Yabancılara Türkçe öğretiminde okuma prozodisi
Reading prosody in teaching Turkish to foreigners
- Tez No: 982046
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİLEK FİDAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Konusu, prozodi olan bu çalışmanın amacı“Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma prozodisinin konuşma prozodisi üzerine etkisi”ni araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda, nicel araştırma yaklaşımlarından tek grup öntest sontest deneysel deseni kullanılarak Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen toplam 23 katılımcıdan oluşan B1 (8 kişi) ve C1 (15 kişi) seviyesindeki öğrencilere 5 haftalık toplam 30 saatlik“Prozodik Okuma Eğitimi”verilmiştir. Eğitime başlamadan önce tüm katılımcılara uygulanan anket ile sesletim/telaffuz eğitimiyle ilgili artalan bilgileri ve beklentileri belirlenmiştir. Daha sonra eğitim öncesi ve sonrası alınan ölçümlerde iki beceri arasındaki ilişkiler dil seviyesi, cinsiyet, dil ailesi (Altay-Altay dışı) değişkenleri açısından da çözümlenmiştir. Çözümlemeler sonucunda, konuşma becerisinin önset ve sontest bulgularının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı; okuma becerisinin öntest ve sontest puanları arasında“orta düzeyde”anlamlı bir korelasyon olduğu, dil düzeylerine, cinsiyete ve dil ailesine göre anlamlı fark olmadığı; B1 ve C1 seviyelerindeki katılımcıların okuma ve konuşma sontest puanları arasında da anlamlı fark olmadığı ve genel grup seviyesinde okuma ve konuşma sontest performansları değerlendirildiğinde, tüm gruplarda“pozitif yönlü”ve“orta düzeye yakın”ilişki olduğu görülmüştür. Katılımcıların eğitimde verilen prozodik unsurları bilme ve kullanabilme becerilerinin gelişmesine rağmen, becerinin henüz“otomatikleşmediği”bu nedenle de tüm sorularda istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar çıkmadığı, ancak örneklemin genişletilmesine bağlı olarak ileri çalışmalarda anlamlı sonuçlar çıkabileceği öngörülmektedir. Sonuç olarak prozodik unsurların, öğreniciler tarafından doğal ve işlevsel biçimde kullanılabilmesi için daha uzun süreli, yoğun ve erken dönemde (A1'den itibaren) başlatılan kademeli bir eğitim olarak planlanması gerektiği ortaya çıkmıştır. Ek olarak, prozodik unsurları aktif olarak kullanmada bireysel farkların, duygudurumun (heyecan, kaygı, endişe…vb), metne aşinalığın ve kemikleşmiş sesletim hataları gibi değişkenlerin ölçme sonuçlarını etkilediğini ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
The aim of this study, which focuses on prosody, is to investigate the effect of reading prosody on speaking prosody in the teaching of Turkish as a foreign language. To achieve this aim, a single-group pre-test–post-test experimental design, one of the quantitative research methods, was employed. A total of 23 learners of Turkish as a foreign language at the B1 (8 participants) and C1 (15 participants) proficiency levels received a five-week, 30-hour“Prosodic Reading Training.”A questionnaire administered prior to the training identified participants' background knowledge and expectations regarding pronunciation instruction. Subsequently, pre- and post-test measurements were analyzed to examine the relationship between the two skills in terms of proficiency level, gender, and language family (Altaic vs. non-Altaic language families). The analyses revealed that the differences between the pre-test and post-test speaking scores were not statistically significant; that there was a moderate yet statistically significant correlation between the reading pre-test and post-test scores; and that no significant differences were found based on proficiency level, gender, or language family. Furthermore, no significant differences were observed between the post-test reading and speaking scores of B1 and C1 learners. When post-test reading and speaking performances were examined at the overall group level, a positive and near-moderate relationship was identified across all learners. Although the participants showed improvement in recognizing and using prosodic elements, these skills had not yet become fully automatized, which likely explains the absence of statistically significant results across all measures. It is anticipated, however, that future studies with larger sample sizes may yield significant findings. Overall, the study demonstrates that, for prosodic features to be used naturally and functionally by learners, instruction should be designed as a longer-term, intensive, and gradual program beginning from the early stages (starting at the A1 level). Additionally, the study underscores that individual differences, emotional states (such as excitement, anxiety, and worry), text familiarity, and fossilized pronunciation errors influence assessment outcomes in the active use of prosodic features.
Benzer Tezler
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde akıcı okuma: Durum çalışması
Fluent reading skill in teaching Turkish as foreign language: A case study
HALUK GÜNGÖR
Doktora
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİT KARATAY
- Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde podcast kullanımının akıcı okumaya etkisi
The effect of using podcast in teaching Turkish as a foreign language on fluent reading skill
MERVE MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKÇEN GÖÇEN ÖZDEMİREL
- Yabancılara Türkçe öğretiminde sesli metinlerin dinlenebilirlik açısından tanımlanması ve sınıflandırılması
Determination and classification of the voiced texts in Turkish teaching to foreigners in terms of listenability
HÜSNÜ ÖZALTUN
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAN ERDEM
- Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde sesletim eğitimi
Pronunciation training in teaching Turkish as a foreign language
GÖKÇEN TEKİN
Doktora
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİT KARATAY
- Yabancılara Türkçe öğretiminde okuma metinleri ve yardımcı okuma kitapları üzerine bir araştırma
A survey on reading texts and supplementary reading books for foreigners learning turkish
PINAR ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN GÜZEL