Giresun'un Görele ilçesinde oynanan Tuzcuoğlu, Hasbal, Sıksara, Fadimem ve Dik Horon oyunlarının analizi
Analysis of the traditional Horon Dances of Tuzcuoğlu, Hasbal, Sıksara, Fadimem, and Dik in Görele district of Giresun
- Tez No: 981468
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SELAMİ AKIŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ardahan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Giresun ilinin Görele ilçesinde oynanan geleneksel horon oyunları olan Tuzcuoğlu, Hasbal, Sıksara, Fadimem ve Dik Horon'un analizlerini kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde Türk halk oyunlarının kültürel aktarım aracı olarak önemi ve özellikle Karadeniz Bölgesi'ndeki horon geleneğinin güçlü bir şekilde yaşatıldığı vurgulanmaktadır. Horonun Görele ilçesindeki farklı türlerinin bölgenin folklorik zenginliğini yansıttığı belirtilmekle birlikte bu oyunların yalnızca bir eğlence aracı olmanın ötesinde halkın geleneklerini, inançlarını, tarihini ve sosyal yapısını bir araya getiren bir iletişim aracı olduğu ifade edilmektedir. Tezin başlıca amacı ise bu beş horon oyununun hareket biçimlerini ve ritmik yapısını analiz ederek kendine özgü karakteristik özelliklerini açığa çıkarmaktır. Çalışmanın kavramsal çerçeve bölümünde öncelikle“halk”ve“oyun”kavramları detaylıca incelenmiştir. Halkın belirli bir coğrafyada yaşayan, ortak özelliklere sahip insan topluluğu ve kültürel mirasın koruyucusu olduğu belirtilmiştir. Oyun ise duygu ve düşüncelerin hareketlerle ifade bulduğu, eğlence amaçlı, belirli kurallara sahip ve bedensel-zihinsel becerileri geliştiren bir etkinlik olarak tanımlanmıştır. Bu bölümün devamında Türk halk oyunlarının toplumsal, sosyolojik ve kültürel işlevleri ele alınmış; oyunların sadece birer eğlence aracı değil, aynı zamanda toplumsal bağları güçlendiren, kültürel kimliği oluşturan ve tarihsel hafızayı canlı tutan birer sanat formu olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca Zeybek, Halay, Bar, Karşılama, Kaşık Oyunları, Teke ve Kafkas gibi Türk halk oyunları türleri hakkında genel bilgiler sunularak horonun Karadeniz Bölgesi'ndeki yeri ve önemi detaylandırılmıştır. Çalışmanın bir sonraki bölümü olan analiz bölümünde ise öncelikle Türk halk oyunlarında kullanılan hareket analiz yöntemleri ve bu analizlerde yer alan temel terimler açıklanmıştır. Basma ve dokunma, yürüme ve koşma, kırılma ve esneme, itme (atma & savurma) ve çekme hareketleri gibi fiziksel terimlerin yanı sıra, figür, hareket, hareket kümesi, hareket cümlesi, dilim, bölüm ve oyun gibi analiz terimleri tanımlanmıştır. Bu terimler, oyunların yapısal özelliklerini bilimsel bir yaklaşımla çözümlemek amacıyla kullanılmıştır. Tezin son bölümünde ise Giresun'un Görele ilçesinde oynanan Tuzcuoğlu, Hasbal, Sıksara, Fadimem ve Dik Horon oyunlarının detaylı hareket analizleri sunulmuştur. Her bir oyunun künyesi, videolu görüntüsü ve ezgi notası ile birlikte hareket cümleleri ve hareket kümeleri bazında ayrıntılı analizleri verilmiştir. Çalışmanın sonuç ve öneriler kısmında ise bu çalışmanın Türk halk oyunları literatüründeki boşluğu doldurduğu ve oyunların öğrenimini-öğretimini kolaylaştırdığı vurgulanmıştır. Gelecekteki çalışmalar için daha kapsamlı bölgesel araştırmalar, multidisipliner yaklaşımlar, görsel ve dijital arşivleme, eğitim ve tanıtım faaliyetleri, karşılaştırmalı çalışmalar ve sağlıksal/fiziksel etkiler üzerine araştırmalar gibi öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to comprehensively analyze the traditional Horon dances named after Tuzcuoğlu, Hasbal, Sıksara, Fadimem, and Dik Horon that performed in the Görele district of Giresun province. In the introduction section of the study, the importance of Turkish folk dances as a means of cultural transmission and the strong preservation of the Horon tradition, especially in the Black Sea Region, are emphasized. It is stated that the different types of Horon in the Görele district reflect the rich folkloric heritage of the region, and these dances are not merely a form of entertainment