Sağlıklı, geri dönüşümlü ve geri dönüşümsüz pulpitis tanısı konmuş dişlerin pulpal doku, DOS ve dentin sıvısı örneklerinde IL-8, FGF-1 ve VEGF seviyelerinin karşılaştırılması
Comparison of IL-8, FGF-1 and VEGF levels in pulp tissue,GCF and dentinal fluid samples of healthy, reversible and irreversible pulpitis diagnosed teeth
- Tez No: 981755
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ERDEMİR
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Endodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Daimî dişlerdeki diş çürükleri dünya çapındaki en yaygın hastalıktır. Diş pulpası çürüklere, geri dönüşümlü veya geri dönüşümsüz pulpitis olarak tanımlanan enflamatuar bir yanıt verir. Enflame pulpa, proteazlar, büyüme faktörleri, kemokinler ve sitokinler gibi proenflamatuar medyatörleri içerirler ve bunlar immün yanıtı şiddetlendirir. Enflamasyonun biyokimyasal moleküler analizi, intraoperatif olarak tanısal değer taşıyabilir. Derin çürük lezyonlarının klinik yönetimi ve pulpitis tanısı için karar vermek oldukça zordur. Bu nedenle, pulpanın enflamasyon durumunu belirlemeyi amaçlayan mevcut pulpal teşhis prosedürleri, hastanın vaka öyküsünün alınmasını, termal ve elektrikli pulpa testlerini ve radyografik muayeneleri içerir. Ancak bunlar pulpanın histolojik durumu hakkında kesin doğru bilgi sağlayamaz. Bu tanı zorlukları nedeniyle, çürükle açığa çıkmış pulpalar geleneksel olarak kök kanal tedavisi ile tedavi edilmektedir. Son yıllarda endodontik moleküler tanı, pulpal enflamatuar reaksiyonda yer alan moleküllere odaklanarak önemli bir ilgi görmüştür. Endodonti araştırmalarında birçok medyatör çeşitli yöntemler kullanılarak değerlendirilmiş ve günümüze kadar moleküler diagnoz için en uygun yöntem ve belirteç araştırılmıştır. Ģünümüze kadar dişeti oluğu sıvısı (DOS), dentin kaynaklı sıvı, pulpa kaynaklı kan/doku ve periapikal sıvı örnekleri moleküler diagnoz için kullanılmış ve olumlu sonuçlar alınmıştır. Bu çalışmanın amacı sağlıklı pulpa, geri dönüşümlü pulpitis ve geri dönüşümsüz pulpitis tanısı konmuş dişlerin DOS, dentin sıvısı ve pulpa dokusunda IL-8, FGF-1 ve VEGF biyobelirteçlerinin düzeyini belirlemek ve bu kaynaklar arasındaki korelasyonu değerlendirmektir. Bu çalışmaya klinik olarak sağlıklı, geri dönüşümlü ve geri dönüşümsüz pulpitis tanısı konulan 51 hasta dahil edildi. DOS örnekleri periopaper şeritler kullanılarak toplandı. Ardından hastaya lokal anestezi ve rubber dam uygulaması yapılarak çürük temizlendi ve PVDF membranlar kullanılarak dentin sıvısı örneği alındı. Ardından pulpa odasının tavanı kaldırılıp pulpa dokusu örnekleri steril ekskavatör ve tirnerfle çıkarıldı. Aynı seans sağlıklı ve geri dönüşümsüz pulpitis grubundaki dişlerde kök kanal tedavisi, geri dönüşümlü pulpitis grubunda tam pulpotomi prosedürleri uygulanıp dişlerin tedavisi tamamlandı. Toplanan örneklerde ELISA yöntemiyle IL-8, FGF-1 ve VEGF seviyeleri karşılaştırıldı. İstatistiksel analizlerde cinsiyet, yaş grupları ve klinik kategoriler (sağlıklı, geri dönüşümlü pulpitis, geri dönüşümsüz pulpitis) açısından biyobelirteç düzeyleri Mann–Whitney U testi ve Kruskal–Wallis testi ile karşılaştırıldı. Çoklu karşılaştırmalarda anlamlılık bulunduğunda post-hoc analizler Dunn–Bonferroni düzeltmesi ile yapıldı. Biyobelirteçlerin DOS, dentin sıvısı ve pulpa dokusunda aralarındaki ilişkileri belirlemek amacıyla Spearman korelasyon analizi uygulandı. Biyobelirteçlerin tanısal performanslarını belirlemek için ROC analizi uygulandı. Tüm testlerde çift yönlü p<0,05 anlamlı olarak kabul edildi. Gruplar arası karşılaştırma yapıldığında, geri dönüşümsüz pulpitis grubunda diğer gruplara göre DOS, dentin sıvısı ve pulpa dokusunda biyobelirteç seviyelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu