A systematic literature review of AI in higher education: Opportunities and challenges
Yüksek öğretimde yapay zekanın sistematik literatür incelemesi: Zorluklar ve fırsatlar
- Tez No: 1011391
- Danışmanlar: Assoc. Prof. Dr. BÜŞRA SOUMMAKIE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: İnsan-yapay zeka etkileşimi, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Antalya Bilim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2016 ile 2025 yılları arasında yayınlanan 43 hakemli makalenin PRISMA uyumlu analizi yoluyla, yapay zekanın yükseköğretimdeki yerini sistematik olarak inceliyor ve yapay zekanın üç temel alanını (makine öğrenimi (ML), doğal dil işleme (NLP) ve üretken yapay zeka (GAI)) öğretim, öğrenme, değerlendirme, öğrenci desteği ve kurum yönetimiyle ilişkili olarak ele alıyor. Uygulamalar arasında akıllı öğretim sistemleri (ITS), uyarlanabilir öğrenme platformları, içerik üretimi, kişiselleştirilmiş geri bildirim sağlayan öğrenme analitiği; otomatik notlandırma, intihal tespiti ve değerlendirme için tahmine dayalı analitik; sohbet robotları, sanal asistanlar, idari otomasyon ve araştırma araçları yer almaktadır. Avantajları arasında öğrenmenin etkinliğinin artması, erişilebilirlik, eşitlik, personel verimliliği ve yapay zeka okuryazarlığı yer alırken, kullanıcı verilerinin gizliliği, algoritmik önyargı, akademik dürüstlüğe yönelik tehditler, eleştirel düşünmenin azalması ve teknolojiye erişimde eşitsizlikler gibi risklerle de karşı karşıyadır. Uzun vadeli etkiler, kültürlerarası çalışmalar, nedensel araştırmalar ve politika çerçeveleri ele alınmayı beklemektedir. Özetle, yapay zeka, dikkatli, kanıta dayalı ve etik kurallara uygun bir şekilde uygulandığı takdirde, yükseköğretim için dönüştürücü potansiyele sahip sosyoteknik bir sistem olarak ortaya çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study systematically reviews the place of AI in HE through a PRISMA-compliant analysis of 43 peer-reviewed articles published between the years 2016 and 2025, exploring three key areas of AI (machine learning (ML), natural language processing (NLP) and generative AI (GAI)) as they relate to teaching, learning, assessment, student support, and institution management. Applications include intelligent tutoring systems (ITS), adaptive learning platforms, content generation, learning analytics providing personalized feedback; automated grading, plagiarism detection, and predictive analytics for evaluation; chatbots, virtual assistants, administrative automation, and research tools. Advantages include improved efficacy of learning, accessibility, equity, staff productivity, and AI literacy, but it also faces risks such as the user's data privacy, algorithmic bias, threats to academic integrity, decreasing critical thinking, and inequities in the access to technology. There remain to be addressed the long-term effects, cross-cultural studies, causal investigations, and policy frameworks. In sum, AI is constituted as a sociotechnical system with transformative potential for higher education, if applied with caution, evidence, and ethics.
Benzer Tezler
- Билим, илим жана маданият тармагындагы Кыргызстан менен Түркиянын кызматташтыгы (1992-2012 жж.)
Kırgız Cumhuriyeti ile Türkiye Cumhuriyeti arasında eğitim, bilim ve kültürel ilişkiler (1992-2012)
KADRİ AĞGÜN
Doktora
Kırgızca
2016
TarihKyrgyz State Unıversıty Named After I ArabaevTarih Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÖLÖBEK ABDRAHMANOV
- Yapay zekâ sohbet robotlarının eğitimde kullanımına yönelik bir inceleme
A review on artificial intelligence chatbots in education
ONUR CAN ÖZDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Yönetim Bilişim SistemleriNecmettin Erbakan ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET OĞUZ AKTÜRK
- DESIGNING THE AUTONOMOUS AND SUSTAINABLE SMART UNIVERSITY:A MANAGEMENT PERSPECTIVE ON AI INTEGRATION IN HIGHER EDUCATION
OTONOM VE SÜRDÜRÜLEBİLİR AKILLI ÜNİVERSİTENİN TASARIMI:YÜKSEK ÖĞRETİMDE YAPAY ZEKA ENTEGRASYONUNA YÖNETİMSEL BİR BAKIŞ
NİLGÜN ÖZDAMAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
İşletmeKlaıpeda Unıversıtyİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RİMANTAS STAšYS
- İlkokulda teknoloji destekli matematik eğitiminde yapılan çalışmaların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAT DÜZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimManisa Celal Bayar ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BUKET ÖZÜM BÜLBÜL
- Explorıng students' perspectıve on adoptıng generatıve artıfıcıal ıntellıgence for learnıng: An empırıcal study
Öğrencilerin öğrenmede üretken yapay zekâyi benimseme konusundaki görüşlerinin i̇ncelenmesi: Ampirik bir çalişma
MINAL ZAKA
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Yönetim Bilişim SistemleriOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEnformatik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ ÖZKAN YILDIRIM