Polivinil klorür profil yüzeyine uygulanan basınca duyarlı yapışkan bantlama sürecinin yenilikçi problem çözme teorisi ile analizi
Analysis of the pressure-sensitive adhesive taping process applied to polyvinyl chloride profile surface with the theory of inventive problem solving
- Tez No: 981676
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ CELALETTİN BAYKARA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Makine Mühendisliği, Mechanical Engineering
- Anahtar Kelimeler: AHP, FMEA, TRİZ yöntemi, Failure Mode and Effects Analysis, TRIZ method
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz endüstriyel üretim süreçlerinde, polivinil klorür (PVC) gibi malzemelere basınca duyarlı yapışkan (PSA) bantların uygulanması hem üretim verimliliği hem de nihai ürün kalitesi açısından önemli zorluklar barındırmaktadır. Bu zorluklar; yetersiz yapışma, malzemenin kimyasal yapısından kaynaklanan performans kaybı, çevresel koşullara dayanıksızlık ve uygulama yöntemlerindeki tutarsızlıklar gibi çok boyutlu problemleri içermektedir. Bu yüksek lisans tezi, PVC profil yüzeyine PSA bantlama sürecinde karşılaşılan bu karmaşık sorunları analiz etmek ve optimize etmek amacıyla bütüncül bir metodoloji sunmaktadır. Çalışmanın temel amacı, Yenilikçi Problem Çözme Teorisi (TRIZ), Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP), Hata Türleri ve Etkileri Analizi (FMEA) ve Balık Kılçığı Diyagramı gibi sistematik mühendislik ve kalite yönetimi araçlarını entegre ederek, mevcut probleme sürdürülebilir ve yenilikçi çözümler geliştirmektir. Bu kapsamda, ilk olarak TRIZ metodolojisi kullanılarak bantlama sürecindeki temel teknik çelişkiler tanımlanmıştır. Malzeme ve süreç kaynaklı bu sorunlara yönelik yaratıcı çözüm yolları, TRIZ'in yenilikçi prensipleri aracılığıyla ortaya konulmuştur. Bu analiz, yüzey hazırlığının önemini ve kimyasal etkilere daha dirençli, gelişmiş bantların kullanımının yapışma performansını artırmada kilit rol oynadığını göstermiştir. Karar verme sürecini objektif bir temele oturtmak amacıyla uygulanan AHP yöntemi, bant seçiminde en önemli kriterin yapışma kuvveti olduğunu, bunu çevresel dayanım ve üretim verimliliği gibi faktörlerin takip ettiğini ortaya koymuştur. Farklı bant türleri ve kalınlıkları arasında yapılan bütüncül değerlendirmede, daha kalın ve yapısı güçlendirilmiş akrilik bantların en uygun çözüm olduğu sonucuna varılmıştır. Sürecin proaktif risk yönetimi için yapılan FMEA analizi ise en kritik hataların, PVC malzemenin kimyasal yapısının zamanla yapışkanı olumsuz etkilemesi ve bandın yüzeye ilk anda yeterince iyi tutunamaması olduğunu tespit etmiştir. Bu bulgular, yüzey hazırlığının standartlaştırılması, doğru bant türünün seçilmesi ve hızlandırılmış dayanıklılık testlerinin gerekliliğini vurgulamıştır. Son olarak, Balık Kılçığı Diyagramı ile kalite problemlerinin kök nedenleri Malzeme, Makine, Yöntem ve İnsan başlıkları altında sistematik olarak görselleştirilmiştir. Bu çalışma, çoklu mühendislik yöntemlerinin entegrasyonuyla endüstriyel bir problemin nasıl etkin bir şekilde çözülebileceğini göstermiş ve PVC profil bantlama süreçlerinin iyileştirilmesi için tekrarlanabilir ve bilimsel temelli bir model sunmuştur.
Özet (Çeviri)
In contemporary industrial manufacturing processes, the application of pressure-sensitive adhesive (PSA) tapes to materials such as polyvinyl chloride (PVC) presents significant challenges in terms of both production efficiency and final product quality. These challenges encompass multi-dimensional problems including insufficient adhesion, performance degradation due to the material's chemical composition, poor resistance to environmental conditions, and inconsistencies in application methods. This master's thesis presents a holistic methodology to analyze and optimize these complex issues. The main objective is to develop sustainable and innovative solutions by integrating systematic engineering and quality management tools, including the Theory of Inventive Problem Solving (TRIZ), Analytic Hierarchy Process (AHP), and Failure Mode and Effects Analysis (FMEA). Within this scope, the fundamental technical contradictions in the taping process were first identified using the TRIZ methodology. Creative solutions were developed through TRIZ's inventive principles, highlighting that proper surface preparation and the use of advanced tapes resistant to chemical interactions are key to enhancing adhesion performance. To provide an objective basis for decision-making, the AHP method was applied. The analysis revealed that adhesion force was the most critical criterion, followed by factors such as environmental resistance and production efficiency. In the overall evaluation of alternatives, thicker and structurally reinforced acrylic tapes were identified as the optimal solution. For proactive risk management, an FMEA was conducted. The analysis revealed that the most critical potential failures are the long-term degradation of the adhesive due to chemical interactions with the PVC material and the inability of the tape to achieve a strong initial bond with the surface. These findings underscore the necessity of standardizing surface preparation, selecting the correct tape type, and implementing accelerated durability testing. This study demonstrates how an industrial problem can be effectively solved through the integration of multiple engineering methods and provides a repeatable, science-based model for improving PVC profile taping processes.
Benzer Tezler
- Controlled delivery of chalcone via biopolyester nanohybrid
Biyopoliester nanohibrit ile kalkonun kontrollü salımı
YASEMİN KAPTAN
Doktora
İngilizce
2022
Kimya Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATOŞ YÜKSEL GÜVENİLİR
- Preparation of pol (vinly chloride) blends: spect ruscopic, thermal, viscosimetric, mechanical and surface characterizations
Poli (Vinil klorür) karışımlarının hazırlanması: Spektroskopik, ısıl, viskonimetrik, mekanik ve yüzey karakterizasyonları
OKŞAN KARAL
Doktora
İngilizce
1998
Kimyaİstanbul Teknik ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHATTİN M. BAYSAL
- Improvement of interface in PVC and aluminium structures
PVC-alüminyum yapılarında ara yüzeyin iyileştirilmesi
DİDEM KALE
Doktora
İngilizce
2022
Kimyaİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖZGÜR SEYDİBEYOĞLU
- The Effect of aging on physical and mechanical properties of poly (vinyl chloride) compounts
Yaşlandırma testlerinin poli (vinilklörür) kompoundu üzerindeki fiziksel ve mekanik özelliklerindeki değişimi
DİDEM KALE (EKER)
Yüksek Lisans
İngilizce
2000
KimyaEge ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MESUT YENİGÜL
- Yalıtım malzemesi olarak atık polivinil klorür (PVC) kullanılarak kompozit köpük üretimi ve özellikleri
As an insulation material, manufacture of waste polyvinyl chloride (PVC) composite foams and their properties
YILDIZ BİRBİLEN
Doktora
Türkçe
2024
Polimer Bilim ve TeknolojisiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiOrman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADİR KARAKUŞ
PROF. DR. FATİH MENGELOĞLU