İslami ve geleneksel bankaların finansal performansı üzerinde çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) faktörlerinin etkisi: Dinamik panel veri analizi ile uluslararası bir karşılaştırma
The impact of environmental, social and governance (ESG) factors on the financial performance of Islamic and traditional banks: An international comparison using dynamic panel data analysis
- Tez No: 981478
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL TUNALI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) faktörlerinin İslami ve geleneksel bankacılığın finansal performansı üzerindeki etkisini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın temel hareket noktası, maliyet-gelir oranı ve risk-getiri dengesi gibi geleneksel verimlilik göstergelerinin, sürdürülebilirlik odaklı küresel ekonomide bankaların dayanıklılığını, paydaş güvenini ve kurumsal meşruiyetini açıklamakta yetersiz kalmakta olduğudur. Bu doğrultuda, ESG kriterlerinin bankaların performansını değerlendirmede daha bütüncül bir yaklaşım sunup sunmadığı araştırılmaktadır. Ayrıca, İslami bankalar açısından ESG uygulamalarının ölçülebilir avantajlar sağlayıp sağlamadığı ve Şer'i esaslara dayalı yükümlülüklerin bu süreci nasıl etkilediği tartışılmaktadır. Belirtilen araştırma sorularını yanıtlamak amacıyla hipotez temelli bir araştırma tasarımı benimsenmiştir. Bu kapsamda dinamik panel Sistem Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi (Sistem-GMM) uygulanmaktadır. Çalışmada kullanılan veri seti, 2015–2023 dönemini kapsamakta ve dokuz ülkeden 118 bankaya ait verileri içermektedir. Bu durum, metodolojik tutarlılığın korunmasına ve uluslararası karşılaştırmaların yapılabilmesine olanak sağlamaktadır. Ayrıca, Arellano-Bond AR (1) ve AR (2) testleriyle Sargan ve Hansen geçerlilik testleriyle, kurulan modellerin ve kullanılan araçların güvenilirliğini doğrulanmıştır. Bulgular, ESG performansının bankaların finansal performansı üzerinde güçlü ve olumlu etkiler oluşturduğunu göstermektedir. Geleneksel bankalarda çevresel performans ve ESG açıklamalarının en belirleyici unsurlar olduğu buna karşın sosyal boyutun daha sınırlı bir etkiye sahip olduğu ve yönetişim faktörünün kısa vadede zayıf kaldığı tespit edilmiştir. İslami bankalarda ise çevresel, sosyal, yönetişim ve genel ESG performanslarının hem Varlık Getirisi (ROA) hem de Özsermaye Getirisi (ROE) üzerinde daha istikrarlı ve güçlü etkiler gösterdiği bulunmuştur. Bu durum, İslami finansın yapısal olarak ESG ilkeleriyle uyumlu bir çerçeve sunduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, ESG'nin yalnızca bir ölçüm aracı değil aynı zamanda etik değerleri ve sürdürülebilirlik ilkelerini finansal performansla bütünleştiren bir paradigma dönüşümü olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study comparatively examines the impact of environmental, social, and governance (ESG) factors on the financial performance of Islamic and conventional banking. The fundamental premise of the study is that traditional efficiency indicators, such as cost-to-income ratio and risk-return balance, are insufficient in explaining banks' resilience, stakeholder trust, and corporate legitimacy in a sustainability-focused global economy. Accordingly, the study investigates whether ESG criteria offer a more holistic approach to evaluating banks' performance. Furthermore, it is discussed whether ESG practices provide measurable advantages for Islamic banks and how Sharia-based obligations affect this process. A hypothesis-based research design has been adopted to answer the stated research questions. In this context, the dynamic panel System Generalised Moments Method (System-GMM) is applied. The data set used in the study covers the period 2015–2023 and includes data from 118 banks in nine countries. This allows for methodological consistency and enables international comparisons. Furthermore, the reliability of the models and instruments used has been verified using Arellano-Bond AR (1) and AR (2) tests and Sargan and Hansen validity tests. The findings show that ESG performance has a strong and positive impact on banks' financial performance. In traditional banks, environmental performance and ESG disclosures were found to be the most decisive factors, whereas the social dimension had a more limited impact, and the governance factor remained weak in the short term. In Islamic banks, environmental, social, governance, and overall ESG performance were found to have more stable and stronger effects on both Return on Assets (ROA) and Return on Equity (ROE). This reveals that Islamic finance structurally offers a framework compatible with ESG principles. The results obtained show that ESG is not merely a measurement tool but also a paradigm shift that integrates ethical values and sustainability principles with financial performance.
Benzer Tezler
- Katılım bankalarının kurumsal sürdürülebilirliklerini etkileyen finansal performans göstergelerinin incelenmesi
Investigation of financial performance indicators affecting corporate sustainability of participation banks
FATİH AKBAŞ
Doktora
Türkçe
2021
BankacılıkBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiBankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERUDUN KAYA
- Türk bankacılık sektörü verimliliğinin stokastik sınır analizi ile değerlendirilmesi
Efficiency of the turkish banking sector: A stochastic frontier approach
SONER KIZILKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bankacılıkİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UFUK CEBECİ
- الأداء المالي للمصارف الإسلامية والتقليدية أثناء الأزمات: دراسة تطبيقية مقارنة في دولة الكويت: أزمة كورونا أنموذجاً
Kriz dönemlerinde İslami ve konvansiyonel bankaların finansal performansı: Örnek olarak Kuveyt'te Korona krizininin karşılaştırmalı ve uygulamalı olarak incelenmesi
USAME ABDULLA
Doktora
Arapça
2024
Ekonomiİstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesiİslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. AHMAD FAYEZ AHMAD HERSH
- Financial resilience of conventional versus participation banking: Evidence from macro stress testing approach and risk spillovers analysis
Konvansiyonel bankacılık ve katılım bankacılığının finansal dayanıklılıklarının karşılaştırılması: Makro stres testi ve risk yayılımı analizi yaklaşımları
HUZEYFE ZAHİT ATAN
- İslami bankacılık faaliyetlerinin Makâsıdü'ş-Şerîa'yı destekleme performansının analizi
Performance analysis of Islamic banking activities in supporting Maqasid al-Shariah
ASMA AMMAR
Doktora
Türkçe
2024
Bankacılıkİstanbul Üniversitesiİslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM SIRMA
