Obez bireylerde bilişsel davranışçı terapi temelli ve motivasyonel görüşme destekli psikoeğitimin duygusal yeme ve psikolojik dayanıklılık üzerine etkisi
The effect of a cognitive behavioral therapy-based and motivational interviewing-supported psychoeducation program on emotional eating and psychological resilience in individuals with obesity
- Tez No: 981867
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERMAN YILDIZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel davranışçı terapi, Duygusal yeme, Motivasyonel görüşme, Obezite, Psikiyatri hemşireliği, Psikoeğitim, Psikolojik dayanıklılık, Psychoeducation, Psychiatric nursing, Obesity, Cognitive behavio-ral therapy, Motivational interviewing, Emotional eating, Psychological resilience
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırma, obez bireylerde BDT temelli ve MG destekli psikoeğitimin duygusal yeme ve psikolojik dayanıklılık üzerine etkisini incelemek amacıyla yapıl-mıştır. Materyal ve metot: Bu araştırma, randomize kontrollü deneysel tasarımda gerçekleştirilmiştir. Diyetisyen polikliniklerine başvuran 116 obez bireyden, katılım kriterlerini karşılayan 84'ü randomize edilerek deney (n=42) ve kontrol (n=42) grupla-rına atanmıştır. Çalışma, 81 katılımcı (40 deney, 41 kontrol) ile tamamlanmış-tır.Deney grubuna sekiz hafta süren, yapılandırılmış bir BDT ve MG temelli psikoeği-tim programı uygulanırken, kontrol grubu standart bakım almıştır.Katılımcıların duy-gusal yeme ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri, girişim öncesi, hemen sonrası ve iki ay sonraki izlemde Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ) ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (PDÖ) ile ölçülmüştür. Veriler, iki yönlü karma desenli ANOVA ile analiz edilmiştir. Bulgular: Analiz sonuçları, müdahalenin hem duygusal yeme (Grup x Zaman Etkileşimi: F(1,79) = 37.263, p < .001, ηp² = 0.321) hem de psikolojik dayanıklılık (Grup x Zaman Etkileşimi: F(1,79) =20.303 , p < .001, ηp² =0.204) üzerinde istatistik-sel olarak anlamlı ve güçlü bir etki yarattığını göstermiştir. Deney grubunda duygusal yeme puanlarında gözlenen anlamlı düşüş ve psikolojik dayanıklılık puanlarında göz-lenen anlamlı artış, iki aylık izlem döneminde de korunmuştur. Kontrol grubunda ise anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır. Sonuç: BDT ve MG ilkelerini bütünleştiren psikoeğitim, obez bireylerde hem duygusal yeme davranışını azaltmada hem de psikolojik dayanıklılığı artırmada etkili ve kalıcı sonuçlar sunan bir müdahale modelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: This research was conducted to determine the effect of CBT-based and MI-supported psychoeducation on emotional eating and psychological resilience in individuals with obesity. Material and method: This study was conducted using a randomized control-led experimental design. Of the 116 obese individuals who applied to dietitian outpati-ent clinics, 84 who met the inclusion criteria were randomized into experimental (n = 42) and control (n = 42) groups. The study was completed with 81 participants (40 experimental, 41 control). The experimental group received a structured CBT- and MI-based psychoeducation program over eight weeks, while the control group received standard care. Participants' levels of emotional eating and psychological resilience were measured at baseline, immediately after the intervention, and at a two-month follow-up using the Emotional Eating Scale (EES) and the Psychological Resilience Scale (PRS). Data were analyzed using a two-way mixed-design ANOVA. Results: The analyses revealed that the intervention had a statistically signifi-cant and strong effect on both emotional eating (Group × Time Interaction: F(1,79) = 37.263, p < .001, ηp² = 0.321) and psychological resilience (Group × Time Interaction: F(1,79) =20.303 , p < .001, ηp² =0.204). The significant decrease in emotional eating scores and increase in psychological resilience scores observed in the experimental group were maintained during the two-month follow-up period. No significant changes were found in the control group. Conclusion: Psychoeducation integrating the principles of CBT and MI repre-sents an effective and sustainable intervention model for both reducing emotional ea-ting behaviors and enhancing psychological resilience in obese individuals.
Benzer Tezler
- İnternet bağımlısı fazla kilolu ve obez ergenlere verilen bilişsel davranışçı terapi temelli eğitimin beden kitle indeksi üzerine etkisi
The effect of cognitive behavioral therapy based training given to overweight and obese adolescents with internet addiction on body mass index
ZEYNEP YAZTÜRK
- Kronik hastalıkların uyku kalitesine etkisi
Effects of chronic diseases on sleep quality
MEHMET KARAKAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ALTUNTAŞ
- Obez bireylerde hedonik açlık durumunun obezite farkındalığı ve besin değişim süreci ile ilişkisi
Investigation of factors affecting hedonic humanity status of obese and non-obese individuals
SEZEN ÇETİNKAYA EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA OKUDU
- Obez olan ve obez olmayan bireylerde hedonik açlık durumlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of factors affecting hedonic humanity status of obese and NON-obese individuals
FEYZA KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA OKUDU
- Obez bireylerde kiloyla ilişkili kendini damgalamanın erken dönem uyumsuz şemalarla ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship with weight-related self-stigma and early maladaptive schemas in obese individuals
VEDAT DEMİRAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Psikolojiİstanbul Gelişim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜZİN MUKADDES SEVİNÇER