Yetişkin bireylerde vücut yağı ve hiperinsülinemi belirteci olarak leptin ve Akdeniz diyeti ile ilişkisi
Association between leptin as a marker of body fat and hyperinsulinemia and adherence to the Mediterranean diet in adults
- Tez No: 981775
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAN MANTAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Nutrition and Dietetics, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, normal kilolu ve zayıf yetişkin bireylerde leptin ve insülin düzeyleri arasındaki ilişkinin, vücut kitle indeksinden (VKİ) bağımsız olarak değerlendirilmesini ve Akdeniz Diyeti'ne uyumun metabolik sağlık göstergeleri üzerindeki etkilerinin incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışma, İstanbul'da yaşayan, 18–50 yaş aralığında, kronik hastalığı olmayan ve VKİ'si 18,5–24,9 kg/m² arasında olan gönüllü bireylerle yürütülmüştür. Ölçümler sırasında 8 katılımcının VKİ'sinin 18,5 kg/m²'nin altında olduğu tespit edilmiş ve bu bireyler“zayıf”alt grup olarak analize dahil edilerek toplamda 81 gönüllü araştırmaya katılmıştır. Katılımcıların %72,8'i kadın, %27,2'si erkek olup yaş ortalaması 32,3±8,2 yıldır. Veriler; Demografik Bilgi Formu, antropometrik ölçümler, biyokimyasal analizler (glukoz, insülin, HOMA-IR, lipid profili, leptin), Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ve vücut kompozisyon ölçümleri ile toplanmıştır. Analizler G*Power ile yapılan güç analizi sonucunda belirlenen örneklem yeterliliği sağlanarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, leptin düzeylerinin HDL, yağ kütlesi, yağ oranı ve gövde yağ kütlesi ile pozitif, kas kütlesi ve sıvı miktarı ile negatif ilişkili olduğunu; glukozun yağ oranı ile negatif, kas kütlesi, sıvı miktarı ve MEDAS puanı ile pozitif ilişkili olduğunu göstermiştir. İnsülin ve HOMA-IR trigliserit ile pozitif, HDL ile negatif ilişki göstermiştir. Cinsiyet, VKİ, HOMA-IR ve MEDAS kategorilerine göre biyokimyasal ve vücut kompozisyon değerlerinde anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, leptin ve insülin ilişkilerinin yalnızca obez bireylerle sınırlı olmadığı, normal kilolu bireylerde de metabolik sağlık değerlendirmelerinde dikkate alınması gerektiği ortaya konmuştur. Akdeniz Diyeti'ne yüksek uyumun insülin duyarlılığını artırabileceği ve kardiyometabolik hastalık riskini azaltabileceği görülmüştür. Bu nedenle, erken dönem metabolik risklerin önlenmesi amacıyla sağlıklı beslenme alışkanlıklarının, özellikle Akdeniz Diyeti'nin, yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the relationship between leptin and insulin levels in normal-weight and underweight adults independent of body mass index (BMI) and to investigate the effects of adherence to the Mediterranean Diet on metabolic health indicators. The study was conducted with volunteer participants aged 18–50 years, living in Istanbul, with no chronic diseases and a BMI between 18.5 and 24.9 kg/m². During measurements, it was found that 8 participants had a BMI below 18.5 kg/m², and these individuals were included as a“underweight”subgroup in the analysis, resulting in a total of 81 volunteers participating in the study. Of the participants, 72.8% were female and 27.2% were male, with a mean age of 32.3±8.2 years. Data were collected using a Demographic Information Form, anthropometric measurements, biochemical analyses (glucose, insulin, HOMA-IR, lipid profile, leptin), the Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS), and body composition assessments. The sample size was determined to meet the required power based on a G*Power analysis. The findings revealed that leptin levels were positively associated with HDL, fat mass, fat percentage, and trunk fat mass, and negatively associated with muscle mass and body water. Glucose was negatively correlated with fat percentage and positively correlated with muscle mass, body water, and MEDAS score. Insulin and HOMA-IR showed a positive correlation with triglycerides and a negative correlation with HDL. Significant differences in biochemical and body composition parameters were found according to gender, BMI, HOMA-IR, and MEDAS categories (p<0.05). In conclusion, the relationship between leptin and insulin is not limited to obese individuals; it should also be considered in the metabolic health assessment of normal-weight individuals. High adherence to the Mediterranean Diet may improve insulin sensitivity and reduce the risk of cardiometabolic diseases. Therefore, promoting healthy dietary habits, particularly the Mediterranean Diet, is recommended to prevent early metabolic risks.
Benzer Tezler
- Yetişkin bireylerde ultra işlenmiş besin tüketimi vücut kompozisyonu, obezite ve duygu durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between ultra processed food consumption status, body composition, obesity and emotional states in individuals between 18-64 years of age
BÜŞRA NUR KÜÇÜK KIRTIKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikToros ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL GÜLŞEN
- Hiperlipidemisi olan yetişkin bireylerde çörek otu yağı takviyesinin biyokimyasal ve antropometrik parametreler üzerine etkisi
The effect of black cumin seed oil supplementation on biochemical and anthropometric parameters in adult individuals with hyperlipidemia
YAREN KUZGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE SEVEN AVUK
- Sağlıklı yetişkin bireylerde hindistan cevizi meyvesi tüketiminin vücut kompozisyonuna etkilerinin araştırılması
Investigation of the effect of coconut meat consumption onbody composition in healthy adults
BETÜL ÜNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ERGÜN
- Yetişkin bireylerde cd36 ve gpr120 gen polimorfizmlerinin yağ algısı ve beslenme durumları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of cd36 and gpr120 genes polymorphisms with fat perception and nutritional status in adults
YASEMİN ÇAKIR GÖKKURT
Doktora
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EFSUN KARABUDAK
- Fazla kilolu ve obez yetişkin kadınlarda ağırlık kaybının aşırı besin isteği üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of weight loss on food craving in overweight and obese adult women
BÜŞRA ALTINKAYNAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MENDANE SAKA