bulunmuştur (p<0.05). Hastaların ağrı düzeyi arttıkça tüm biyobelirteç seviyelerinde artış görülmüştür. DOS. dentin sıvısı ve pulpa dokusu arasında tüm biyobelirteç seviyelerinde çok güçlü ve anlamlı bir korelasyon belirlenmese de sağlıklı gruptan geri dönüşümsüz pulpitis grubuna doğru benzer bir artış gözlemlenmiştir. Sağlıklı ve geri dönüşümlü pulpitis gruplarının ayırıcı tanısında IL-8, sağlıklı ve geri dönüşümsüz pulpitis grupları ile geri dönüşümlü ve geri dönüşümsüz pulpitis gruplarının ayırıcı tanısında IL-8 ve VEGF biyobelirteçlerinin anlamlı tanısal performans gösterdiği tespit edilmiştir. Pulpal enflamasyon durumunda DOS, dentin sıvısı ve pulpa dokusunda IL-8, FGF-1 ve VEGF medyatör seviyelerinin arttığı belirlenmiştir. IL-8 ve VEGF'nin geri dönüşümsüz pulpitis ayırıcı tanısında önemli biyobelirteçler olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
Tooth decay in permanent teeth is the most common disease worldwide. The dental pulp responds to decay with an inflammatory response defined as reversible or irreversible pulpitis. Inflamed pulp contains proinflammatory mediators such as proteases, growth factors, chemokines, and cytokines, which intensify the immune response. The biochemical molecular analysis of inflammation may have diagnostic value intraoperatively. The clinical management of deep carious lesions and deciding on a diagnosis of pulpitis is quite difficult. Therefore, current pulp diagnostic procedures aimed at determining the inflammatory status of the pulp include taking the patient's case history, performing thermal and electrical pulp tests, and conducting radiographic examinations. However, these cannot provide accurate information about the histological condition of the pulp. Due to these diagnostic difficulties, exposed pulps with caries have traditionally been treated with root canal therapy. In recent years, endodontic molecular diagnosis has gained significant attention by focusing on molecules involved in the pulpal inflammatory reaction. In endodontic research, many mediators have been evaluated using various methods, and the most suitable method and marker for molecular diagnosis have been investigated to date. To date, gingival crevicular fluid (GCF), dentin-derived fluid, pulp-derived blood/tissue, and periapical fluid samples have been used for molecular diagnosis, yielding positive results. The aim of this study is to determine the levels of IL-8, FGF-1, and VEGF biomarkers in the GCF, dentinal fluid, and pulp tissue of teeth diagnosed with healthy pulp, reversible pulpitis, and irreversible pulpitis, and to evaluate the correlation between these sources. This study included 51 patients diagnosed with clinically healthy pulp, reversible pulpitis and irreversible pulpitis. GCF samples were collected using periopaper strips. Subsequently, the caries was cleaned under local anesthesia and rubber dam application, and a dentinal fluid sample was obtained using PVDF membranes. Then, the roof of the pulp chamber was removed, and pulp tissue samples were extracted using a sterile excavator and broach. During the same session, root canal treatment was performed on teeth in the healthy and irreversible pulpitis groups, and complete pulpotomy procedures were performed on teeth in the reversible pulpitis group, completing the treatment of the teeth. The levels of IL-8, FGF-1, and VEGF were compared in the collected samples using the ELISA method. In statistical analyses, biomarker levels were compared in terms of gender, age groups, and clinical categories (healthy, reversible pulpitis, irreversible pulpitis) using the Mann–Whitney U test and the Kruskal–Wallis test. When significance was found in multiple comparisons, post-hoc analyses