Kur'ân-ı Kerîm'de b-y-n kökünün semantik incelemesi
A semantic analysis of the b-y-n root in the Qur'an
- Tez No: 981204
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA GÖZELER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Kur'an, Tefsir, Semantik, b-y-n kökü, beyān, beyyine, mubīn, tebyīn, The Qur'an, Qur'anic Exegesis, Semantics, b-y-n root, bayān, bayyina, mubīn, tabyīn. Year: 2025
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tefsir Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Kur'ân-ı Kerîm'de B-Y-N Kökünün Semantik İncelemesi (Doktora Tezi) Yazar: Bayram Maraşlı Kur'ân-ı Kerîm'de B-Y-N Kökünün Semantik İncelemesi isimli bu çalışma, Kur'ân-ı Kerîm'in kavramsal yapısının temel unsurlarından biri olan b-y-n kökünün, Kur'ân'daki kullanım çeşitliliğini ve bu kökten türeyen kavramların semantik açıdan incelenmesini konu edinmektedir. Birinci bölümde, b-y-n kökünün etimolojisi ele alınmış ve kökün Cahiliye Dönemi Arap dilindeki anlam sahası tespit edilmiştir. Bu çerçevede, kökten türeyen mastarlar, isimler ve fiiller hem klasik sözlükler hem de Cahiliye Arap şiirleri ışığında ayrıntılı biçimde analiz edilmiştir. İkinci bölümde, b-y-n kökünden türeyen beyān, beyyine, tebeyyün, tebyīn ve mübīn gibi kavramların Kur'ân'daki semantik alanları detaylı şekilde ele alınmıştır. Her kavram, geçtiği ayetlerin bağlamı içerisinde değerlendirilmiş; kelimenin ayetlerde üstlendiği anlam yükleri ve Kur'ân'ın dünya görüşü (Weltanschauung) içerisindeki işlevleri analiz edilmiştir. Bunun yanı sıra, kelimelerin etimolojik kökenleri ile Kur'ân'daki kullanım biçimleri arasındaki ilişki ortaya konmuş ve bu kavramların Kur'ân'ın temel mesajını nasıl şekillendirdiği tartışılmıştır. Çalışmanın sonunda, b-y-n kökünün Kur'ân'da yalnızca sözlük anlamlarıyla sınırlı kalmayan; bilgi aktarımı, hakikat tefriki ve delil sunumu gibi temel işlevler etrafında derinleşen bir kavramsal zenginlik oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda tez, Kur'ân'daki kavramların hem dilsel hem de bağlamsal bütünlük içerisinde analiz edilmesi gerektiğini vurgulayan bir yaklaşımı temsil etmektedir. Tez Danışmanı: Prof. Dr. Esra GÖZELER
Özet (Çeviri)
ABSTRACT A Semantic Analysis of the B-Y-N Root in the Qur'an (Ph.D. Dissertation) By Bayram Maraşlı This study, titled“A Semantic Analysis of the B-Y-N Root in the Qur'an”focuses on examining the diversity of the usages of the b-y-n root in the Qur'an and the semantic analysis of the concepts derived from this root, which constitutes a fundamental element of the Qur'anic conceptual structure. In the first chapter, the etymology of the b-y-n root is explored, and its semantic field within the Arabic language of the Pre-Qur'anic period is identified. In this framework, verbal nouns, nouns, and verbs derived from this root are analysed in detail based on classical dictionaries and pre-Islamic Arabic poetry. In the second chapter, the semantic fields of concepts such as bayān, bayyina, tabayyun, tabyīn, and mubīn -derived from the b-y-n root- are analysed in detail in the Qur'an. Each concept is evaluated within the context of the verses where it appears; the semantic roles that the terms undertake in these verses and their functions within the Qur'anic worldview (Weltanschauung) are discussed. Furthermore, the relationship between the etymological origins of these terms and their usage in the Qur'an is demonstrated, and how these concepts shape the fundamental message of the Qur'an is analysed. In conclusion, it is determined that the b-y-n root in the Qur'an forms a rich conceptual network that extends beyond mere dictionary definitions, centering around essential functions such as the transmission of knowledge, the distinction of truth, and the presentation of evidence. In this respect, the dissertation represents an approach that emphasizes the necessity of analysing Qur'anic concepts within a comprehensive linguistic and contextual framework. Supervisor: Prof. Dr. Esra GÖZELER
Benzer Tezler
- 'N-Ş-E' kökünün Kur'an'daki yaratma ile ilgili kavramlar çerçevesinde semantik analizi
The semantic analysis of the root of 'N-Ş-E' within the framework of the other concepts about creation
AYŞE AYTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İDRİS ŞENGÜL
- أصول المنهجية العلمية في القرآن الكريم
Kur'an'ı-Kerim'de ilmi metodolji'nin temelleri
RAZAN SAKKAL
Yüksek Lisans
Arapça
2022
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BENAOUDA BENSAID
- Arap dilinde ism-i tafdîl
Comperative and superlative in Arabic (ismu't-tafdîl)
YUSUF ZİYA BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAkdeniz ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NAZİFE NİHAL İNCE
- Fâdıl Sâlih es-Samerrâî'nin en-Nahvu'l-arabî ahkâm ve meânî eserinde Me'âni'n-nahv adlı eserine atıfta bulunduğu nahiv konularının mukayeseli izahı
A comparative explanation of the nahiv topics that Fadil Salih as-Samarrai refers to in his work an-Nahwu'l-arabi ahkam and meani in his work Me'ani'n-nahv
ADEM YAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DilbilimYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE AĞAÇ
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV