemler, teknolojik gelişmelerin de etkisiyle bu süreçleri daha verimli, sistematik ve ölçülebilir hâle getirmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, yapay zekâ teknolojilerinin insan kaynakları yönetimi süreçlerindeki kullanımını çok boyutlu bir bakış açısıyla incelemektir. Araştırma kapsamında, insan kaynakları yönetimi süreçlerinde yapay zekâ teknolojilerinin mevcut kullanım düzeyini ortaya koymak, çalışan ve yöneticilerin bu teknolojilere yönelik algılarını değerlendirmek ve stratejik yönelimleri belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, iki aşamalı bir veri toplama süreci ile gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, yapılandırılmış bir anket formu aracılığıyla nicel veriler toplanmıştır. Anket Ek-1'de yer verilmiş olup üç temel bölümden oluşmaktadır: birinci bölümde demografik bilgiler (yaş, cinsiyet, görev unvanı, sektör vb.), ikinci bölümde yapay zekâ teknolojilerinin kullanım düzeyi, üçüncü bölümde ise SWOT (güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler) analizine yönelik ifadeler yer almıştır. SWOT analizinde öne çıkan başlıklar doğrultusunda ikinci aşamaya geçilmiş ve bu başlıklar, ikili karşılaştırma yöntemi ile Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) modeli kapsamında değerlendirilmiştir. Bu şekilde, araştırmanın ikinci aşaması olan AHP süreci, SWOT analizine derinlik kazandırmış ve karar vericilere, yapay zekâ teknolojilerinin İKY süreçlerine entegrasyonunda stratejik önceliklerin belirlenmesi konusunda sistematik bir bakış açısı sunmuştur. Elde edilen bulgular, yapay zekâ destekli insan kaynakları uygulamalarının yalnızca teknolojik altyapıya değil, aynı zamanda organizasyonel kültür ve çalışanların bu sistemlere uyumuna da bağlı olarak etkinlik kazandığını göstermektedir. YZ sistemlerinin başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için stratejik bir yaklaşım benimsenmeli; çalışanlara yönelik eğitim ve rehberlik süreçleri titizlikle planlanmalı; yönetişim ve denetim mekanizmaları ise etik ve gizlilik ilkeleri doğrultusunda yapılandırılmalıdır.

Özet (Çeviri)

Artificial intelligence (AI) technologies have increasingly been used in human resource management (HRM) processes in recent years, offering a more data-driven, faster, and objective approach compared to traditional practices. While decision-making processes in traditional HRM largely relied on the human factor, AI-supported systems, influenced by technological advancements, have made these processes more efficient, systematic, and measurable. The main purpose of this study is to examine the use of AI technologies in human resource management processes from a multidimensional perspective. Within the scope of the research, it was conducted to reveal the current level of AI technology use in HRM processes, to evaluate employees' and managers' perceptions of these technologies, and to determine strategic orientations. The research was carried out through a two-stage data collection process. In the first stage, quantitative data were collected through a structured questionnaire. The questionnaire, included in Appendix-1, consists of three main sections: the first section includes demographic information (age, gender, job title, sector, etc.), the second section focuses on the level of use of AI technologies, and the third section covers statements related to SWOT (strengths, weaknesses, opportunities, and threats) analysis. In line with the prominent points identified in the SWOT analysis, the second stage was conducted, in which these points were evaluated through the pairwise comparison method within the scope of the Analytic Hierarchy Process (AHP) model. In this way, the second stage of the research, the AHP process, added depth to the SWOT analysis and provided decision-makers with a systematic perspective in determining strategic priorities for the integration of AI technologies into HRM processes. The findings show that AI-supported HRM practices gain effectiveness not only through technological infrastructure but also through organizational culture and employees' adaptation to these systems. In order for AI systems to be successfully implemented, a strategic approach should be adopted; training and guidance processes for employees should be meticulously planned; and governance and control mechanisms should be structured in line with ethical and privacy principles.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    1013495

    İnsan kaynakları yönetiminde yapay zeka uygulamalarının çalışanlar üzerindeki algısı: Selçuk Üniversitesi örneği

    Employees' perception of artificial intelligence applications in human resources management: The Selçuk University example

    SEDA ERBAY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İşletmeSelçuk Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RİFAT İRAZ

    DOÇ. DR. AYŞE ÖZGE ARTEKİN

  2. Tez No

    1017210

    İnsan kaynakları yönetiminde yapay zekâ uygulamalarının etkisi üzerine bir uygulama

    An application on the impact of artificial intelligence applications in human resources management

    SELMAN UĞURLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İşletmeSelçuk Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ATİLA KARAHAN

  3. Tez No

    778196

    Artificial intelligence implementations in human resources management

    İnsan kaynakları yönetiminde yapay zeka uygulamaları

    FİLİZ ASLAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    İşletmeİzmir Ekonomi Üniversitesi

    İşletme Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET GENÇER

  4. Tez No

    98419

    Uzman sistemler ve insan kaynakları yönetiminde bir uygulama

    Export system and a export system approach in human resources

    ÖZLEM VİDİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    İşletmeİstanbul Teknik Üniversitesi

    Y.DOÇ.DR. DEMET BAYRAKTAR

  5. Tez No

    1002172

    İK çalışanlarının dijital yetkinlik düzeyinin yapay zeka algısı ve teknolojik gelişim hızı kaygısı üzerindeki etkisi

    The impact of HR employees' digital competence level on their perception of AI and anxiety about the speed of technological development

    ARİF AKDEMİR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İşletmeÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DİLEK DÖNMEZ POLAT

Geri Dön