Exploring the potential of ai in adaptive reuse: A case study on a moroccan riad
Yeniden işlevlendirme projelerinde yapay zeka kullanımı: Fes'te bir riad üzerine vaka çalışması
- Tez No: 981601
- Danışmanlar: PROF. DR. MELTEM VATAN BOZKUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Fas, Yapay zeka, Yeniden işlevlendirme, Morocco, Artificial intelligence, Refunctioning
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimari Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, yapay zekâ araçlarının geleneksel mimarinin yeniden kullanımını nasıl destekleyebileceğini incelemekte ve Fas'ın Fes şehrindeki bir Riad'ın ic mekân unsurlarına odaklanmaktadır. Fas'ın tarihi medinaların merkezinde yer alan riadlar, geçmişte özel konut olarak kullanılmış, günümüzde ise sıklıkla butik otellere dönüştürülmüştür. Bu dönüşüm, ekonomik fırsatlar sunarken, aynı zamanda mimari kimliğin korunması ve modern konfor standartlarının karşılanması açısından zorluklar da getirmektedir. Tez çalışması; Midjourney programı kullanılarak gerçekleştirilen sanal tasarım ve görsel çıktılar aracılığıyla, zellij çinileri, oyma sedir ağacı ve alçı sıva gibi kültürel açıdan önemli süslemeleri ne derece doğru ve yaratıcı şekilde yeniden üretebildiğini veya yorumlayabildiğini incelemektedir. Analiz; performansı ve miras unsurlarına duyarlılığı değerlendirmek amacıyla yalnızca metin tabanlı istemler, görselden-görsele girişler ve hibrit referanslar gibi farklı üretim yaklaşımlarını karşılaştırmaktadır. Bu çalışma, yapay zekâyı geleneksel zanaatkârlığın yerine koymaktanöte potansiyelini ve sınırlılıklarını eleştirel bir bakışla değerlendirerek, yeni ortaya çıkan araçların tasarım odaklı korumaya ve mirasa duyarlı yeniden işlevlendirmeye nasıl katkı sağlayabileceğine dair bulgular sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis investigates the potential role of artificial intelligence in supporting adaptive reuse of historic architecture, with a focus on Moroccan interior elements within a 110-year-old riad in the Medina of Fes. Riads, once private residences, are increasingly repurposed as boutique hotels, a process that raises critical questions about ho to balance modern functionality with the preservation of cultural identity. The research adopts a qualitative exploratory methodology structured around a virtual case study. Midjourney, a generative AI tool, is used to produce architectural imagery of the three key ornamental components: zellige tiles, carved cedarwood, and gypsum plasterwork. The outputs are generated across three controlled input types: text-only prompts, image-to-image inputs, and hybrid references, and evaluated using comparative visual analysis. This approach, common in heritage and design studies, enables the assessment of cultural accuracy, aesthetic quality, and contextual relevance. Findings highlight both the creative potential and the limitations of AI in heritage-sensitive contexts. While Midjourney demonstrates a capacity to reproduce recognizable patters and reinterpret traditional motifs, the results vary significantly depending on the input method. The study shows that AI cannot replace craftsmanship or local knowledge but may serve as a supplementary design tool, helping architects and designers visualize adaptive reuse scenarios while remaining mindful of cultural authenticity. By situating AI within the field of architectural conservation, the thesis contributes to the emerging discourse on digital tools in adaptive reuse and provides a replicable framework for evaluating AI's role in culturally sensitive design.
Benzer Tezler
- Performans yönetimi için dinamik bir stratejik kontrol modeli
A Dynamic strategic control model for performance management
SEÇKİN POLAT
Doktora
Türkçe
1992
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF. DR. MEHMET HALUK ERKUT
- A systematic literature review of AI in higher education: Opportunities and challenges
Yüksek öğretimde yapay zekanın sistematik literatür incelemesi: Zorluklar ve fırsatlar
MOHAMED DIARRA
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
İşletmeAntalya Bilim Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
Assoc. Prof. Dr. BÜŞRA SOUMMAKIE
- Mimarlıkta malzeme eğitimine yapay zekâ entegrasyonu üzerine bir araştırma
A study on integration of artificial intelligence into material education in architecture
PEYAM BAŞER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEDEN ACUN ÖZGÜNLER
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE TOPÇUBAŞI
- Makine öğrenmesi yöntemleri ile hibrit ve kompozit ZA-27 alaşımlarının aşınma davranışlarının karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of wear behavior of hybrid and composite ZA-27 alloys using machine learning methods
SENA NUR ADIYAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiSakarya ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLTEKİN ÇAĞIL
- Yapay sinir ağları ile elektronik devre tasarım otomasyonu ve performans optimizasyonuna yönelik yeni yaklaşımlar
Novel approaches to electronic circuit design automation and performance optimization using artificial neural networks
FUNDA DAYLAK
Doktora
Türkçe
2025
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiElektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. İSMAİL SERDAR ÖZOĞUZ