were performed with Dunn–Bonferroni correction. Spearman correlation analysis was applied to determine the relationships between biomarkers in GCF, dentinal fluid, and pulp tissue. ROC analysis was performed to determine the diagnostic performance of the biomarkers. A two-tailed p<0.05 was considered statistically significant in all tests. When comparing groups, statistically significant increases in biomarker levels were found in the irreversible pulpitis group compared to other groups in terms of GCF, dentin fluid, and pulp tissue (p<0.05). As patients' pain levels increased, increases were observed in all biomarker levels. Although no robust and significant correlation was determined between GCF, dentinal fluid, and pulp tissue in all biomarker levels, a similar increase was observed from the healthy group to the irreversible pulpitis group. IL-8 was found to have significant diagnostic performance in distinguishing between the healthy and reversible pulpitis groups. In contrast, IL-8 and VEGF biomarkers were found to have significant diagnostic performance in distinguishing between the healthy and irreversible pulpitis groups and the reversible and irreversible pulpitis groups. In cases of pulp inflammation, increased levels of IL-8, FGF-1, and VEGF mediators have been determined in the GCF, dentinal fluid, and pulp tissue. It has been concluded that IL-8 and VEGF are important biomarkers in the differential diagnosis of irreversible pulpitis.
Benzer Tezler
- Sağlıklı ve akut geri dönüşümsüz pulpitis tanısı konmuş dişlerin pulpa doku ve DOS örneklerinde NKA, SP, IL-8 ve MMP-8 değişimlerinin karşılaştırılması
Comparison of NKA, SP, IL-8 and MMP-8 changes in pulp tissue and DOS samples of healthy and acute irreversible pulpitis-diagnosed teeth
GÖZDE AKBAL DİNÇER
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2019
Diş HekimliğiKırıkkale ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ERDEMİR
- İrreversible pulpitisli daimi dişlerde pulpal kanama rengi ile klinik, histolojik ve immünolojik veriler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of relationship between pulp bleeding color and clinical, histological and immunological parameters in permanent teeth with irreversible pulpitis
ZEYNEL EMRE NAGAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Diş HekimliğiHacettepe ÜniversitesiPediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ NAZİRE ÇAĞDAŞ AYVAZ
- Sağlıklı dişlerin ve semptomatik geri dönüşümsüz pulpitis tanılı dişlerin pulpa doku örneklerinde hipoksi ile indüklenen faktör-1 alfa, vasküler endotelyal büyüme faktörü, tümör nekroz faktör- alfa ve matriks metallaproteinaz-9 miktarlarının değerlendirilmesi
Evaluation of hypoxia-inducible factor-1 alpha, vascularendothelial growth factor, tumor necrosis factor-alpha, and matrix metalloproteinase-9 levels in pulp tissue samples of healthy teeth and teeth diagnosed with symptomatic irreversible pulpitis
NAZMİYE KURT
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2025
Diş HekimliğiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMRE KOÇ
- Süt azı dişlerinde pulpanın sağlık durumunun belirlenmesinde pulse oksimetrenin başarısının değerlendirilmesi
Evaulation of the success of pulse oximetry in determining pulp health in primary molar teeth
TUĞBA SERT
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2018
Diş HekimliğiKırıkkale ÜniversitesiÇocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN ARIKAN
- Sağlıklı ve inflame pulpa dokusunda apoptozun incelenmesi
Investigation of apoptosis in healthy and inflamed pulp tissue
ASLIHAN YEKELER
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2023
Diş HekimliğiHacettepe ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE DOĞAN BUZOĞLU