but also a means of communication that brings together the traditions, beliefs, history, and social structure of the people. The main objective of the thesis is to analyze the movement patterns and rhythmic structures of these five Horon dances to reveal their unique characteristic features. In the conceptual framework section of the study, the concepts of“folk”and“dance”are primarily examined in detail. It is stated that folk refers to a community of people living in a specific geographical area, sharing common characteristics, and acting as the conservator of cultural heritage. Dance is defined as an activity where emotions and thoughts are expressed through movements, intended for entertainment, governed by specific rules, and enhancing physical and mental skills. This section further discusses the social, sociological, and cultural functions of Turkish folk dances, emphasizing that they are not just a form of entertainment but also an art form that strengthens social bonds, shapes cultural identity, and keeps historical memory alive. Additionally, general information about Turkish folk dance types such as Zeybek, Halay, Bar, Karşılama, Kaşık Dances, Teke, and Caucasian dances is presented, with a detailed focus on the place and importance of Horon in the Black Sea Region. In the subsequent analysis section, the movement analysis methods used in Turkish folk dances and the basic terms involved in these analyses are explained. Physical terms such as stepping and touching, walking and running, bending and stretching, pushing (throwing & swinging), and pulling movements are defined, along with structural analysis terms like figure, movement, movement cluster, movement phrase, segment, section, and dance. These terms were utilized to analyze the structural characteristics of the dances using a scientific approach. In the final section of the thesis, detailed movement analyses of Tuzcuoğlu, Hasbal, Sıksara, Fadimem, and Dik Horon dances performed in Giresun's Görele district are presented. For each dance, its identification details, video footage, and musical notation are provided, along with detailed analyses based on movement phrases and movement clusters. In the conclusion and recommendations section of the study, it is highlighted that this work fills a gap in the Turkish folk dance literature and facilitates the learning and teaching of these dances. Suggestions for future studies include more comprehensive regional research, multidisciplinary approaches, visual and digital archiving, educational and promotional activities, comparative studies, and research on health/physical effects.
Benzer Tezler
- Giresun'a ait coğrafi işaretli görele dondurması ve bu dondurmanın gastronomi turizmi bağlamında değerlendirilmesi
Geographical marked gorele ice cream of Giresun and evaluation of this ice cream in the context of gastronomy tourism
EMEL EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Gastronomi ve Mutfak Sanatlarıİstanbul Okan ÜniversitesiGastronomi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKAY GÖK
- Ordu ve Giresun illeri fındık bahçelerinde fındık kozalak akarının zarar düzeyinin belirlenmesi
Ordu and Giresun provinces hazelnut production bud mite of determinati̇on of damage level
EMİNE AYHAN ELVANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
BotanikOndokuz Mayıs ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CELAL TUNÇER
- Okul Öncesi Eğitim Programı'nın Metfessel-Michael modeline göre değerlendirilmesi
Evaluation of the Pre-school Education Curriculum according to Metfessel-Michael model
SİNEM ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEDA YAR YILDIRIM
- Musics of Harşit valley, Northeastern Turkey
Harşit vadisi müzikleri, Kuzeydoğu Türkiye
MUSTAFA KEMAL ÖZKUL
Doktora
İngilizce
2019
Müzikİstanbul Teknik ÜniversitesiMüzik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ŞİRİN ÖZGÜN TANIR
- Trabzon vilayeti salnamelerinde Giresun (1869-1904)
Giresun in the yearbooks of Trabzon province (1869-1904)
EMRAH AKAR