Gazâlî'nin varlık anlayışı
Al-Ghazali's conception of being
- Tez No: 981363
- Danışmanlar: DOÇ. DR. GÜLAY ÖZDEMİR AKGÜNDÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bingöl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İslam düşüncesinin önde gelen kelâmcı, fakih ve mutasavvıf şahsiyetlerinden biri olan İmam Gazâlî'nin“varlık”anlayışını felsefî, kelâmî ve tasavvufî yönleriyle incelemektedir. Çalışmada öncelikle Gazâlî'nin varlık, yokluk ve mahiyet kavramlarını nasıl tanımladığı, bu kavramlar arasındaki ilişkileri hangi teorik zemin üzerinde ele aldığı ortaya konulmaktadır. Ardından, onun Allah–âlem tasavvuru, bilgi ve kesinlik anlayışı çerçevesinde varlık düşüncesinin sistem içindeki yeri incelenmektedir. Ayrıca Gazâlî'nin varlık anlayışını şekillendiren temel kaynaklar, Kur'an ve Sünnet, İslam düşünce geleneği ve Yunan felsefesi değerlendirilmiş; tasavvufî yönelişlerinin onun düşüncesine etkisi ortaya konmuştur. Gazâlî'nin özellikle İbn Sînâ ve Fârâbî gibi filozoflarla girdiği tartışmalar, varlık kavramı üzerinden yürütülmüş kelâmî ve epistemolojik dönüşümler bağlamında analiz edilmiştir. Bu inceleme, Gazâlî'nin varlık tasavvurunun sonraki dönem felsefî ve tasavvufî akımlar üzerindeki etkisini gösterdiği gibi, geçmişten günümüze yöneltilen eleştirilere de temas etmektedir. Sonuç olarak, çalışma, Gazâlî'nin akıl, din ve tecrübeyi harmanlayan entelektüel derinliğini ortaya çıkarmayı; aynı zamanda bu mirası çağdaş düşüncenin temel meseleleri ışığında yeniden değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the concept of“existence”in the thought of Imam al-Ghazālī, a prominent Ashʿarī theologian, Shāfiʿī jurist, and Sufi, who is also well known for his critical engagement with philosophers. The research first explores how al-Ghazālī defines the notions of existence, non-existence, and essence, and reveals the conceptual framework underlying these definitions. It then investigates the place of existence within his intellectual system, particularly in relation to his conception of God and the universe, as well as his understanding of certainty and knowledge. The study also discusses the major sources that shaped al-Ghazālī's perspective on existence: the Qur'an and Sunnah, the heritage of Islamic and Greek philosophy, and the Sufi orientation that profoundly influenced his vision. His critical dialogue with philosophers such as Ibn Sīnā and al-Fārābī is analyzed within the context of theological and epistemological transformations in Islamic thought. Furthermore, the study highlights the impact of al-Ghazālī's notion of existence on later philosophical and mystical schools, while also addressing the criticisms directed at his views from past to present. Ultimately, this research seeks to demonstrate al-Ghazālī's intellectual depth and his synthesis of reason, religion, and spiritual experience, while offering a contemporary reassessment of his legacy considering modern philosophical concerns such as the relationship between reason and revelation, the search for meaning, and existential questions.
Benzer Tezler
- Gazâlî ve Sühreverdî'nin varlık anlayışında nur kavramı
The concept of light in understanding of existence of Ghazali and Suhrawardi
SERDAR ŞAHİN
