Yeşil mutabakat gerekliliklerine uyum sürecinde tedarik zinciri bariyerlerinin ve çözüm önerilerinin analizi: Ege Bölgesinde faaliyet gösteren ihracatçı firmalar açısından bir değerlendirme
Analysis of supply chain barriers and solutions proposals in the process of complying with the green deal requirements: An evaluation in terms of exporting companies in Aegean Region
- Tez No: 981335
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN ÇETİNKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, Uluslararası İlişkiler, International Trade, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Avrupa Yeşil Mutabakatı, Tedarik Zinciri Bariyerleri, Türk İhracatçıları, Sürdürülebilirliğe Uyum, Yeşil Dönüşüm, European Green Deal, Supply Chain Barriers, Turkish Exporters, Sustainability Compliance, Green Transition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Lojistik Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Avrupa Yeşil Mutabakatı, iddialı iklim nötrlüğü hedefleriyle küresel ticaret dinamiklerini yeniden şekillendirmekte ve özellikle Avrupa Birliği'ne yüksek oranda ihracat yapan ülkeleri önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışma, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde faaliyet gösteren ihracatçı firmaların Yeşil Mutabakat gerekliliklerine uyum sürecinde karşılaştığı tedarik zinciri engellerini ve çözüm stratejilerini incelemektedir. Araştırmada, toplam ihracatının %51'i AB ülkelerine yapılan ve 2024 yılında 2,9 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştiren altı ana sektörde (tekstil, kimya, madencilik, hububat-bakliyat, su ürünleri ve metal) faaliyet gösteren firmalar analiz edilmiştir. Çalışmada, üst düzey yöneticiler, sürdürülebilirlik sorumluları ve dış ticaret uzmanlarından oluşan 32 firmadan geçerli yanıt alınan 25 soruluk yapılandırılmış bir anket uygulanmıştır. Bulgular, demir-çelik ve tekstil gibi sektörlerin karbon ayak izi ölçümü (ISO 14064), yenilenebilir enerji kullanımı gibi sürdürülebilirlik uygulamalarında daha yüksek farkındalığa sahip olduğunu, buna karşın kimya ve lojistik gibi alanlarda hazırlık düzeylerinin düşük olduğunu göstermektedir. Sektörler genelinde en yaygın karşılaşılan engeller finansal kısıtlar, teknik uzmanlık eksikliği ve devlet desteklerine yönelik bilgi yetersizliği olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, bölgedeki ihracatçı firmaların AYM'ye uyum konusundaki hazırlık düzeylerini haritalamakla kalmayıp, firma bazlı çözüm önerilerini de ortaya koymaktadır. Bunlar arasında finansmana erişimin artırılması, teknik rehberlik sağlanması ve hedefli kamu desteklerinin geliştirilmesi yer almaktadır. Elde edilen bulgular, Ege İhracatçı Birlikleri gibi sektör kuruluşlarının kapasite geliştirme ve politika oluşturma faaliyetlerine katkı sağlamak amacıyla hazırlanmış ve uygulamaya yönelik bir yol haritası sunmaktadır. Ayrıca, AB düzenlemeleriyle uyumlu sektör bazlı stratejik politikaların geliştirilmesi gerekliliği de vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
The European Green Deal with its ambitious climate neutrality targets, is reshaping global trade dynamics, particularly affecting countries heavily reliant on exports to the European Union. This study investigates the supply chain barriers and potential solution strategies encountered by exporter firms in the Aegean Region of Türkiye during their adaptation process to Green Deal requirements. The research identifies and analyzes key obstacles across six major export sectors—textiles, chemicals, mining, cereals and pulses, seafood, and metals—collectively responsible for over $2.9 billion in exports in 2024, with 51% directed to EU markets. A structured survey of 25 questions was distributed to 60 firms, resulting in 32 valid responses from senior executives, sustainability officers, and foreign trade specialists. The findings reveal that while sectors like metals and textiles demonstrate higher awareness and proactive engagement in sustainability compliance others such as chemicals and logistics exhibit notable readiness gaps. Financial constraints, limited technical expertise, and insufficient awareness of government incentives emerged as common barriers across all sectors. The study not only maps the maturity levels of regional exporters regarding Green Deal adaptation but also gathers firm-level solution proposals. These include increased access to financing, technical guidance, and more targeted government support. As a practical contribution, the results are intended to inform policy actions and capacity-building programs by industry associations such as the Aegean Exporters' Associations (EIB), ensuring smoother compliance pathways for regional exporters. The research further emphasizes the need for sector-specific and localized policy roadmaps aligned with evolving EU regulations.
Benzer Tezler
- Investigation of green buildings towards net zero carbon: example in itu ayazağa campus
Net sıfır karbon hedefi doğrultusunda yeşil binaların incelenmesi: İTÜ ayazağa kampüsü örneği
MERVE MAÇİN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Çevre Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL TORÖZ
- Avrupa Yeşil Mutabakatı ve Türkiye'ye etkileri
European Green Deal and its effects on Türkiye
SONGÜL AYAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiAdıyaman ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL BAHAÜDDİN VARINCA
- Assessing the potential impact of the EU Green Deal on turkish refineries: Analyzing net-zero emission strategies through expert insights
AB Yeşil Mutabakatı'nın Türk rafinerileri üzerindeki potansiyel etkisinin değerlendirilmesi: Net-sıfır emisyon stratejilerinin uzman görüşleriyle analizi
ARZU AKDAĞ KERİMOV
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Enerjiİzmir Ekonomi ÜniversitesiSürdürülebilir Enerji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EFE BİRESSELİOĞLU
- Avrupa yeşil mutabakatı kapsamındaki deniz taşımacılığıdüzenlemelerinin taşıyanın sefere elverişlilik borcunaetkisi: Milletlerarası özel hukuk boyutuyla bir inceleme
The impact of maritime transport regulations under the European green deal on the carrier's duty of seaworthiness: An analysis from the perpective of private international law
İLAYDA ERSÖZ
- Assessing the impacts of the European Green Deal in maritime transport: A comparative analysis of ports in Europe and Türkiye
Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın deniz ulaşımı üzerinde etkilerinin değerlendirilmesi: Avrupa ve Türk limanlarının karşılaştırmalı örneği
GİZEM ERTÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Ulaşımİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler (ingilizce) Bilim Dalı
PROF. DR. NURCAN ÖZGÜR BAKLACIOĞLU