Yapay zeka çağında mesleklerin evrimi: Ardahan örneği
Evolution of professions in the age of artificial intelligence: The Ardahan example
- Tez No: 981493
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyoloji, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Mesleki sosyoloji, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Sociolog of profession, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ardahan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu yüksek lisans tezi, yapay zeka teknolojilerinin mesleki yapı ve işgücü dinamikleri üzerindeki etkilerini sosyolojik bir perspektifle ele almayı amaçlamaktadır. Sanayi toplumundan bilgi toplumuna geçiş sürecinde dijitalleşme ile hız kazanan teknolojik dönüşüm, özellikle yapay zekanın gelişimiyle birlikte meslek tanımlarını, istihdam biçimlerini ve toplumsal işbölümünü yeniden yapılandırmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Türkiye'nin sosyoekonomik gelişmişlik düzeyi düşük illerinden biri olan Ardahan'da YZ'nin meslekler üzerindeki etkisini yerel bir örneklem üzerinden incelemeyi hedeflemiştir. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; eğitim, sağlık, maliye ve bankacılık gibi hizmet sektörlerinde görev yapan bireylerle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, meslek sahiplerinin yapay zekaya dair farkındalık düzeyleri, bu teknolojilere yönelik algıları ve mesleki dönüşüm sürecine ilişkin tutumları üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular, yapay zekanın iş gücü piyasasında mesleki belirsizlik ve güvencesizlik hissini artırmasının yanı sıra, bireylerin yeni beceri ve yetkinlikler edinme gerekliliğine işaret ettiğini göstermektedir. Kurumların yapay zeka teknoloji kullanımının henüz başında olduğu göç sürecini hızlandırmak için çalışmalarını hızlandırdıkları ortaya çıkmaktadır. Çalışma, yapay zekanın yalnızca teknolojik değil, aynı zamanda toplumsal ve kültürel bir olgu olduğunu; bu nedenle sosyolojik bir analizle ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ardahan özelindeki saha verileri, bölgesel eşitsizliklerin yapay zeka çağında daha da derinleşebileceğini ve bu dönüşüm sürecine yönelik toplumsal politikaların önemini vurgulamaktadır. Yapay zeka dönüşümünün sadece bireye bağlı olmadığı toplum ve kurumlarında buna hazırlıklı olmaları ve sürekli bir şekilde eğitilmeleri gerekliliği ortaya çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
This master's thesis aims to address the effects of artificial intelligence technologies on occupational structure and workforce dynamics from a sociological perspective. The technological transformation that has accelerated with digitalization in the transition from industrial society to information society, especially with the development of artificial intelligence, is restructuring occupational definitions, employment patterns and social division of labor. In this context, the study aimed to examine the impact of AI on occupations in Ardahan, one of the provinces with a low socioeconomic development level in Turkey, through a local sample. The qualitative method was adopted in the research; semi-structured interviews were conducted with individuals working in service sectors such as education, health, finance and banking. The data obtained were evaluated based on the awareness levels of professionals regarding artificial intelligence, their perceptions of these technologies and their attitudes towards the professional transformation process. The findings show that artificial intelligence increases the sense of professional uncertainty and insecurity in the labor market, as well as indicating the need for individuals to acquire new skills and competencies. It is revealed that institutions are accelerating their efforts to accelerate the migration process, where the use of artificial intelligence technology is just beginning. The study reveals that artificial intelligence is not only a technological phenomenon but also a social and cultural phenomenon; therefore, it should be addressed with a sociological analysis. Field data specific to Ardahan emphasizes that regional inequalities may deepen even more in the age of artificial intelligence and the importance of social policies for this transformation process. Since the artificial intelligence transformation is not only dependent on the individual, societies and institutions need to be prepared for this and be continuously trained.
Benzer Tezler
- A skill assessment model for human resources skill development enabling digital transformation: Dx-hrsam
İnsan kaynaklarında dıjıtal dönüşüm becerı gelışımı için beceri değerlendirme modeli: Dx-hrsam
MELİKE GİZEM DAVUTOĞULLARI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolHacettepe ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU GÖKALP AYDIN
- 21. yüzyıldaki mesleki değişim ve Türkiye açısından değerlendirilmesi
The accupational change in 21st century and evaluation in terms of Turkey
NURDAN SERDAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriYalova ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY GÜLOĞLU
- Project management in the era of ai: Review and analysis
Yapay zeka çağında proje yönetimi: İnceleme ve analiz
AHMET FURKAN ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İşletmeAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA FINDIK
- Yükselen yapay zekâ devriminin istihdam ve gelir üzerine etkisi
The rising artificial intelligence revoluation its impact on employment and income
AYŞE TEKİN BALCI
- Reflections of bias: Large language models analysis on professions and gender perception
Ön yargının yansımaları: Meslekler ve cinsiyet algısı üzerine büyük dil modelleri analizi
SEDA ŞENDUR
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiYazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS CAN KOYUNCUOĞLU
PROF. DR. AYTUĞ ONAN